Quang cảnh hội nghị. Ảnh: Vũ Long

Với mục tiêu “Xây dựng ngành Thanh tra trong sạch, vững mạnh, từng bước chuyên nghiệp, hiện đại và có đủ năng lực thực hiện các nhiệm vụ trong lĩnh vực thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng”, chương trình “Tăng cường năng lực tổng thể ngành Thanh tra tới năm 2014” (gọi tắt là Poscis) ra đời, được đánh giá là một trong những dự án kỹ thuật có quy mô lớn nhất ngành Thanh tra về cả phạm vi hỗ trợ kỹ thuật, đối tượng thụ hưởng cũng như nguồn kinh phí viện trợ.

Chương trình chính thức được bắt đầu triển khai vào ngày 1/12/2009, dự kiến được thực hiện trong vòng 5 năm với tổng số vốn viện trợ không hoàn lại là 12,8 triệu USD từ 4 nhà tài trợ gồm Thụy Điển, Đan Mạch, Hà Lan và Canada, được điều chỉnh thành 11,589 triệu USD vào năm 2012, vốn đối ứng của Việt Nam đóng góp là 1,44 triệu USD. Trong đó, thời gian từ năm 2009 đến 2013, Thụy Điển giữ vai trò là nhà tài trợ điều phối, thời gian còn lại Canada và Đan Mạch là đồng tài trợ điều phối.

Chương trình có sự tham gia của 10 cơ quan thanh tra, gồm: Thanh tra Chính phủ; Thanh tra các Bộ: Tài chính, Công an, Nội vụ, Kế hoạch và Đầu tư; Thanh tra các tỉnh: Hà Tĩnh, Khánh Hòa, Bình Dương, Kiên Giang và Thanh tra TP Hồ Chí Minh.

Thanh tra Chính phủ với vai trò vừa là cơ quan chủ quản Chương trình, vừa là một dự án hợp phần, giữ vai trò hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc, điều phối việc triển khai thực hiện của các dự án hợp phần nhằm đạt được các mục tiêu chung của Chương trình.

Bà Kate Reekie, Phó Giám đốc Chương trình Phát triển, Đại sứ quán Canada. Ảnh: Vũ Long

Trong 5 năm thực hiện, Chương trình Poscis đề ra 9 mục tiêu cụ thể:

Mục tiêu 1: Tăng cường tính chuyên nghiệp của hoạt động thanh tra thông qua việc chuẩn hóa các quy trình nghiệp vụ thanh tra, thông qua việc chỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra về chuyên môn nghiệp vụ và thông qua việc phân công trách nhiệm, phân cấp quản lý để trở thành động lực nâng cao hiệu lực, hiệu quả và trách nhiệm giải trình của cơ quan quản lý Nhà nước.

Mục tiêu 2: Tăng cường vai trò của ngành Thanh tra trong việc giải quyết khiếu nại, tố cáo thông qua việc đẩy mạnh thanh tra, kiểm tra trách nhiệm, đổi mới mô hình tiếp dân theo hướng đơn giản hóa thủ tục, hoàn thiện chính sách, pháp luật và chuẩn hóa các quy trình có liên quan.

Mục tiêu 3: Tăng cường hiệu quả hoạt động của ngành Thanh tra trong phòng ngừa, phát hiện và xử lý tham nhũng thông qua việc củng cố bộ phận chuyên trách và xây dựng hệ thống cảnh báo rủi ro.

Mục tiêu 4: Đổi mới công tác quản lý cán bộ nhằm thu hút nhân tài và tránh những rủi ro của tình trạng biến động đội ngũ cán bộ.

Mục tiêu 5: Đổi mới công tác nghiên cứu và đào tạo nhằm hỗ trợ cho các mục tiêu khác.

Mục tiêu 6: Tăng cường quan hệ phối hợp giữa các cơ quan thanh tra với các cơ quan kiểm tra, kiểm toán, điều tra, kiểm sát và các cơ quan Nhà nước khác trong hoạt động thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng.

Mục tiêu 7: Tăng cường quan hệ giữa ngành Thanh tra và công chúng theo hướng công khai, minh bạch.

Mục tiêu 8: Ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác chuyên môn, nghiệp vụ.

