Dự án đã hoàn thành các hạng mục chính, bàn giao đưa vào sử dụng. Ảnh: Trung Hà

Công trình đã hoàn thành nhưng nhiều thủ tục vẫn dang dở

Thanh tra tỉnh Ninh Bình đã ban hành kết luận thanh tra về Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường N2 thuộc Quy hoạch chi tiết xây dựng tỷ lệ 1/2000 Khu đô thị Nam Thanh Châu, thành phố Phủ Lý (nay là phường Phủ Lý, tỉnh Ninh Bình) theo hình thức đối tác công tư PPP (hợp đồng BT).

Dự án được triển khai nhằm cụ thể hóa quy hoạch đô thị, kết nối khu vực phía Nam thành phố Phủ Lý từ Quốc lộ 1A đến đường gom cao tốc, góp phần hoàn thiện hạ tầng giao thông và tạo động lực phát triển đô thị khu vực.

Theo kết luận của Thanh tra tỉnh Ninh Bình, đến thời điểm thanh tra, còn khoảng 45 m² chưa hoàn thành giải phóng mặt bằng nhưng không ảnh hưởng đến việc thi công, khai thác công trình; dự án BT đã hoàn thành các hạng mục chính, được nghiệm thu hoàn thành công trình, bàn giao, đưa vào sử dụng và phát huy hiệu quả khai thác.

Tuy nhiên, dự án vẫn chưa được nghiệm thu giá trị hoàn thành hợp đồng BT để làm cơ sở quản lý hợp đồng và thực hiện các bước thanh toán theo quy định.

Đối với phương án hoàn vốn, dự án hoàn trả đã được chấp thuận chủ trương đầu tư nhưng vẫn chưa được giao đất, chưa phê duyệt giá đất cụ thể để xác định giá trị quỹ đất thanh toán cho nhà đầu tư. Các cơ quan chuyên môn đang trong quá trình thẩm định, xác định quy mô và giá trị quỹ đất hoàn trả theo nguyên tắc ngang giá.

Việc chưa hoàn thành các thủ tục nghiệm thu giá trị công trình, giao đất, xác định giá đất và thanh toán hợp đồng BT khiến quá trình xử lý các khó khăn, vướng mắc của dự án kéo dài, ảnh hưởng tiến độ thực hiện các nội dung tiếp theo của hợp đồng.

Hiện nay, dự án còn 45 m2 chưa giải phóng được mặt bằng. Ảnh: Trung Hà

Nhiều tồn tại trong quá trình thực hiện dự án BT

Kết luận thanh tra cho thấy quá trình thực hiện dự án còn một số hạn chế trong quản lý hợp đồng BT.

Theo đó, UBND tỉnh Hà Nam trước đây đã hai lần gia hạn tiến độ thực hiện dự án, nhưng UBND thành phố Phủ Lý (trước đây), Liên danh nhà đầu tư và doanh nghiệp dự án không ký kết phụ lục hợp đồng để điều chỉnh thời gian thực hiện theo quy định.

Thanh tra cũng xác định việc giao đất đợt 2 được thực hiện khi dự án đã thi công xong. Trong khi đó, UBND thành phố Phủ Lý với vai trò đại diện cơ quan nhà nước có thẩm quyền, chưa chủ động tổ chức kiểm tra, xác nhận và nghiệm thu giá trị hoàn thành theo giai đoạn cũng như toàn bộ dự án BT để làm cơ sở quản lý hợp đồng và thực hiện thanh toán theo quy định.

Đối với dự án hoàn trả, tiến độ triển khai chậm so với dự án BT. Phương án thanh toán cũng thay đổi lớn so với phương án ban đầu khi quỹ đất thanh toán từ khoảng 12,48 ha tại hai khu đất được điều chỉnh còn một dự án hoàn trả với quy mô khoảng 2,79 ha, làm thay đổi cơ bản phương án tài chính và tiến độ hoàn vốn của dự án.

Đến thời điểm thanh tra, cơ quan có thẩm quyền vẫn chưa xác định đầy đủ giá trị công trình BT, giá trị quỹ đất thanh toán theo nguyên tắc ngang giá và phần chênh lệch giữa hai bên theo quy định; chưa quyết toán hợp đồng BT và chưa hoàn thành việc xác định nghĩa vụ tài chính giữa Nhà nước với nhà đầu tư.

