Quang cảnh hội nghị trực tuyến toàn quốc tổng kết công tác năm 2025 và triển khai nhiệm vụ năm 2026 của ngành Thanh tra. Ảnh: Huy Trần

Triển khai đồng bộ, khẩn trương theo chỉ đạo Trung ương

Theo tham luận gửi Hội nghị trực tuyến toàn quốc tổng kết công tác năm 2025 và triển khai nhiệm vụ năm 2026 của ngành Thanh tra, Cục Thanh tra giải quyết khiếu nại, tố cáo lĩnh vực xây dựng (Cục VII) - Thanh tra Chính phủ cho biết, ngay sau khi có chỉ đạo của Trung ương về thanh tra các dự án có khó khăn, vướng mắc, Thanh tra Chính phủ đã ban hành Kế hoạch số 1505/KH-TTCP, triển khai thanh tra chuyên đề trên phạm vi cả nước. Đồng thời, Tổ công tác hướng dẫn, đôn đốc và tổng hợp kết quả được thành lập, bảo đảm sự chỉ đạo thống nhất, xuyên suốt trong toàn ngành.

Việc xây dựng kế hoạch được thực hiện bài bản, khoa học, xác định rõ tiêu chí, đối tượng, phạm vi và nội dung thanh tra, bảo đảm tập trung đúng trọng tâm, trọng điểm, tránh dàn trải. Qua rà soát, có 413 dự án không đưa vào diện thanh tra do đã có kết luận của cơ quan có thẩm quyền, đang trong giai đoạn chuẩn bị đầu tư, chưa triển khai hoặc đã hoàn thành, đưa vào sử dụng. Việc sàng lọc này góp phần hạn chế chồng chéo, trùng lặp, nâng cao hiệu quả và tính khả thi của cuộc thanh tra.

Toàn ngành Thanh tra đã tiến hành thanh tra 491 dự án, trong đó Thanh tra Chính phủ trực tiếp thanh tra 70 dự án; Thanh tra Bộ Quốc phòng thanh tra 3 dự án; Thanh tra các tỉnh, thành phố thanh tra 418 dự án. Với sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Ban Chỉ đạo 751, chỉ trong 55 ngày, cuộc thanh tra chuyên đề đã được hoàn thành đúng tiến độ, kịp thời tổng hợp, báo cáo Ban Chỉ đạo Trung ương và Thủ tướng Chính phủ.

Góp phần tháo gỡ vướng mắc, khơi thông nguồn lực phát triển

Qua thanh tra, nhiều tồn tại, hạn chế, vi phạm trong quá trình triển khai dự án đã được phát hiện, làm rõ ở hầu hết các khâu, từ chuẩn bị đầu tư, thực hiện đến quản lý, sử dụng đất đai, vốn và tài sản. Trách nhiệm của các tập thể, cá nhân qua các thời kỳ được xác định rõ, làm cơ sở kiến nghị xử lý nghiêm minh theo quy định của pháp luật, bảo đảm nguyên tắc “có vi phạm phải được phát hiện, có trách nhiệm phải được làm rõ”.

Cục trưởng Cục VII Hoàng Hưng. Ảnh: Thái Hải

"Một kết quả quan trọng của cuộc thanh tra chuyên đề là chỉ ra những sơ hở, bất cập trong cơ chế, chính sách, pháp luật – những yếu tố dễ bị lợi dụng, làm phát sinh tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Trên cơ sở đó, Thanh tra Chính phủ đã kiến nghị sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện nhiều quy định pháp luật nhằm khắc phục tận gốc nguyên nhân gây khó khăn, vướng mắc, kéo dài dự án và lãng phí nguồn lực", Cục trưởng Cục VII Hoàng Hưng nhấn mạnh.

Đối với 70 dự án do Thanh tra Chính phủ trực tiếp thanh tra, tổng số tiền và tài sản kiến nghị xử lý lên tới hơn 2.073 tỷ đồng, 3,8 triệu Euro, 94 triệu USD và trên 255 ha đất. Trong đó, kiến nghị thu hồi về ngân sách nhà nước 588 tỷ đồng; thu hồi về các cơ quan, tổ chức trên 1,3 tỷ đồng; xuất toán 102 tỷ đồng; giảm trừ khi quyết toán 107 tỷ đồng và 3,8 triệu Euro; xử lý khác 1.350 tỷ đồng và 94 triệu USD. Đồng thời, kiến nghị xử lý trách nhiệm đối với 315 tổ chức và 344 cá nhân, chuyển hồ sơ 3 vụ việc sang cơ quan điều tra theo thẩm quyền.

