Trong lĩnh vực đất đai, việc sử dụng đất không đúng mục đích được xem là hành vi vi phạm hành chính khá phổ biển. Ảnh minh họa: Chu Tuấn

Công tác kiểm tra, thanh tra: "Cánh tay nối dài" bảo đảm hiệu lực pháp luật

Sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, một trong những thách thức lớn nhất mà thành phố đối mặt là sự không đồng bộ trong các kế hoạch quản lý cũ. Trước thực tế các nội dung kiểm tra của 3 địa phương tiền thân không còn phù hợp với tình hình thực tiễn mới, Sở Tư pháp đã chủ động tham mưu để UBND thành phố ban hành Kế hoạch kiểm tra công tác thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính năm 2025 kèm theo Quyết định số 793/QĐ-UBND ngày 21/8/2025.

Điểm nổi bật trong công tác kiểm tra năm nay là sự tập trung có trọng điểm vào các lĩnh vực "nóng", dễ phát sinh tiêu cực và ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân bao gồm: đất đai, bảo vệ môi trường, lâm nghiệp, thủy sản, xây dựng và an toàn thực phẩm. Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Xây dựng và Sở An toàn thực phẩm là những đơn vị được kiểm tra.

Tại cấp độ cơ sở, thành phố Thủ Đức và các quận, huyện trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh (cũ) đã đưa công tác kiểm tra tình hình thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính vào thang điểm thi đua hàng năm của ngành Tư pháp, từ đó thúc đẩy tất cả các đơn vị chủ động ban hành kế hoạch kiểm tra riêng cho địa bàn mình quản lý...

Thông qua các đợt thanh tra, kiểm tra, thành phố đã kịp thời ghi nhận những kết quả đạt được, đồng thời thẳng thắn chỉ ra các tồn tại, hạn chế để chấn chỉnh kịp thời. Việc tăng cường kiểm tra không chỉ giúp phòng ngừa các vi phạm của người thi hành công vụ mà còn góp phần tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.

Xử lý vi phạm hành chính: Bảo đảm đúng thẩm quyền, đúng quy định

Dù công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật được thực hiện thường xuyên nhưng do đặc thù là trung tâm kinh tế - văn hóa lớn nhất cả nước, tập trung nhiều khu công nghiệp và dân cư từ nhiều nơi đến sinh sống, tình hình vi phạm hành chính tại Thành phố Hồ Chí Minh năm 2025 vẫn diễn ra phức tạp. Trong đó, phổ biển là những hành vi vi phạm hành chính trong các lĩnh vực như: đất đai, bảo vệ môi trường, xây dựng, đầu tư, đăng ký kinh doanh, thương mại…

Nhìn chung, công tác xử phạt vi phạm hành chính năm 2025 được triển khai bảo đảm đúng thẩm quyền, trình tự và thủ tục theo quy định của Luật Xử lý vi phạm hành chính. Các cơ quan đã chủ động thực hiện cơ chế giao quyền xử phạt, giúp quy trình xử lý được đẩy nhanh và giảm áp lực cho cấp trưởng, đảm bảo việc xử phạt vi phạm hành chính được thực hiện nhanh chóng, kịp thời.

Những con số thống kê trong kỳ báo cáo đã minh chứng cho sự quyết liệt của thành phố. Theo đó, tổng số vụ bị xử phạt là 21.358 vụ; số tiền phạt thu được là hơn 188,8 tỷ đồng (chưa kể gần 6 tỷ đồng từ các khoản tiền khác thu từ xử phạt)...

Tổng số quyết định đã ban hành là hơn 21.600 quyết định đối với 2.228 tổ chức và 16.499 cá nhân (trong đó đã thi hành xong hơn 19.800 quyết định - đạt tỷ lệ gần 92%).

Thành phố cũng đã áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường và đơn vị hành chính tương đương đối với 929 đối tượng. Sự nghiêm minh của pháp luật còn được thể hiện qua việc chuyển truy cứu trách nhiệm hình sự 30 vụ việc có dấu hiệu tội phạm và thực hiện cưỡng chế thi hành đối với 75 quyết định xử phạt.

Hầu hết các tổ chức, cá nhân vi phạm nhận thức được hành vi vi phạm của mình, có ý thức chấp hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính. Tuy nhiên, vẫn còn một bộ phận tổ chức, cá nhân vi phạm không tự giác chấp hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính, cố tình trì hoãn việc thi hành, gây khó khăn trong việc thi hành hoặc không có điều kiện thi hành, ảnh hưởng tính hiệu lực của quyết định xử phạt vi phạm hành chính.