Ban Chủ nhiệm đề tài trình bày tại Hội đồng đánh giá cấp cơ sở. Ảnh: TH

Tại cuộc họp, ThS. Ngô Mạnh Hùng cho biết, hàng năm, các cơ quan có chức năng thanh tra đã tiến hành hàng vạn cuộc thanh tra trên các lĩnh vực dưới các hình thức khác nhau, qua đó giúp cơ quan quản lý nhà nước ở các cấp, các ngành chấn chỉnh, đổi mới hoạt động quản lý, điều hành; phát hiện, xử lý nhiều hành vi vi phạm pháp luật, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động quản lý nhà nước. 

Hoạt động thanh tra theo chương trình, kế hoạch luôn được tổ chức bảo đảm sự chủ động, bám sát định hướng chương trình, kế hoạch thanh tra hàng năm được thủ trưởng cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền phê duyệt. 

Việc thanh tra đột xuất được chú trọng thực hiện, phục vụ kịp thời yêu cầu của công tác quản lý nhà nước. 

Các cơ quan thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành duy trì hoạt động thanh tra thường xuyên, góp phần bảo đảm việc chấp hành pháp luật chuyên ngành, quy định về chuyên môn - kỹ thuật, quy tắc quản lý trên các ngành, lĩnh vực.

Bên cạnh những kết quả đạt được, việc áp dụng các hình thức thanh tra cũng bộc lộ những vướng mắc, bất cập cả về pháp luật và tổ chức thực hiện, trên những phương diện như: Quy định của pháp luật về hình thức thanh tra còn đơn giản, chưa bao quát và làm rõ được biểu hiện khách quan của hình thức thanh tra và làm rõ mối quan hệ giữa hình thức thanh tra với các yêu cầu khác trong hoạt động thanh tra; hình thức thanh tra theo chương trình kế hoạch trên thực tế chưa đảm bảo tính toàn diện và cụ thể, chưa đáp ứng được yêu cầu của quản lý nhà nước; hình thức thanh tra thường xuyên của cơ quan được giao thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành chưa được quy định cụ thể; thẩm quyền, trình tự, thủ tục, căn cứ tiến hành thanh tra đột xuất chưa được quy định cụ thể, còn nhiều vướng mắc trong tổ chức thực hiện… 

Để xây dựng cơ sở khoa học nhằm hoàn thiện quy định của pháp luật về hình thức thanh tra và ứng dụng trong thực tiễn hoạt động thanh tra và ứng dụng trong thực tiễn hoạt động thanh tra, ông Hùng cũng đưa ra một số giải pháp cụ thể như việc thống nhất về nhận thức về hình thức thanh tra và việc xác định các hình thức thanh tra phù hợp để làm cơ sở cho việc hoàn thiện quy định của pháp luật và tổ chức thực hiện pháp luật về thanh tra. 

Bên cạnh đó, hoàn thiện quy định pháp luật về các hình thức thanh tra, “cần nghiên cứu quy trình riêng cho các cuộc thanh tra theo đoàn có nội dung đơn giản, phạm vi, quy mô không lớn. Có thể xây dựng theo hướng quy định rút gọn tương tự như trong pháp luật về giải quyết tố cáo để bảo đảm giảm bớt thủ tục không cần thiết, đẩy nhanh tiến độ của các đoàn thanh tra” - ông Hùng nhấn mạnh. 

Tham dự cuộc họp, đa số các đại biểu cho rằng đề tài cơ bản bám sát được mục tiêu, đề tài có nhiều điểm nổi bật ở Chương II, về cơ bản đã giải quyết hết các nội dung đưa ra, giải pháp của đề tài giải quyết được tận gốc. 

Tuy nhiên, ông Cung Phi Hùng, Phó Viện trưởng Viện CL&KHTT cho rằng, đề tài nên chia làm ba phần thay vì bốn phần như hiện nay, riêng phần phụ lục cần làm bằng phần mềm tự động chứ không nên đánh bằng tay thủ công như hiện nay. Phần các giai đoạn lịch sử không cần thiết phải liệt kê ra dài dòng.

Các đại biểu cũng đồng tình, ở Chương I, đã có khá nhiều lượng thông tin nhưng cần sắp xếp lại khoa học và logic hơn, đặc điểm hình thức thanh tra có thể xen vào luôn ở phần khái niệm hình thức thanh tra. Phần vai trò, ý nghĩa của hình thức thanh tra không có ý nghĩa lắm trong đề tài, có thể cắt bớt nội dung này. 

 Riêng phần giải pháp, ông Cung Phi Hùng đề xuất với Ban Chủ nhiệm đề tài cần đề xuất một hình thức thanh tra mới, tổng hợp hình thức thanh tra thường xuyên và kế hoạch. Hiện nay, có một số đoàn thanh tra vào thanh tra chuyên ngành nhưng lại có nhiều vấn đề liên quan tới thanh tra hành chính. Thực trạng chồng chéo, trùng lắp của hoạt động thanh tra như hiện nay, đề tài hoàn toàn có thể đưa ra hình thức thanh tra mới để xử lý việc chồng chéo này, sau đó Chủ nhiệm có thể đề xuất thêm trình tự, thủ tục của hình thức thanh tra mới này. 

Cũng theo ông Cung Phi Hùng, hiện nay đề tài đưa ra 6 kiến nghị là nhiều và không cần thiết, Ban Chủ nhiệm chỉ cần 2 kiến nghị như sau: Đề nghị Tổng Thanh tra sửa Luật Thanh tra 2010 theo kết quả nghiên cứu của đề tài và kiến nghị thứ hai là đề xuất Tổng Thanh tra ban hành quyết định để thực hiện hình thức thanh tra mới mà đề tài đưa ra.

Kết thúc cuộc họp, các đại biểu đều thống nhất và đưa ra kết luận đề tài đủ điều kiện để nghiệm thu chính thức.

Thái Hải