Cán bộ, công chức Thanh tra tỉnh Lào Cai tập trung học tập, trao đổi, nâng cao trách nhiệm trong thực hiện nhiệm vụ tham mưu. Ảnh: Bùi Bình

Từ “chờ giao việc” đến chủ động giải quyết vấn đề

Thực hiện Công văn số 9060 ngày 7/9/2026 của UBND tỉnh Lào Cai về chấn chỉnh, nâng cao chất lượng, trách nhiệm trong công tác tham mưu, ngày 8/9/2026, Thanh tra tỉnh ban hành Công văn số 1650, yêu cầu Văn phòng và các phòng nâng cao chất lượng, tiến độ, hiệu quả xử lý công việc.

Điểm đáng chú ý là yêu cầu thay đổi cách làm: từ tâm thế “chờ giao việc” sang chủ động phát hiện vấn đề, nghiên cứu và đề xuất phương án xử lý.

Trách nhiệm được đặt rõ từ người đứng đầu đến công chức trực tiếp tham mưu. Mỗi nhiệm vụ phải xác định rõ người thực hiện, thời hạn và kết quả đầu ra. Với những việc quan trọng, phức tạp, nhạy cảm, người đứng đầu phải trực tiếp nắm bắt, không khoán trắng cho công chức.

Nhìn ở góc độ này, tham mưu không đơn thuần là hoàn thành một văn bản đúng hạn, mà phải giúp lãnh đạo nhìn rõ vấn đề, có cơ sở và lựa chọn được phương án phù hợp để quyết định.

Ông Đậu Đinh Năng, Chánh Văn phòng Thanh tra tỉnh Lào Cai cho biết: “Chúng tôi xác định nâng cao chất lượng tham mưu trước hết phải bắt đầu từ tinh thần chủ động và trách nhiệm của từng cán bộ, công chức. Người tham mưu không chỉ tiếp nhận, tổng hợp mà phải nghiên cứu kỹ vấn đề, đưa ra chính kiến và đề xuất phương án xử lý có căn cứ, khả thi. Qua đó, mỗi hồ sơ trình phải thực sự là một sản phẩm tham mưu, giúp lãnh đạo có thêm cơ sở để quyết định và tổ chức thực hiện hiệu quả”.

Một hồ sơ tốt phải bắt đầu từ chính kiến

Thanh tra tỉnh yêu cầu các phòng chủ động xử lý công việc thuộc chức năng, nhiệm vụ được giao, không chuyển trách nhiệm sang đơn vị khác. Với những vấn đề vượt thẩm quyền hoặc còn vướng mắc về cơ chế, chính sách, pháp luật, đơn vị chủ trì phải nghiên cứu trước khi xin ý kiến, làm rõ căn cứ pháp lý, căn cứ thực tiễn và phương án xử lý.

Khi có nhiều phương án, phải phân tích ưu điểm, hạn chế, tính khả thi và nói rõ lựa chọn của mình. Hồ sơ tham mưu không thể chỉ sao chép, chuyển tiếp ý kiến của cơ quan khác mà thiếu đề xuất cụ thể của đơn vị chủ trì.

Tờ trình, báo cáo, kế hoạch, dự thảo văn bản, kết luận, quyết định và các hồ sơ khác chỉ được trình khi đã được nghiên cứu, kiểm tra kỹ; những nội dung còn thiếu căn cứ, số liệu chưa thống nhất, ý kiến khác nhau chưa được xử lý hoặc chưa có chính kiến thì chưa trình.

Phần việc quan trọng nhất của người tham mưu phải được hoàn thành trước khi hồ sơ đặt lên bàn lãnh đạo.

Yêu cầu này cũng được đặt vào khâu phối hợp. Với nhiệm vụ liên quan nhiều đơn vị, phòng chủ trì phải chủ động trao đổi, hạn chế xin ý kiến nhiều vòng, nhiều lần. Nếu còn khác biệt ở những vấn đề quan trọng, các quan điểm phải được tổng hợp cùng căn cứ, phương án xử lý và chính kiến của đơn vị chủ trì, tránh tình trạng hồ sơ đi qua nhiều đầu mối nhưng không nơi nào thực sự đứng ra giải quyết đến cùng.

Cùng với nâng chất lượng tham mưu, Thanh tra tỉnh yêu cầu rà soát toàn bộ nhiệm vụ, hồ sơ, văn bản đang xử lý, nhất là những việc quá hạn, chậm tiến độ hoặc kéo dài. Mỗi nhiệm vụ phải xác định rõ phòng chủ trì, người chịu trách nhiệm, thời hạn hoàn thành và kết quả đầu ra để xử lý dứt điểm.

Chất lượng tham mưu cũng sẽ được nhìn từ sản phẩm cuối cùng, không chỉ ở việc “đã hoàn thành hay chưa”. Tỷ lệ hoàn thành đúng hạn, chất lượng hồ sơ ngay từ lần trình đầu tiên, số lần phải bổ sung do nguyên nhân chủ quan, độ chính xác của số liệu, căn cứ pháp lý và tính khả thi của phương án đều được chú trọng.

Văn phòng Thanh tra tỉnh có trách nhiệm theo dõi, tổng hợp và báo cáo những trường hợp chậm tham mưu, chậm xử lý, hồ sơ phải bổ sung nhiều lần hoặc nhiệm vụ tồn đọng, kéo dài.

Đây là bước chuyển từ quản lý tiến độ sang quản lý cả chất lượng công việc. Một hồ sơ được trình đúng hạn nhưng phải sửa nhiều lần chưa thể xem là tham mưu tốt. Ngược lại, một phương án được nghiên cứu kỹ, có căn cứ, có chính kiến và khả năng giải quyết vấn đề mới thực sự tạo ra giá trị.

Từ yêu cầu chấn chỉnh công tác tham mưu, Thanh tra tỉnh Lào Cai đang hướng tới một cách làm trong đó trách nhiệm rõ hơn, công việc chủ động hơn và tiếng nói của người tham mưu thực chất hơn.

Sau cùng, mục tiêu không chỉ là không còn việc chậm, mà là mỗi công việc khi chuyển đến lãnh đạo đã đi qua một quá trình nghiên cứu đủ sâu, phối hợp đủ kỹ và đề xuất đủ rõ. Khi đó, tham mưu không còn là khâu “chờ giao việc”, mà trở thành nơi phát hiện vấn đề, tháo gỡ vướng mắc và góp phần đưa ra những quyết định đúng, trúng, khả thi.