Mục tiêu 9: Xây dựng năng lực cho việc theo dõi, giám sát dựa trên kết quả để đánh giá tác động của các mục tiêu trước.

Về cơ bản, chương trình đã hoàn thành tất cả các mục tiêu đề ra với phương pháp tiếp cận cải cách hành chính và Chiến lược Quốc gia về Phòng, chống tham nhũng đến năm 2015 là hoàn toàn phù hợp, tính khoa học và đồng bộ cao, ứng dụng hỗ trợ kỹ thuật hiệu quả, vai trò điều phối của Thanh tra Chính phủ được phát huy một cách rõ nét.

Bên cạnh đó, quá trình thực hiện Chương trình Poscis cũng để lại một số bài học kinh nghiệm.

Về kế hoạch hóa, cần chủ động tuân thủ văn kiện, bám sát yêu cầu của cơ quan, đơn vị, kịp thời đảm bảo tiến độ phê duyệt và thực hiện các nội dung, tránh chồng chéo về mặt thời gian, điều chỉnh kế hoạch một cách linh hoạt và hiệu quả.

Về tổ chức, nhân sự, cần đảm bảo chất lượng cán bộ, sự ổn định về mặt biên chế, cơ chế phân công giao việc, vai trò của lãnh đạo cấp trên.

Về chỉ đạo điều hành, cần phát huy vai trò của ban chỉ đạo, lãnh đạo các cơ quan và dự án hợp phần tham gia chương trình.

Về công tác điều phối, vai trò của Thanh tra Chính phủ, các nhà tài trợ và Ban quản lý Chương trình cần được phân công một cách rõ ràng.

Về truyền thông, cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền thông tin Chương trình ở các cấp và toàn ngành.

Về theo dõi đánh giá, cần đưa hệ thống vận hành sớm, thu thập dữ liệu ban đầu và điều chỉnh các chỉ số trong quá trình thực hiện một cách hợp lý.

Nhìn chung, sau 5 năm chính thức triển khai thực hiện, tuy gặp khó khăn do bị tạm dừng trong một thời gian ngắn, nhưng với quyết tâm chính trị cao của Thanh tra Chính phủ Việt Nam và các hỗ trợ của cộng đồng các nhà tài trợ, Chương trình Poscis đã được triển khai đúng kế hoạch và hoàn thành tất cả các mục tiêu đề ra, tác động tích cực tới việc tăng cường năng lực tổng thể ngành Thanh tra với tính bền vững tương đối cao. Đồng thời, quá trình thực hiện Chương trình cũng cho ra những bài học kinh nghiệm bổ ích trong việc thực hiện các chương trình, dự án khác.

Đại diện các nhà tài trợ, bà Kate Reekie ghi nhận và đánh giá cao những thành quả mà chương trình Poscis đã đạt được trong 5 năm qua, đặc biệt là vai trò của Thanh tra Chính phủ. Theo bà Kate Reekie, các đơn vị tài trợ đều cảm thấy rất vui mừng trước những kết quả tích cực mà Chương trình Poscis đã đem lại cho ngành Thanh tra Việt Nam, hi vọng sẽ được hợp tác nhiều hơn nữa với Thanh tra Việt Nam trong các chương trình tương tự trong tương lai.

Phó Tổng Thanh tra Trần Đức Lượng phát biểu tại hội nghị. Ảnh: Vũ Long

Phó Tổng Thanh tra Trần Đức Lượng đánh giá cao báo cáo về nội dung Chương trình Poscis tại hội nghị, cho rằng báo cáo đã tổng kết được một cách chính xác nội dung, diễn biến cũng như thành quả mà Chương trình đạt được trong 5 năm qua ở cả 3 mặt chính: Thanh tra, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại tố cáo và phòng, chống tham nhũng; đổi mới tổ chức bộ máy của đội ngũ cán bộ thanh tra; nâng cao năng lực cho các cán bộ thanh tra.

Phó Tổng Thanh tra kết luận, Chương trình Poscis sau 5 năm cơ bản đã hoàn thành nhiệm của mình, qua đó nâng cao năng lực một cách tổng thể cho ngành Thanh tra Việt Nam.

Vũ Long