Một hội nghị công bố quyết định thanh tra của Thanh tra tỉnh Điện Biên. Ảnh: CTV

Thanh tra đúng trọng tâm, chấn chỉnh từ thực tiễn

Trong 10 năm thực hiện Quyết định số 145/QĐ- TTg ngày 20/01/2016 của Thủ tướng Chính phủ về Chiến lược hội nhập quốc tế về lao động và xã hội đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030, Thanh tra tỉnh Điện Biên đã gắn nhiệm vụ chuyên môn với yêu cầu nâng cao hiệu quả quản lý lao động trên địa bàn.

Các nội dung về lao động, việc làm, an toàn, vệ sinh lao động, bảo hiểm xã hội và an sinh xã hội được lồng ghép trong chương trình, kế hoạch thanh tra hằng năm. Trọng tâm hướng vào những lĩnh vực nhạy cảm, dễ phát sinh vi phạm và ảnh hưởng trực tiếp đến người lao động.

Theo Phó Chánh Thanh tra tỉnh Điện Biên Đỗ Văn Dưỡng, thông qua hoạt động thanh tra, cơ quan Thanh tra không chỉ kiểm tra việc chấp hành pháp luật mà còn nhận diện những bất cập, khó khăn trong thực tiễn để kiến nghị khắc phục, chấn chỉnh.

Trong lĩnh vực lao động, việc làm, an toàn, vệ sinh lao động, vừa qua Thanh tra tỉnh đã thanh tra tại 3 doanh nghiệp là Công ty TNHH số 17 tỉnh Điện Biên, Công ty TNHH xây dựng Trung Đức và Công ty TNHH Xuân Thị Điện Biên.

Qua thanh tra cho thấy, các doanh nghiệp cơ bản thực hiện giao kết hợp đồng lao động, ban hành nội quy lao động và chi trả tiền lương. Trong thời kỳ thanh tra, không phát sinh tai nạn lao động tại các doanh nghiệp được thanh tra.

Nhưng phía sau những kết quả đó vẫn còn không ít tồn tại, hạn chế trong công tác quản lý.

Một số doanh nghiệp chưa xây dựng đầy đủ thang lương, bảng lương; chưa thực hiện đầy đủ tự kiểm tra an toàn, vệ sinh lao động; chưa tổ chức huấn luyện an toàn cho người lao động.

Công tác quan trắc môi trường lao động, khám sức khỏe định kỳ, lập hồ sơ theo dõi sức khỏe người lao động cũng còn hạn chế. Việc bố trí, phân công người làm công tác an toàn, vệ sinh lao động và y tế chưa đầy đủ. Chế độ báo cáo về an toàn, vệ sinh lao động, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp tại một số đơn vị chưa được thực hiện đầy đủ.

“Qua thanh tra, các tồn tại được nhận diện để kiến nghị doanh nghiệp khắc phục, thực hiện đầy đủ quy định của pháp luật về lao động, an toàn, vệ sinh lao động, bảo hiểm và chăm sóc sức khỏe người lao động”, ông Đỗ Văn Dưỡng cho biết.

Phó Chánh Thanh tra tỉnh Điện Biên Đỗ Văn Dưỡng phát biểu tại hội nghị về hoàn thiện văn bản quy phạm pháp luật ngành Thanh tra và quy tắc ứng xử của cán bộ thanh tra do Thanh tra Chính phủ tổ chức mới đây. Ảnh: PV

Không để quyền lợi người lao động bị bỏ ngỏ

Cùng với thanh tra việc chấp hành pháp luật lao động, Thanh tra tỉnh Điện Biên chú trọng kiểm tra việc thực hiện chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp.

Tại 3 doanh nghiệp được thanh tra về nội dung này gồm Công ty TNHH Nhật Quang Điện Biên, Công ty TNHH Him Lam Group và Công ty Cổ phần Mắc ca Kinh Bắc, các đơn vị cơ bản xác định đúng đối tượng tham gia bảo hiểm bắt buộc và thực hiện trích nộp theo tỷ lệ quy định.

Tuy nhiên, những hạn chế trong quản lý lao động và thực hiện chính sách bảo hiểm vẫn được chỉ ra.

Một số doanh nghiệp chưa lập sổ quản lý lao động; chưa thực hiện đầy đủ báo cáo tình hình thay đổi lao động; chưa niêm yết công khai thông tin đóng bảo hiểm xã hội. Chứng từ tiền lương chưa đầy đủ, một số hợp đồng lao động chưa bảo đảm đầy đủ nội dung theo quy định.

Theo Phó Chánh Thanh tra tỉnh Đỗ Văn Dưỡng, kết quả thanh tra góp phần nâng cao trách nhiệm của người sử dụng lao động trong thực hiện chính sách bảo hiểm xã hội, bảo đảm quyền lợi của người lao động và tăng cường tính tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp.

Một nội dung khác được Thanh tra tỉnh chú trọng là việc huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động. Qua kiểm tra tại doanh nghiệp, vẫn còn tình trạng chưa tổ chức huấn luyện theo quy định. Thanh tra tỉnh đã kiến nghị thực hiện đầy đủ việc huấn luyện, bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng an toàn phù hợp với từng nhóm đối tượng.

Nhìn lại chặng đường 10 năm thực hiện Chiến lược hội nhập quốc tế về lao động và xã hội, Thanh tra tỉnh đánh giá công tác thanh tra đã từng bước gắn với yêu cầu bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động và nâng cao trách nhiệm tuân thủ pháp luật của người sử dụng lao động.

Các cuộc thanh tra tập trung vào những nội dung có nguy cơ phát sinh vi phạm, qua đó phát hiện, chấn chỉnh những hạn chế trong quản lý lao động, tiền lương, bảo hiểm xã hội, an toàn, vệ sinh lao động.

Thực tế cũng cho thấy không ít thách thức. Một số doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ, nhận thức pháp luật lao động chưa đầy đủ. Hồ sơ, chứng từ và chế độ báo cáo còn hạn chế. Tình trạng chậm đóng bảo hiểm, chưa thực hiện đầy đủ quy định về quản lý lao động, an toàn, vệ sinh lao động vẫn xảy ra tại một số doanh nghiệp.

Trước yêu cầu đó, Thanh tra tỉnh xác định tiếp tục tập trung thanh tra các doanh nghiệp có nguy cơ cao về vi phạm pháp luật lao động, chậm đóng bảo hiểm xã hội, không bảo đảm điều kiện an toàn, vệ sinh lao động, nhất là trong lĩnh vực xây dựng, sản xuất, khai thác và các ngành nghề có nguy cơ cao.

Cùng với đó là tăng cường theo dõi, đôn đốc thực hiện kết luận, kiến nghị sau thanh tra; phối hợp chặt chẽ với cơ quan quản lý nhà nước về lao động, cơ quan Bảo hiểm xã hội và các cơ quan liên quan.

“Đổi mới phương thức thanh tra theo hướng kết hợp kiểm tra việc chấp hành pháp luật với hướng dẫn doanh nghiệp khắc phục tồn tại, phòng ngừa vi phạm; đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, khai thác, đối chiếu dữ liệu về doanh nghiệp, lao động và bảo hiểm xã hội phục vụ công tác thanh tra… cũng là giải pháp sẽ được Thanh tra tỉnh triển khai tới đây”, ông Đỗ Văn Dưỡng nhấn mạnh.