Toàn cảnh cuộc họp. Ảnh:TH

Đại diện Vụ Pháp chế cho biết, Nghị định số 75/2012/NĐ-CP quy định chi tiết một số Điều của Luật KN đã tạo hành lang pháp lý thuận lợi hơn để công dân, tổ chức thực hiện quyền KN, đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

Tuy nhiên, qua thời gian triển khai thực hiện, Nghị định 75/2012/NĐ-CP đã bộc lộ nhiều hạn chế, bất cập so với yêu cầu thực tiễn và yêu cầu hướng dẫn thi hành Luật KN. Mặc dù đại diện thực hiện việc KN đã được quy định tại Điều 12 của Luật KN, nhưng trong quá trình tổ chức thực hiện quy định này việc áp dụng của các Bộ, ngành, địa phương không thống nhất.

Trên thực tế có nhiều trường hợp phát sinh nhưng chưa được quy định trong Nghị định 75 như: Trường hợp chưa thành niên, người mất năng lực hành vi dân sự thì ai sẽ là người đại diện cho họ thực hiện việc KN?. Người đại diện cơ quan, tổ chức thực hiện việc KN có được ủy quyền cho luật sư để thực hiện việc KN hay không? Trường hợp người KN đang thực hiện việc KN bị chết thì giải quyết như thế nào...

Về việc KN lần hai, Điều 33 Luật KN quy định, nếu trường hợp KN lần đầu đã quá thời hạn mà vẫn không được giải quyết thì người KN có quyền KN đến người có thẩm quyền giải quyết lần hai; tuy nhiên hồ sơ KN trong trường hợp này không có quyết định giải quyết KN lần đầu.

Mặt khác, Luật KN hiện hành quy định những nội dung cơ bản về trình tự, thủ tục giải quyết KN nhưng chưa cụ thể, chi tiết. Nghị định 75 cũng chưa quy định cụ thể về trình tự, thủ tục giải quyết KN.

Ngoài ra, Nghị định 75 đã có những quy định về trách nhiệm của người giải quyết KN, người bị KN, người KN, người có thẩm quyền, lợị ích hợp pháp liên quan trong việc thi hành quyết định giải quyết KN có hiệu lực pháp luật. Tuy nhiên, các quy định này còn chung chung, chưa xác định rõ trách nhiệm của từng chủ thể, nhất là về trách nhiệm của người quyết KN và người bị KN.

Việc xem xét lại quyết định giải quyết KN đã có hiệu lực pháp luật, trên thực tế, không ít trường hợp quyết định giải quyết KN đã có hiệu lực pháp luật được giải quyết hết thẩm quyền, thậm chí được xem xét giải quyết qua nhiều ngành, nhiều cấp, thời gian kéo dài  nhưng không được chấp hành, người dân tiếp tục KN đến các cơ quan, tổ chức cấp trên. Có một số trường việc việc giải quyết KN đến các cơ quan, tổ chức cấp trên. Có một số trường hợp việc giải quyết KN chưa phù hợp với thực tiễn, chưa đúng quy định pháp luật, gây thiệt hại đến lợi ích của người dân bị dư luận xã hội phản ánh nên đã phải rà soát và giải quyết lại...

Tại cuộc họp, đa số các đại biểu đều đồng tình với bản Dự thảo Nghị định Quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Khiếu nại.

Theo đó, Dự thảo Nghị định gồm 7 chương với 43 điều, cụ thể: Chương 1: "Quy định chung" gồm 2 điều 1, 2  quy định về phạm vi điều chỉnh, đối chỉnh áp dụng của Nghị định; Chương 2: KN của người đại diện trình bày KN và trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân phối hợp xử lý trong trường hợp nhiều người cùng KN về cùng một nội dung, gồm 10 điều; Chương 3: Giải quyết KN trong đơn vị sự nghiệp công lập, doanh nghiệp nhà nước gồm 2 điều; Chương 4: Trình tự, thủ tục giải quyết KN gồm 17 điều; Chương 4: Thi hành quyết định giải quyết KN có hiệu lực pháp luật gồm 7 điều; Chương 6: ử lý vi phạm gồm 4 điều; Chương 7: Điều khoản thi hành gồm 2 điều.

Tuy nhiên, các ý kiến cho rằng, tại Điều 30 của Chương 4 "xem xét lại việc giải quyết KN có vi phạm pháp luật" cần phải bãi bỏ cụm từ "Bộ trưởng"; đồng thời Quy định chi tiết một số điều Luật KN theo hướng không quy định Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ có thẩm quyền xem xét lại vụ việc giải quyết KN có hành vi vi phạm pháp luật...

Các đại biểu cũng nêu quan điểm: Khi phát hiện việc giải quyết KN vi phạm pháp luật, gây thiệt hại đến lợi ích Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, cơ quan, tổ chức hoặc có tình tiết mới làm thay đổi nội dung vụ việc KN thì không cần xem xét lại vụ việc nữa. Lý giải điều đó, các đạị diện cho rằng, vụ việc đã được giải quyết và hết thời hạn rồi thì người dân có quyền ra tòa, chứ không nên quay lại vòng quay trước đây.

Thái Hải