>>Con ngược đãi mẹ… đòi chia thừa kế
>>Tòa đưa cả đất “ngoài ra” vào chia thừa kế (!?)

Theo bản án phúc thẩm của TAND tỉnh Đồng Tháp, năm 2005 sau khi cụ ông Võ Cao Thăng (tại 655 khóm Tân An, thị xã Sa Đéc tỉnh Đồng Tháp) chết, cụ bà Lý Thị Sẩm “có lập tờ đi chúc ngày 31/10/2002 để lại 2 thửa đất 1049 và 638 diện tích 7.922m² đã được cấp chứng nhận QSDĐ năm 1997 cho ông Võ Cao Thăng là con thừa hưởng toàn bộ”. Vấn đề đặt ra xung quanh bản di chúc là, ngoài ông Long vợ chồng cụ Sẩm còn có 3 người con nữa là các ông bà Võ Thị Tuyết Mai, Võ Thị Sáu và Võ Minh Châu, sao di chúc của cụ Sẩm chỉ cho một mình ông Long hưởng quyền thừa kế. Phần chứng nhận di chúc mặt trước (của Phòng công chứng thị xã Sa Đéc) bị tách rời thành một tờ giấy khác, không liên quan với mặt sau tờ di chúc. Cụ Sẩm không biết chữ phải điểm chỉ bằng tay, nhưng nội dung công chứng lại ghi “người lập di chúc đã đọc lại” bản di chúc này.

Cần chỉ ra rằng, thời điểm cụ Sẩm lập di chúc (nếu có) là khi còn ở chung với ông Long, bà Mai và bà Sáu (năm 2002) nhưng đến khi “bị những người trong gia đình ngược đãi” phải sang nhà ông Châu ở (2004) cụ Sẩm đã thay đổi ý định để lại di chúc cho ông Long. Bằng chứng, ngày 16/8/2004 UBND xã Tân Qui Tây đã lập biên bản giải quyết việc tranh chấp QSD đất giữa cụ Sẩm và ông Long, thể hiện: “Do ông Thăng chồng đã chết, bà Sẩm có đơn khiếu nại yêu cầu được giữ QSD đất do chồng bà đứng tên. Hội đồng xét khiếu tố xã đề nghị, trong 7 ngày ông Long phải giao QSD đất cho bà Sẩm”. Tiếp theo, ngày 19/8/2004 cụ Sẩm đã nhờ người làm Giấy ủy quyền và lăn tay (có xác nhận của chính quyền địa phương) giao cho con là ông Châu đứng ra giải quyết tranh chấp và quyết định tài sản đất đai do cụ Sẩm để lại. Xâu chuỗi những vấn đề đặt ra, các chuyên gia pháp lý cho rằng “bản di chúc vừa nêu không phù hợp với quy định của pháp luật và đạo đức xã hội”.

Tuy nhiên, các cấp tòa tỉnh Đồng Tháp vẫn căn cứ đơn khởi kiện đòi “chia thừa kế tài sản đất đai theo di chúc của cụ Sẩm để lại” từ phía ông Long. Thực tế trong 4 người con của vợ chồng cụ Sẩm, trước đây bà Mai hành nghề buôn bán, ông Long và bà Sáu làm ở Xí nghiệp in Đồng Tháp. Chỉ có ông Châu lấy vợ năm 1978 là người “làm nhà ra riêng sớm nhất” được cụ Thăng giao trực canh lao động, quản lý ruộng vườn. Đến năm 2005 do một phần khu đất các thửa 1049 và 638 bị thu hồi cho dự án đường Trần Thị Nhượng, gia đình ông Châu (cùng vợ và 6 người con) chuyển về phần đất bà Lê Thị Vinh mượn đã trả, tiếp tục làm ăn sinh sống. Biết rõ sự thật này, nên dù có “trọn quyền được hưởng thừa kế theo di chúc”, khi ra xét xử ông Long phải đề nghị tòa chia đất thừa kế thành 4 suất bằng nhau cho cả ông Long, bà Mai, bà Sáu và ông Châu. Còn phần đất bà Vinh đã trả không nằm trong di chúc ông Long không yêu cầu chia thừa kế.

