(Thanh tra) - Trong Kết luận thanh tra số 99/KL-TT, Thanh tra tỉnh Vĩnh Long đã chỉ ra hàng loạt tồn tại, thiếu sót kéo dài trong công tác quản lý tài chính, tài sản công và đất đai, đặc biệt giai đoạn chuyển tiếp sau khi sáp nhập địa giới hành chính trên địa bàn xã Thành Thới, tỉnh Vĩnh Long, đồng thời kiến nghị xử lý trách nhiệm hàng loạt nguyên lãnh đạo, cán bộ xã Thành Thới.
Thanh tra tỉnh Vĩnh Long vừa công bố Kết luận thanh tra số 99/KL-TT về trách nhiệm thực hiện các quy định pháp luật về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực đối với Chủ tịch UBND xã Thành Thới.
Theo kết luận thanh tra, sau khi sáp nhập và đi vào vận hành mô hình chính quyền địa phương mới, UBND xã Thành Thới đã có nhiều nỗ lực trong việc ban hành quy chế, kế hoạch phòng, chống tham nhũng, lãng phí. Thế nhưng, vẫn còn hàng loạt vi phạm.
Cụ thể: UBND xã ban hành Kế hoạch số 481/KH-UBND ngày 24/2/2026 có nội dung không thuộc thẩm quyền; đánh giá, tổng kết công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về phòng, chống tham nhũng chưa đúng, chưa ban hành kế hoạch chuyển đổi vị trí công tác đối với công chức, viên chức.
Ngoài ra, việc tuyển dụng, xếp lương, thực hiện chế độ tập sự chưa đúng theo quy định tại khoản 4 Điều 43 của Luật Viên chức năm 2025 và khoản 1, 5 Điều 62 của Nghị định số 259/2026/NĐ-CP của Chính phủ. Ban hành thông báo nghỉ hưu và quyết định nghỉ hưu đối với một số trường hợp còn chậm.
Đáng lưu ý, kể từ tháng 3/1984, chính quyền trực tiếp quản lý 12.580,3 m² đất công (gồm 4 thửa 845, 873, 899 và 1923 tờ bản đồ số 2).
Từ năm 1987, Chủ tịch UBND xã Thành Thới A (cũ) đã vận động người dân về khai phá và tự ý "cấp tạm nền nhà" cho các hộ dân khi không hề có thẩm quyền giao đất theo quy định của pháp luật đất đai.
Đến ngày 8/9/2008, UBND tỉnh Bến Tre (cũ) ban hành Quyết định số 1721/QĐ-UBND giao toàn bộ diện tích đất trên cho UBND xã Thành Thới A quản lý nhưng UBND xã không lập kế hoạch sử dụng đất ở nông thôn trình cấp có thẩm quyền phê duyệt và báo cáo biến động định kỳ.
Bên cạnh đó, địa phương không có biện pháp ngăn chặn, xử lý dứt điểm khiến tình trạng mua bán, chuyển nhượng tài sản trên đất công tiếp diễn phức tạp. Đến thời điểm thanh tra, đã có tới 55 hộ dân cất nhà kiên cố để ở trên 58 nền đất công của xã. Trong số này, có 37 trường hợp nhận chuyển nhượng và 2 trường hợp được cho tặng.
Vào tháng 7/2025, sau sáp nhập xã, lãnh đạo UBND xã Thành Thới A (cũ) lại không đưa các thửa đất trên vào biên bản bàn giao và không thông tin cho chính quyền xã mới về việc 55 hộ dân đang sử dụng đất công.
Kết luận thanh tra số 99/KL-TT cho thấy, UBND xã Thành Thới chưa thực hiện nghiêm túc chế độ báo cáo, công khai dự toán, quyết toán ngân sách năm 2025, 2026 trên Cổng thông tin điện tử hay hệ thống truyền thanh xã theo quy định; chưa thực hiện kiểm tra, giám sát dự toán, quyết toán của 12/12 đơn vị; thực hiện xét duyệt, quyết toán 13/13 đơn vị không đúng thời hạn.
Ngoài ra, tại một số cơ quan chuyên môn và trường học trực thuộc, việc công khai quyết toán, giao dự toán bổ sung cũng diễn ra chậm trễ, không lập biên bản hoặc thiếu thuyết minh minh bạch.
Công tác quản lý các nguồn quỹ huy động từ Nhân dân còn nhiều bất cập. Cụ thể: Quỹ đền ơn đáp nghĩa, sau sáp nhập kinh phí từ 3 xã cũ điều chuyển về tồn 352 triệu đồng nhưng chưa xây dựng kế hoạch sử dụng; Quỹ nhân dân đóng góp từ 3 xã cũ điều chuyển về gần 1,7 tỷ đồng. Trong năm 2025, UBND xã đã chi gần 17 triệu đồng sửa chữa đường dẫn vào cầu Rạch Đập nhưng chưa họp dân công khai, đến thời điểm thanh tra tồn 1,67 tỷ đồng nhưng chưa xây dựng kế hoạch sử dụng.
Quỹ phòng, chống thiên tai, UBND xã xây dựng kế hoạch thu năm 2025 nhưng không triển khai thu trong năm 2025 mà chuyển sang thu trong năm 2026, đến ngày 30/6/2026 chưa quyết toán xong và đã xây dựng kế hoạch thu năm 2026 nhưng chưa triển khai thu, chậm tiến độ.
