Phó Chánh Thanh tra TPHCM Bùi Duy Hiền. Ảnh: Nhài Nhật

Nhiều kết quả sau đợt sắp xếp bộ máy lịch sử

Phóng viên: Thưa ông, sau khi vận hành chính quyền địa phương hai cấp và thực hiện đợt sắp xếp tổ chức bộ máy lớn, Thanh tra TPHCM đã đạt được những kết quả nổi bật nào?

Ông Bùi Duy Hiền: Thực hiện Kết luận số 134-KL/TW ngày 28/3/2025 của Bộ Chính trị, Ban Bí thư về Đề án sắp xếp hệ thống cơ quan thanh tra tinh, gọn, mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, Thanh tra TPHCM đã chủ động kiện toàn tổ chức theo đúng chỉ đạo của Trung ương và Thành phố.

Ngay sau khi ổn định tổ chức, chúng tôi đã bắt tay ngay vào thực hiện Kế hoạch công tác năm 2025 đã điều chỉnh (trên cơ sở hợp nhất nhiệm vụ của 3 đơn vị trước sáp nhập). Dù có những xáo trộn nhất định ban đầu, công tác thanh tra vẫn duy trì xuyên suốt và đạt được nhiều kết quả rất tích cực.

Từ ngày 1/7/2025 đến ngày 31/6/2026, Thanh tra Thành phố đã triển khai thực hiện 97 đoàn thanh tra, trong đó có 65 đoàn theo kế hoạch và 32 đoàn đột xuất. Chúng tôi đã ban hành kết luận thanh tra đối với 70 đoàn.

Qua công tác thanh tra, đơn vị đã phát hiện sai phạm và kiến nghị xử lý về kinh tế hơn 155 tỷ đồng (bao gồm kiến nghị thu hồi nộp ngân sách gần 77 tỷ đồng và kiến nghị xử lý khác hơn 78 tỷ đồng). Đồng thời, kiến nghị thu hồi hơn 17.000m² đất, kiến nghị xử lý khác đối với 512.214m² đất; kiến nghị xử lý trách nhiệm 157 tổ chức và 94 cá nhân, và đã chuyển cơ quan điều tra 3 vụ việc.

Những kết quả này không chỉ giúp các đơn vị chấn chỉnh, khắc phục hạn chế để xây dựng nền hành chính minh bạch, mà còn giúp phát hiện những bất cập, chồng chéo trong cơ chế, chính sách để kiến nghị sửa đổi, bổ sung cho phù hợp với thực tiễn.

Một trong những điểm nhấn của Thanh tra TPHCM là cuộc thanh tra chuyên đề các dự án tồn đọng, kéo dài. Ảnh: Nhài Nhật

Phóng viên: Được biết, cuộc thanh tra chuyên đề các dự án tồn đọng, kéo dài là điểm nhấn lớn của đơn vị thời gian qua. Kết quả cụ thể ra sao, thưa ông?

Ông Bùi Duy Hiền: Thực hiện chỉ đạo của Thanh tra Chính phủ và Chủ tịch UBND Thành phố, chúng tôi đã tập trung toàn lực triển khai 18 đoàn thanh tra đột xuất đối với các dự án tồn đọng, kéo dài.

Qua thanh tra, bên cạnh việc kết luận đúng sai và xác định rõ trách nhiệm của tập thể, cá nhân để xử lý nghiêm minh, Thanh tra TPHCM đã góp phần chỉ ra những khó khăn, vướng mắc của từng dự án,. Từ đó, đề xuất trách nhiệm cụ thể của các sở, ngành, tổ chức, đơn vị có liên quan trong việc tham mưu các giải pháp tháo gỡ, nhằm hỗ trợ chủ đầu tư sớm hoàn thành dự án, đưa vào sử dụng, tránh thất thoát, lãng phí, góp phần khơi thông nguồn lực, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Công khai kết luận thanh tra: Không đơn thuần là thao tác kỹ thuật

Phóng viên: Dư luận rất quan tâm đến việc công khai các kết luận thanh tra. Hoạt động này đang được Thanh tra TPHCM triển khai như thế nào, thưa ông?

Ông Bùi Duy Hiền: Chúng tôi luôn lấy tiêu chí chấp hành nghiêm chỉnh quy định pháp luật làm kim chỉ nam. Theo Điều 37 Luật Thanh tra năm 2025, trong vòng 10 ngày kể từ ngày ký ban hành, Thanh tra Thành phố đều tổ chức cuộc họp công khai kết luận thanh tra cho đối tượng thanh tra và các bên liên quan tại trụ sở.