Trong tổng diện tích 7.922m² đất vừa nêu, ngày 29/01/2005 UBND thị xã Sa Đéc đã thu hồi 5.651,5m² cho dự án đường Trần Thị Nhượng, phần chia thừa kế còn lại là 2.270,5m². Vậy nhưng Bản án sơ thẩm “Xin chia thừa kế” ngày 30/9/2008 của TAND thị xã Sa Đéc phán quyết: Phía ông Long, bà Mai, bà Sáu được chia 1.366m2 đất lâu năm và 304m² đất lúa. Còn phía vợ chồng ông Châu được chia 1.479,2m² đất lâu năm, nhưng phải đền bù chênh lệch tài sản cho ba người trên tổng cộng 145.447.200 đồng. Tiếp theo Bản án phúc thẩm “Tranh chấp thừa kế” ngày 23/6/2010 của TAND tỉnh Đồng Tháp phán quyết: Ông Long, bà Mai, bà Sáu được hưởng 1.279,2m² đất ở và đất trồng cây lâu năm và 1.170,7m² đất trồng cây hàng năm. Vợ chồng ông Châu được hưởng 481,7m² đất ở và đất trồng cây lâu năm, và 523m² đất trồng cây hàng năm, đồng thời phải trả giá trị QSDĐ cho các đồng thừa kế 8.632.000 đồng. Vậy nếu phán quyết của tòa là đúng, thì các cấp tòa tỉnh Đồng Tháp “lấy đâu ra” hơn 1.180m² đất trong việc chia thừa kế vừa nêu (!?).

Quá trình tố tụng, các cấp tòa Đồng Tháp còn cho rằng: Ngoài ra, vợ chồng cụ Thăng còn có 800m² đất do bà Vinh trả theo quyết định của UBND thị xã Sa Đéc chưa được cấp QSDĐ sau khi thu hồi mở đường Trần Thị Nhượng còn 359,2m²”. Từ đó tòa đưa cả phần đất “ngoài ra” vào chia thừa kế cho 3 người khác (!?). Thực tế phần đất vừa nêu là thửa 645 cụ Thăng cho bà Vinh mượn, và sau đó cụ đã cho ông Châu là người có công đòi lại đất. Xác nhận của Công an thị xã Sa Đéc ngày 18/5/1994 thể hiện: “Căn cứ lời khai ngày 28/9/1990 của ông Thăng, từ khi UBND thị xã có quyết định buộc bà Vinh phải trả lại 800m² đất ngày 02/12/1989, tôi cho con trai là Võ Minh Châu toàn quyền sử dụng vì tôi đã mất sức lao động”. Ngày 15/12/1995 UBND xã Tân Qui Tây lập biên bản xác định diện tích đất giữa cụ Thăng và ông Châu thể hiện, phần đất bà Vinh trả thuộc về ông Châu. Đến năm 2005 dự án đường Trần Thị Nhượng mở ra, UBND thị xã đã có quyết định bồi thường QSDĐ diện tích đất vừa nêu bị thu hồi một phần cho ông Châu. Như vậy, việc các cấp tòa Đồng Tháp đưa phần đất “ngoài ra vào chia thừa kế” là vi phạm pháp luật, bởi phần đất nêu trên không có trong chứng nhận QSDĐ của cụ Thăng, và cũng không có trong di chúc cụ Sẩm.

Điều không bình thường nữa là, sau 6 tháng bản án phúc thẩm đã có hiệu lực, ngày 25/12/2010 Thẩm phán TAND tỉnh Đồng Tháp Nguyễn Hồng Ân chủ tọa phiên tòa xét xử lại có “Thông báo sửa chữa, bổ sung bản án vụ tranh chấp thừa kế” nêu trên, nhưng đến ngày cưỡng chế thi hành án 29/11/2012 gia đình ông Châu không hề biết. Theo thông báo sửa chữa, bổ sung “Các phần đất chia thừa kế hiện gia đình ông Châu đang sử dụng, nên buộc phải tháo dỡ căn nhà của ông Châu (có trước bản án sơ thẩm) để giao đất cho các ông bà Long, Mai, Sáu sử dụng”. Tuy nhiên, thực tế gia đình ông Châu không có những phần đất vừa nêu, căn nhà duy nhất hiện gia đình ông đang ở hợp pháp là trên phần đất đòi lại từ bà Vinh, đã được chính quyền địa phương xác nhận.

Tường trình gửi các cơ quan chức năng, đơn khiếu nại của ông Châu xót xa: “Đất từ đời ông nội để lại, cha già yếu giao tôi giữ đất những người kia không lao động một ngày. Lòng tham “vô hiếu với mẹ và bất nghĩa với em, họ móc nối quyền lực truy cùng đuổi tận” buộc gia đình vợ chồng con cái tôi phải dỡ căn nhà duy nhất (nơi có cả bàn thờ của bà Sẩm mẹ tôi) để giao cho người khác. Khi còn sống tuổi cao sức yếu mẹ bị ngược đãi về ở với tôi, ai đạo diễn di chúc của bà sao tôi không biết. Hai bản án của các cấp tòa xét xử bất công oan sai, nhân dân trong khóm ai nghe cũng bất bình”.

Dư luận nói chung và người dân trên địa bàn, đang mong các cơ quan chức năng xem lại vụ “Xử chia thừa kế” vừa nêu của các cấp tòa tỉnh Đồng Tháp theo pháp luật và đạo đức xã hội. Chúng tôi sẽ tiếp tục phản ánh khi có những thông tin cần thiết.

   
Trúc Lâm