Theo kết luận thanh tra, việc chậm triển khai dự án hoàn trả, chậm xác định giá đất và chậm thanh toán hợp đồng BT kéo dài thời gian thu hồi vốn của nhà đầu tư, làm phát sinh nguy cơ tranh chấp về nghĩa vụ thanh toán, phát sinh chi phí vốn, lãi vay và ảnh hưởng hiệu quả thực hiện dự án; đồng thời tiềm ẩn nguy cơ thất thoát tài sản công nếu việc xác định giá trị công trình BT và giá trị quỹ đất thanh toán không được thực hiện đầy đủ, chính xác theo nguyên tắc ngang giá và quy định của pháp luật.

Thanh tra tỉnh Ninh Bình công bố quyết định thanh tra dự án có khó khăn, vướng mắc trên địa bàn. Ảnh: Trung Hà

Kiến nghị khẩn trương hoàn tất các thủ tục thanh toán hợp đồng

Từ kết quả thanh tra, đối chiếu với các quy định, Thanh tra tỉnh Ninh Bình đánh giá dự án đủ điều kiện để tiếp tục rà soát, áp dụng cơ chế tháo gỡ theo Nghị quyết số 254/2025 của Quốc hội, Nghị quyết số 16/2026 của Chính phủ và hướng dẫn của Bộ Tài chính.

Cơ quan thanh tra kiến nghị UBND tỉnh Ninh Bình chỉ đạo các sở, ngành và đơn vị liên quan tổ chức kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm của tập thể, cá nhân đối với những tồn tại đã được chỉ ra; đồng thời nghiên cứu giao dự án cho UBND phường Phủ Lý tiếp nhận toàn bộ quyền, trách nhiệm và nghĩa vụ của UBND thành phố Phủ Lý (trước đây) đối với hợp đồng BT, bảo đảm việc triển khai các nội dung còn lại của dự án được thông suốt.

Thanh tra tỉnh Ninh Bình cũng đề nghị xây dựng lộ trình xử lý dứt điểm các nội dung còn tồn đọng, gồm giải phóng mặt bằng, giao đất, xác định giá đất cụ thể, nghiệm thu, quyết toán và thanh toán hợp đồng BT, giá trị quỹ đất thanh toán và phần chênh lệch theo nguyên tắc ngang giá.

Theo kiến nghị, Sở Tài chính được giao chủ trì rà soát phương án tài chính hợp đồng BT, xác định đầy đủ giá trị công trình BT, giá trị quỹ đất thanh toán và tham mưu phương án thanh toán sau khi hoàn thành việc xác định giá đất, giá trị quỹ đất thanh toán và quyết toán công trình.

Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì hoàn thành các thủ tục giao đất, xác định giá đất cụ thể, nghĩa vụ tài chính về đất đai và xử lý dứt điểm phần diện tích còn vướng mắc.

Sở Xây dựng hướng dẫn, đôn đốc hoàn thiện hồ sơ nghiệm thu, quyết toán công trình. Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng số 3 tỉnh Ninh Bình tổ chức kiểm tra, xác nhận giá trị hoàn thành công trình BT và phối hợp xử lý các nội dung liên quan đến quyết toán, thanh toán hợp đồng.

UBND phường Phủ Lý tiếp nhận quyền, trách nhiệm đối với hợp đồng BT khi được giao, đồng thời phối hợp tiếp nhận hạ tầng sau khi các dự án hoàn thành. Liên danh nhà đầu tư và doanh nghiệp dự án được yêu cầu hoàn thiện hồ sơ, phối hợp xác định giá trị công trình, giá trị quỹ đất thanh toán và thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ tài chính theo quy định.

Thanh tra tỉnh Ninh Bình cũng kiến nghị cơ quan được giao đầu mối quản lý hợp đồng BT cập nhật tình trạng pháp lý, tiến độ thực hiện, các khó khăn, vướng mắc và kết quả thực hiện kiến nghị trên Hệ thống 751; định kỳ hằng quý báo cáo UBND tỉnh, Thanh tra tỉnh và cơ quan có thẩm quyền để theo dõi, chỉ đạo xử lý.