Kết quả kiểm tra tại 6 đơn vị thuộc, trực thuộc của xã Thành Thới bao gồm: Văn phòng HĐND và UBND xã, Phòng Kinh tế, Phòng Văn hóa - Xã hội, Trường Mầm non Thành Thới, Trường Tiểu học An Thới, Trường Trung học cơ sở Thành Thới A đều có những hạn chế liên quan đến chi tiêu nội bộ, giao dự toán bổ sung, chưa thực hiện chế độ báo cáo công khai dự toán, quyết toán…
Đối với tài sản công là máy móc, thiết bị, qua thanh tra phát hiện, có 14 cán bộ công chức xã được bố trí từ 2 đến 3 máy vi tính, vượt định mức quy định tại Quyết định số 15/2025/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Công tác kiểm kê tài sản cuối năm 2025 chỉ kiểm kê máy móc, thiết bị mà không thực hiện kiểm kê với tài sản là nhà, đất trụ sở làm việc.
Thanh tra tỉnh Vĩnh Long xác định, nguyên nhân hạn chế là do công tác rà soát, kiểm tra, thẩm định nội dung văn bản trước khi ban hành chưa được thực hiện chặt chẽ, toàn diện, dẫn đến việc lồng ghép nội dung không phù hợp với chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền của UBND cấp xã.
Song song đó, công chức phụ trách kế toán ngân sách xã và phụ trách kế toán của cơ quan, đơn vị thuộc, trực thuộc UBND xã chưa nghiên cứu kỹ các quy định chuyên môn về công tác tài chính, kế toán, quản lý tài sản công dẫn đến tham mưu còn thiếu sót. Lãnh đạo đơn vị có quan tâm, tuy nhiên chưa thường xuyên kiểm tra, nhắc nhở chuyên môn trong thực hiện nhiệm vụ được giao.
Thêm vào đó, do ảnh hưởng của việc sắp xếp bộ máy chính quyền địa phương 2 cấp, sáp nhập xã, sáp nhập ấp nên công tác triển khai thu, chi các nguồn thu huy động chậm tiến độ, chưa kịp thời lập kế hoạch sử dụng.
Việc giao cấp tạm đất nền cho dân diễn ra đã lâu, qua nhiều thời kỳ, hồ sơ không còn nên quá trình giải quyết về sau gặp nhiều khó khăn. Khi UBND tỉnh Bến Tre xác lập pháp lý và giao UBND xã quản lý, lập kế hoạch sử dụng vào tháng 9/2008, trong quá trình triển khai thực hiện thì vướng quy hoạch đất giao thông.
Chủ tịch UBND xã và công chức địa chính xã chưa thực hiện hết trách nhiệm trong quản lý đất công, thiếu chủ động, chưa quyết liệt trong việc phối hợp giải quyết, tham mưu đề, xuất cấp thẩm quyền giải quyết dứt điểm những trường hợp người dân sử dụng đất công do xã đang quản lý.
Trước những vi phạm, hạn chế nêu trên, Thanh tra tỉnh Vĩnh Long đã kiến nghị Chủ tịch UBND tỉnh chỉ đạo các cơ quan chức năng khẩn trương xử lý trách nhiệm đối với các tập thể, cá nhân như sau:
Về xử lý hành chính: Chỉ đạo Giám đốc Sở Nội vụ tham mưu Chủ tịch UBND tỉnh tổ chức kiểm điểm đối với ông Trần Văn Hải, nguyên Chủ tịch UBND xã Thành Thới A (giai đoạn 2005-11/2019); ông Nguyễn Văn Lượm (giai đoạn 3/2020 - 6/2025) do thiếu trách nhiệm trong quản lý nhà nước về đất đai, chưa có giải pháp để xử lý hoặc báo cáo cấp thẩm quyền xem xét, xử lý dứt điểm đối với những hộ dân sử dụng đất công chưa đúng quy định pháp luật về đất đai; thực hiện bàn giao tài sản là đất công chưa đầy đủ.
Chỉ đạo Chủ tịch UBND xã An Định tổ chức kiểm điểm trách nhiệm đối với ông Nguyễn Văn Hùng Cường (nguyên công chức Địa chính - Nông nghiệp - Xây dựng và Môi trường xã Thành Thới A, giai đoạn từ tháng 9/2005 đến tháng 12/2019), hiện là Chuyên viên Phòng Kinh tế xã An Định.
Kiểm điểm rút kinh nghiệm đối với ông Đỗ Văn Nho, Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội xã Thành Thới; ông Nguyễn Văn Thuận (nguyên là công chức Địa chính - Nông nghiệp - Xây dựng và Môi trường xã Thành Thới A, giai đoạn từ tháng 1/2020 đến tháng 5/2024, hiện tại đã nghỉ theo chế độ); bà Nguyễn Kim Thoa (nguyên công chức Địa chính - Nông nghiệp - Xây dựng và Môi trường xã Thành Thới A, giai đoạn từ tháng 6/2024 đến ngày 1/7/2025), hiện là Chuyên viên Phòng Kinh tế xã Thành Thới.
Giải quyết dứt điểm sai phạm đất đai: Giao Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với UBND xã Thành Thới xác định ranh giới mốc giới 4 thửa đất công tại ấp An Trạch Đông; tham mưu giải quyết dứt điểm, đúng pháp luật đối với 55 trường hợp người dân đang cất nhà ở trên đất công.
Thanh tra tỉnh Vĩnh Long yêu cầu Chủ tịch UBND xã Thành Thới khẩn trương lập kế hoạch sử dụng hiệu quả Quỹ đền ơn đáp nghĩa, Quỹ Nhân dân đóng góp; rà soát, thu hồi và bố trí lại máy móc, thiết bị đúng định mức; thực hiện nghiêm túc việc công khai ngân sách và quy trình tuyển dụng, kê khai tài sản theo quy định hiện hành.
