Toàn cảnh buổi công bố quyết định thanh tra chuyên đề cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp tại Bộ Tài chính. Ảnh: LP

Bộ Tài chính quản lý hơn 4.500 cơ sở nhà, đất

Thanh tra Chính phủ vừa ban hành Thông báo số 2779/TB-TTCP ngày 8/8/2026 về Kết luận thanh tra chuyên đề cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp tại Bộ Tài chính.

Theo Thông báo kết luận thanh tra, thực hiện chủ trương sắp xếp tổ chức bộ máy, Bộ Tài chính đã hợp nhất Bộ Kế hoạch và Đầu tư, đồng thời tiếp nhận toàn bộ hoặc một phần chức năng, nhiệm vụ từ một số cơ quan; sắp xếp, kiện toàn các đơn vị hệ thống dọc như Thuế, Hải quan, Kho bạc Nhà nước, Dự trữ Nhà nước, Thống kê, Bảo hiểm xã hội Việt Nam và các đơn vị khác.

Tại thời điểm ngày 1/3/2025, Bộ Tài chính quản lý 4.581 cơ sở nhà, đất, với diện tích 8.833.952,99m² đất và 6.146.816,95m² nhà.

Trong giai đoạn từ ngày 1/3/2025 đến ngày 30/4/2026, Bộ Tài chính có 1.943 cơ sở nhà, đất dôi dư, không có nhu cầu sử dụng.

Đến ngày 30/4/2026, Bộ Tài chính quản lý 3.080 cơ sở, trong đó 396 cơ sở dôi dư sau sắp xếp chưa hoàn thành xử lý.

Tại thời điểm kết thúc thanh tra ngày 22/6/2026, Bộ Tài chính quản lý 2.892 cơ sở, trong đó có 198 cơ sở dôi dư sau sắp xếp chưa hoàn thành xử lý.

Thanh tra Chính phủ ghi nhận Bộ Tài chính đã có quyết định xử lý đối với phần lớn số cơ sở dôi dư. Tuy nhiên, vẫn còn các cơ sở chưa hoàn thành việc xử lý, điều chuyển, chuyển giao theo quy định.

Kết luận thanh tra cho thấy công tác kiểm kê, rà soát, báo cáo của Bộ Tài chính còn chưa đầy đủ, chính xác. Một số đơn vị chưa cập nhật đầy đủ dữ liệu cơ sở nhà, đất vào Phần mềm Quản lý tài sản nội ngành và Cơ sở dữ liệu quốc gia về tài sản công; chưa kịp thời điều chỉnh giảm đối với các cơ sở đã điều chuyển, chuyển giao.

Bộ Tài chính cũng chưa hoàn thành tiến độ sắp xếp, xử lý cơ sở nhà, đất theo yêu cầu tại Công điện số 39/CĐ-TTg ngày 14/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ.

Đối với các cơ sở đã hoàn thành việc xử lý, Thanh tra Chính phủ xác định có 545 cơ sở Bộ Tài chính chậm ban hành quyết định chuyển giao tài sản về địa phương sau khi có văn bản thống nhất tiếp nhận của Chủ tịch UBND tỉnh. Có 392 cơ sở mà cơ quan được giao quản lý, sử dụng chậm phối hợp với cơ quan chức năng của địa phương để bàn giao tài sản.

Đối với các cơ sở đã có quyết định xử lý nhưng chưa hoàn thành điều chuyển, chuyển giao, có 24 cơ sở đến thời điểm kết thúc thanh tra vẫn chưa hoàn thành việc tiếp nhận, bàn giao và đã chậm quá thời gian theo quy định.

Đáng chú ý, trong 198 cơ sở nhà, đất dôi dư, không có nhu cầu sử dụng, có 131 cơ sở đang bỏ trống, không sử dụng.

Trong số này, 10 cơ sở không sử dụng trên 1 năm, với diện tích 5.568,6m² đất và 3.726,5m² sàn xây dựng. Các cơ sở này còn vướng mắc liên quan đến hồ sơ pháp lý, ranh giới, chênh lệch diện tích, lấn chiếm và lịch sử pháp lý.

Có 121 cơ sở không sử dụng dưới 1 năm, đang chờ xử lý, bàn giao; 66 cơ sở đang sử dụng tạm hoặc tạm sử dụng một phần dưới 1 năm trong thời gian chờ xử lý hoặc bàn giao.

Thanh tra Chính phủ cũng xác định còn 2 cơ sở chưa được hạch toán, theo dõi tăng tài sản trên sổ sách kế toán của đơn vị.

Hơn 331.000m² đất có thể xử lý ngay

Về sử dụng cơ sở nhà, đất theo tiêu chuẩn, định mức, Thanh tra Chính phủ xác định có 4/26 cơ sở do Bộ Tài chính tiếp nhận từ các bộ, ngành, cơ quan Trung ương, địa phương có dôi dư một phần diện tích cao hơn tiêu chuẩn, định mức theo Nghị định số 155/2025/NĐ-CP.

Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Lê Tiến Đạt phát biểu tại buổi công bố quyết định thanh tra chuyên đề cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp tại Bộ Tài chính. Ảnh: BTT

Trong đó, Cục Thống kê có 2 cơ sở dôi dư 370,5m²; Cục Hải quan có 2 cơ sở dôi dư 441,6m².