Đối với việc công khai trên trang thông tin điện tử, để đảm bảo tính đồng bộ và tham khảo cách làm của Thanh tra Chính phủ cùng một số tỉnh, thành, ngay sau khi UBND Thành phố có văn bản chỉ đạo tổ chức thực hiện, chúng tôi đều niêm yết công khai thông báo kết luận thanh tra (đối với các kết luận không thuộc chế độ Mật). Đến nay, đã có 65/70 kết luận thanh tra được đăng tải công khai trên trang thông tin điện tử của cơ quan.

Phóng viên: Nhiều ý kiến cho rằng việc đưa kết luận lên mạng chỉ là “đăng một file lên website”. Thực tế quy trình này diễn ra như thế nào?

Ông Bùi Duy Hiền: Hoàn toàn không đơn giản như vậy. Việc công khai thông báo kết luận thanh tra trên nền tảng số không chỉ là thao tác kỹ thuật "đăng một file lên website".

Để một thông tin được đưa lên trang thông tin điện tử của cơ quan, chúng tôi phải thực hiện một quy trình chặt chẽ qua nhiều khâu, nhiều bước theo quy định chung: từ việc dự thảo nội dung, phê duyệt của lãnh đạo phụ trách phòng triển khai đoàn thanh tra, cho đến sự phê duyệt cuối cùng của Ban Biên tập trang thông tin điện tử. Quy trình này tuy có phần phức tạp, nhưng là bắt buộc để đảm bảo mỗi thông báo kết luận thanh tra khi đăng tải phản ánh đầy đủ, chính xác, khách quan kết quả thanh tra và đem lại những thông tin tích cực, xây dựng cho người đọc.

Thanh tra TPHCM xác định, làm tốt công tác chuyển đổi số để góp phần xây dựng ngành Thanh tra chuyên nghiệp, hiện đại. Ảnh: Khoa Anh

"Nút thắt" hạ tầng số

Phóng viên: Theo ông, trong quá trình chuyển đổi số, Thanh tra TPHCM đang gặp phải những khó khăn, rào cản gì?

Ông Bùi Duy Hiền: Chúng tôi xác định chuyển đổi số là bước tái cấu trúc toàn diện từ tư duy đến phương pháp quản lý, là nhiệm vụ chiến lược trong kỷ nguyên số. Dù đã duy trì hiệu quả các phần mềm chuyên ngành và hệ thống hội nghị trực tuyến, thực tế hạ tầng số hiện nay vẫn còn gặp nhiều khó khăn.

Ứng dụng công nghệ và đổi mới sáng tạo trong công tác thanh tra vẫn còn phân tán, thiếu tính kết nối. Nhiều phần mềm được triển khai cục bộ, chưa tạo thành nền tảng hạ tầng và dữ liệu đồng bộ toàn ngành hay toàn Thành phố. Thậm chí, nền tảng của trang thông tin điện tử hiện tại vẫn phát sinh một số vấn đề, chưa đảm bảo tối đa về bảo mật và bảo vệ dữ liệu.

Phóng viên: Bên cạnh thách thức về công nghệ, các quy định pháp luật hiện hành có phát sinh vướng mắc gì không, thưa ông?

Ông Bùi Duy Hiền: Đây là một điểm rất đáng lưu ý. Quy định tại Điều 37 Luật Thanh tra năm 2025 bắt buộc phải đăng tải kết luận thanh tra trên Cổng thông tin điện tử, nhưng điều khoản này lại quy định rất ngắn gọn. Nó không xác định rõ hình thức đăng tải là "toàn văn" hay "tóm tắt", cũng như không quy định cụ thể về thời gian đăng tải là bao lâu.

Sự thiếu cụ thể này dẫn đến việc thiếu đồng bộ trong toàn ngành Thanh tra, đồng thời thiếu cơ sở pháp lý vững chắc để kiểm tra, giám sát việc thực hiện.

Phóng viên: Thanh tra TPHCM có đề xuất gì để hướng tới một ngành Thanh tra chuyên nghiệp, hiện đại?

Ông Bùi Duy Hiền: Để hoạt động thanh tra thực sự chuyên nghiệp và hiện đại, từng khâu, từng thủ tục thực hiện cần được quy định chi tiết và thực hiện thống nhất trong toàn ngành.

Về mặt công nghệ, chúng tôi cần sự đầu tư bài bản, đồng bộ hơn để giải quyết dứt điểm tình trạng manh mún, cục bộ của các phần mềm hiện tại, xây dựng một hệ thống cơ sở dữ liệu dùng chung an toàn và bảo mật cao. Chúng tôi kỳ vọng UBND Thành phố và Thanh tra Chính phủ sẽ tiếp tục quan tâm, hỗ trợ tháo gỡ các nút thắt về hạ tầng số để ngành Thanh tra hoàn thành tốt nhiệm vụ chính trị được giao.

Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn ông!