Đối với 418 dự án do Thanh tra các tỉnh, thành phố thực hiện, tổng số tiền và đất đai kiến nghị xử lý là trên 500 tỷ đồng và 14 ha đất; trong đó thu hồi về ngân sách nhà nước trên 178 tỷ đồng; thu hồi về cơ quan, tổ chức 2,9 tỷ đồng; giảm trừ khi quyết toán 172 tỷ đồng; xử lý khác 147 tỷ đồng. Cùng với đó, kiến nghị xử lý trách nhiệm đối với 747 tổ chức và 726 cá nhân liên quan.

Cũng theo Cục VII, cuộc thanh tra chuyên đề nhận được sự quan tâm, chỉ đạo trực tiếp, thường xuyên của đồng chí Tổng Bí thư, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; sự chỉ đạo quyết liệt của Thủ tướng Chính phủ và sự theo sát, chỉ đạo sâu sát của Tổng Thanh tra Chính phủ trong suốt quá trình tổ chức thực hiện.

"Không chỉ dừng lại ở việc phát hiện và kiến nghị xử lý vi phạm, cuộc thanh tra còn làm rõ nguyên nhân sâu xa của các khó khăn, vướng mắc, từ đó đề xuất các giải pháp tháo gỡ phù hợp, khả thi, tạo điều kiện để doanh nghiệp, nhà đầu tư tiếp tục triển khai dự án, khơi thông nguồn lực cho phát triển kinh tế – xã hội, đồng thời ngăn chặn thất thoát, lãng phí tài sản của Nhà nước và xã hội", Cục VII khẳng định.

Thành phố Hồ Chí Minh: Chủ động, quyết liệt triển khai đồng bộ

Tham luận gửi tới hội nghị trực tuyến toàn quốc tổng kết công tác năm 2025 và triển khai nhiệm vụ năm 2026 của ngành Thanh tra, UBND Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, thực hiện Kế hoạch số 1505/KH-TTCP, UBND Thành phố Hồ Chí Minh đã chủ động, quyết liệt triển khai đồng bộ các giải pháp trên toàn địa bàn. Thanh tra Thành phố ban hành Kế hoạch số 05/KH-TTTP, thành lập 12 đoàn thanh tra với khoảng 300 cán bộ, đồng loạt thanh tra 94 dự án theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.

Quá trình triển khai được lãnh đạo Thành phố và Thanh tra Thành phố chỉ đạo sát sao, bảo đảm đúng trình tự, thủ tục pháp luật, đồng thời quán triệt nghiêm các quy tắc đạo đức công vụ, kiểm soát chặt chẽ quyền lực trong hoạt động thanh tra. Công tác giám sát, theo dõi tiến độ được thực hiện thường xuyên, kịp thời báo cáo UBND Thành phố và Thanh tra Chính phủ.

Thanh tra Thành phố Hồ Chí Minh ban hành Kế hoạch số 05/KH-TTTP, thành lập 12 đoàn thanh tra với khoảng 300 cán bộ, đồng loạt thanh tra 94 dự án theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ. Ảnh: Cảnh Nhật

Kết quả, 12 kết luận thanh tra được ban hành đúng hạn, với 292 kiến nghị đối với 70 đơn vị liên quan; quyết định thu hồi hơn 10 tỷ đồng vi phạm. UBND Thành phố đã chỉ đạo xử lý kịp thời, đồng thời ban hành nhiều văn bản đôn đốc, theo dõi việc thực hiện kết luận thanh tra.

Đối với các dự án do Thanh tra Chính phủ trực tiếp thanh tra và ban hành Kết luận số 365/KL-TTCP, Thành phố đã xây dựng kế hoạch thực hiện với phân công rõ trách nhiệm cho từng sở, ngành, địa phương. Đối với các dự án tồn đọng khác, Kế hoạch số 34/KH-UBND được ban hành nhằm xử lý tổng thể, xác định cụ thể trách nhiệm của người đứng đầu.

Nhờ sự lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt, theo UBND Thành phố Hồ Chí Minh, đến nay đã tháo gỡ hoặc định hướng tháo gỡ đối với 670/838 dự án, khu đất (đạt 80%), với tổng mức đầu tư hơn 569.000 tỷ đồng và diện tích trên 85.500 ha, góp phần khơi thông nguồn lực, củng cố niềm tin của người dân và doanh nghiệp.