Có 242 cơ sở nhà, đất đang quản lý, sử dụng có dôi dư một phần diện tích sàn sử dụng trụ sở làm việc cao hơn tiêu chuẩn, định mức, với diện tích 247.085,2m²; hoặc dôi dư, không có nhu cầu sử dụng một phần diện tích đất 270.718,6m².

Đáng chú ý, có 27 cơ sở nhà, đất tiếp tục dôi dư toàn bộ, với diện tích 23.139,61m² đất và 19.460,22m² sàn xây dựng.

Trong đó, Cục Thuế có 16 cơ sở với diện tích 5.287,46m² đất, 9.854,4m² sàn xây dựng. Tại Kho bạc Nhà nước có 11 cơ sở với diện tích 17.852m² đất và 9.606m² sàn xây dựng, đang tiếp tục được rà soát, sắp xếp.

Theo Kết luận thanh tra, tổng nguồn lực có thể khơi thông đối với các cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp đến thời điểm kết thúc thanh tra là 191 cơ sở, với diện tích 334.225,9m² đất và 210.585,3m² sàn xây dựng.

Trong đó, nguồn lực có thể khơi thông ngay đối với 189 cơ sở, với diện tích 331.771,9m² đất và 208.165,8m² sàn xây dựng.

Một số cơ sở còn vướng mắc do tranh chấp, chưa hoàn thành thủ tục liên quan đến dự án, đất đai hoặc có đặc điểm pháp lý riêng, cần tiếp tục rà soát, điều chỉnh phương án xử lý.

Đối với 189 cơ sở có khả năng xử lý ngay, một cơ sở đang thực hiện điều chuyển nội bộ; các cơ sở còn lại thực hiện theo cơ chế đặc thù tại Nghị quyết số 31/2026/NQ-CP ngày 24/6/2026 của Chính phủ, theo hướng chuyển giao nguyên trạng cho địa phương quản lý, xử lý, đưa vào khai thác, sử dụng sau khi địa phương bố trí đơn vị tiếp nhận.

Kiến nghị xử lý dứt điểm nhà, đất dôi dư

Thanh tra Chính phủ xác định những tồn tại, hạn chế trong quản lý, xử lý cơ sở nhà, đất dôi dư xuất phát từ cả nguyên nhân khách quan và chủ quan.

Nhiều cơ sở được hình thành từ lâu, hồ sơ pháp lý chưa đầy đủ, thiếu đồng bộ hoặc có chênh lệch giữa hồ sơ và hiện trạng. Một số cơ sở có nhiều cơ quan, đơn vị cùng sử dụng hoặc sử dụng xen kẽ; một số tồn tại, vi phạm trong quản lý, sử dụng đất đai có yếu tố lịch sử, kéo dài.

Về chủ quan, các đơn vị được giao quản lý, sử dụng cơ sở nhà, đất chưa thực hiện đầy đủ trách nhiệm trong kiểm kê, rà soát, báo cáo, cập nhật cơ sở dữ liệu; hoàn thiện hồ sơ pháp lý; chậm đề xuất phương án xử lý và phối hợp với các cơ quan liên quan.

Thanh tra Chính phủ xác định trách nhiệm đối với những tồn tại, hạn chế, thiếu sót thuộc các đơn vị trực thuộc Bộ Tài chính và các tổ chức, tập thể, cá nhân có liên quan.

Tổng Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo Bộ Tài chính tham mưu Chính phủ sửa đổi, bổ sung Nghị định số 155/2025/NĐ-CP theo hướng linh hoạt hơn trong áp dụng tiêu chuẩn, định mức sử dụng trụ sở làm việc, cơ sở hoạt động sự nghiệp.

Bộ Tài chính được kiến nghị khẩn trương rà soát, hoàn thiện hệ thống văn bản thuộc thẩm quyền; chấn chỉnh công tác quản lý, sử dụng, sắp xếp, xử lý cơ sở nhà, đất; rà soát toàn bộ các cơ sở thuộc phạm vi quản lý để lập, hoàn thiện phương án xử lý.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Tâm phát biểu tại buổi công bố quyết định thanh tra chuyên đề cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp tại Bộ Tài chính. Ảnh: LP

Đồng thời, khẩn trương hoàn thành tiến độ xử lý cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp; xử lý dứt điểm các cơ sở sử dụng kém hiệu quả, sai mục đích, để hoang hóa, xuống cấp, tránh lãng phí tài sản công.

Bộ Tài chính phải xây dựng phương án xử lý cụ thể đối với các cơ sở dôi dư, không có nhu cầu sử dụng hoặc dôi dư một phần, có thời hạn rõ ràng, bảo đảm tiến độ theo chỉ đạo của Trung ương và Thủ tướng Chính phủ.

Thanh tra Chính phủ cũng kiến nghị Bộ Tài chính rà soát, làm rõ tính chất, mức độ, hậu quả, nguyên nhân và trách nhiệm cụ thể của từng tổ chức, cá nhân liên quan; nếu có đủ căn cứ thì xem xét trách nhiệm, xử lý theo quy định pháp luật.