Chia sẻ về kinh nghiệm trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo công tác thanh tra đối với dự án khó khăn, vướng mắc, theo UBND Thành phố Hồ Chí Minh, công tác lãnh đạo, chỉ đạo cần bám sát các chỉ đạo của Trung ương, Thủ tướng Chính phủ, Thanh tra Chính phủ và các định hướng, mục tiêu đã được đề ra.

Tại địa phương cần có sự chỉ đạo thống nhất của UBND cấp tỉnh để đảm bảo sự phối hợp đồng bộ giữa các sở, ban, ngành, UBND cấp xã trong đó có công tác thanh tra, theo dõi, đôn đốc việc thực hiện Kết luận thanh tra để cùng hướng đến mục tiêu chung là tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các công trình, Dự án đảm bảo theo quy định của pháp luật.

Công tác lãnh đạo, chỉ đạo phải thực sự quyết liệt, thường xuyên, kiên trì và cụ thể đối với từng Dự án, phân công trách nhiệm cụ thể đến từng sở, ngành và các đơn vị khác có liên quan.

Công tác thanh tra cần chú trọng xác định đầy đủ các nguyên nhân khách quan, chủ quan của các vấn đề phát hiện qua thanh tra; tập trung thanh tra và kiến nghị xử lý đối với với các điểm nghẽn về thể chế nhằm có đề xuất hoàn thiện cơ chế, chính sách, quy định pháp luật.

Bắc Ninh: Ngăn ngừa thất thoát, lãng phí từ thực tiễn thanh tra

Trong tham luận gửi Hội nghị trực tuyến toàn quốc tổng kết công tác năm 2025 và triển khai nhiệm vụ năm 2026 của ngành Thanh tra, UBND tỉnh Bắc Ninh cho biết, toàn tỉnh Bắc Ninh hiện có 187 dự án gặp khó khăn, vướng mắc, trong đó nhiều dự án đầu tư công, BT, ODA và các dự án khu đô thị, thương mại, sản xuất kinh doanh.

Thực hiện Kế hoạch số 1505/KH-TTCP, tỉnh đã rà soát 22 dự án, thanh tra toàn diện 5 dự án và tổ chức 10 cuộc thanh tra chuyên đề về đầu tư, xây dựng, đất đai. Chủ tịch UBND tỉnh thành lập Ban Chỉ đạo, giao Thanh tra tỉnh chủ trì rà soát các dự án dân cư dịch vụ, việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, qua đó nhận diện rõ các khó khăn, vướng mắc điển hình và xác định trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị liên quan.

Tập thể Thanh tra tỉnh Bắc Ninh. Ảnh: Thanh tra tỉnh

Kết quả thanh tra đã kiến nghị xử lý kinh tế trên 14 tỷ đồng, xử lý hành chính 9 tập thể và 36 cá nhân, góp phần chấn chỉnh kỷ cương, kỷ luật trong quản lý đầu tư xây dựng. Đặc biệt, sau buổi làm việc của Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình ngày 24/12/2025, tỉnh Bắc Ninh đang hoàn thiện hồ sơ báo cáo Thủ tướng Chính phủ nhằm sớm tháo gỡ các vướng mắc liên quan đến dự án BT, bảo đảm hài hòa lợi ích của Nhà nước, nhà đầu tư và người dân.

Để nâng cao hiệu quả công tác thanh tra đối với các dự án, công trình chậm tiến độ trong thời gian tới, theo UBND tỉnh Bắc Ninh, cần tiếp tục đổi mới phương pháp và nội dung thanh tra theo hướng có trọng tâm, trọng điểm, tránh dàn trải, hình thức; tăng cường thanh tra trách nhiệm của người đứng đầu các cơ quan, đơn vị, địa phương và chủ đầu tư trong việc tổ chức thực hiện dự án; tiếp tục rà soát, kiến nghị hoàn thiện cơ chế, chính sách, nhất là các quy định liên quan đến đầu tư, đất đai, xây dựng, môi trường còn chồng chéo, bất cập, gây khó khăn cho quá trình triển khai dự án.

Bên cạnh đó, tăng cường sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan thanh tra với các sở, ngành chuyên môn và chính quyền địa phương trong quá trình xây dựng kế hoạch thanh tra, tổ chức thực hiện thanh tra và theo dõi, đôn đốc việc thực hiện các kết luận, kiến nghị sau thanh tra.