Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc phát biểu chỉ đạo tại Đối thoại PCTN lần thứ 13. Ảnh: Phương Hiếu

Tham nhũng gây thiệt hại không nhỏ cho Nhà nước và doanh nghiệp

Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đánh giá cao nỗ lực của các bên liên quan trong việc thực hiện những khuyến nghị của Đối thoại 12 về “vai trò của doanh nghiệp và khu vực tư trong công tác PCTN”. Đồng thời, Phó Thủ tướng cũng có những đánh giá khái quát về những khía cạnh thuộc chủ đề của Đối thoại và sự tác động tích cực của diễn đàn Đối thoại đối với công tác PCTN của Việt Nam; về quan hệ hợp tác tốt đẹp giữa các cơ quan thuộc Chính phủ Việt Nam với cộng đồng các nhà tài trợ, các tổ chức quốc tế trong khuôn khổ diễn đàn Đối thoại về PCTN.

Theo Phó Thủ tướng, thời gian qua, các giải pháp PCTN đang từng bước phát huy tác động tích cực, trong đó, có thể kể đến là tiến bộ về cải cách thủ tục hành chính trong đầu tư, đất đai, thành lập doanh nghiệp, tiếp cận điện năng, tăng cường công khai minh bạch, trách nhiệm giải trình trong hoạt động của các cơ quan Nhà nước. Đặc biệt, đã đẩy mạnh cải cách, đơn giản hóa các thủ tục hành chính thuế, hải quan, tăng cường công tác kê khai thuế qua mạng internet, nộp thuế qua hệ thống ngân hàng...

Doanh nghiệp phải là một thành phần trong "binh chủng chống tham nhũng", cùng với báo chí, các tổ chức phi chính phủ, đoàn thanh niên, phụ nữ, công đoàn, các hội nghề nghiệp, cơ quan hành pháp, tư pháp, địa phương, các cơ quan quốc tế...

Qua thanh tra, giải quyết tố cáo, đã phát hiện vi phạm, chuyển cơ quan điều tra xử lý hình sự 144 vụ; phát hiện, xử lý 54 vụ, 87 đối tượng có hành vi liên quan đến tham nhũng; kiến nghị xử lý trách nhiệm hàng nghìn tập thể, cá nhân; đôn đốc thu hồi tài sản bị thất thoát, sai phạm được phát hiện qua thanh tra đạt 64% về tiền, 80,6 % về đất. Riêng thu hồi tài sản trong các vụ, việc liên quan đến tham nhũng phát hiện qua hoạt động thanh tra đạt 68,5%, tăng 18,3% so với năm 2013...

"Đúng là có tham nhũng trong các lĩnh vực đất đai, xây dựng ở Việt Nam, nhưng doanh nghiệp, người cầm tiền là tác nhân rất lớn gây tham nhũng. Các doanh nghiệp Việt Nam phải nói không với tham nhũng, không được đưa tiền cho quan chức", Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

Về thu hồi tài sản, theo Phó Thủ tướng, mọi tài sản tham nhũng phải được thu hồi, tịch thu. Việc thu hồi tài sản tham nhũng sẽ làm giảm thiểu tổn thất do tham nhũng gây ra, triệt tiêu động cơ kinh tế của những kẻ tham nhũng. Tuy nhiên, trên thực tế công tác thu hồi tài sản tham nhũng chưa đạt yêu cầu, tỷ lệ thu hồi tài sản trong các vụ án tham nhũng đang ở mức thấp, một phần lớn tài sản tham nhũng đã bị tẩu tán, che giấu, thậm chí đã được "tẩy rửa", rất khó phát hiện để thu hồi. Do đó, tham nhũng đã và đang gây thiệt hại không nhỏ cho Nhà nước và tài sản của các doanh nghiệp.

Phó Thủ tướng đề nghị, tại Đối thoại lần này cần phải phân tích nguyên nhân của tham nhũng, nêu được những điểm sáng quốc tế về PCTN và thu hồi tài sản để làm bài học kinh nghiệm cho Việt Nam. Từ đó, cùng với việc hoàn thiện thể chế, Việt Nam sẽ thực hiện ngày càng tốt hơn nữa Công ước Liên hợp quốc về chống tham nhũng.

Tổng Thanh tra Huỳnh Phong Tranh phát biểu tại Đối thoại PCTN lần thứ 13. Ảnh: Phương Hiếu

Năm 2015, sẽ không tổ chức Đối thoại thành một sự kiện riêng

Tham gia thảo luận tại Đối thoại, các đại biểu đề nghị cần tập trung phân tích làm rõ nguyên nhân, thực trạng về vấn đề thu hồi tài sản; tìm giải pháp phòng ngừa tham nhũng; tiếp tục hoàn thiện thể chế, tăng cường thực thi pháp luật về thu hồi tài sản, nâng cao năng lực, hiệu quả của các cơ quan chuyên trách đấu tranh PCTN. Đặc biệt là tăng cường kiểm tra, thanh tra và phối hợp chặt chẽ trong hợp tác quốc tế; tăng cường trao đổi thông tin, hợp tác để tạo nguồn nhân lực, hỗ trợ kỹ thuật cho hoạt động hợp tác quốc tế trong thu hồi tài sản theo quy định của Công ước Liên hợp quốc về chống tham nhũng...

Phát biểu kết thúc Đối thoại, Tổng Thanh tra Huỳnh Phong Tranh đồng tình với những đánh giá của ngài Đại sứ và đại diện các nhà tài trợ, các tổ chức quốc tế Đối thoại về PCTN đã có tác động tích cực tới quá trình xây dựng chính sách, nâng cao năng lực của đội ngũ cán bộ và khuyến khích sự tham gia của xã hội trong công tác PCTN.

Các kỳ Đối thoại về PCTN đã cung cấp nhiều luận cứ quan trọng cả về mặt học thuật và cơ sở thực tiễn, giúp cho các cơ quan của Việt Nam có thể đề xuất hoàn thiện chính sách, cũng như chủ động thực hiện những giải pháp PCTN theo chức năng quản lý Nhà nước của mình, nâng cao hiệu quả quản trị công, phòng ngừa tham nhũng.

Các đồng chủ trì tại Đối thoại. Ảnh: Phương Hiếu

"Có thể khẳng định, những kỳ Đối thoại theo chuyên đề về các lĩnh vực Y tế, Giáo dục, Đất đai, Khai khoáng… đã tác động mạnh tới quá trình xây dựng, hoàn thiện chính sách quản lý kinh tế - xã hội và các giải pháp PCTN của Việt Nam. Là cơ quan thực hiện chức năng “Quản lý Nhà nước về công tác PCTN”, chúng tôi nhận thấy các giải pháp phòng ngừa từng bước được quan tâm, thực hiện hiệu quả hơn, do đó tin rằng trong thời gian tới, hiệu quả thực hiện các giải pháp phòng ngừa sẽ được nâng lên, góp phần thực hiện mục tiêu kiềm chế và đẩy lùi tham nhũng", Tổng Thanh tra nhấn mạnh.

Năm 2014, các cơ quan tố tụng phát hiện, khởi tố mới 256 vụ/593 bị can tham nhũng (tăng 23 vụ/25 bị can so với cùng kỳ năm trước); hoàn thành việc xét xử sơ thẩm 287 vụ án tham nhũng (bao gồm cả các vụ án khởi tố trước năm 2014) và đã kết tội 673 tội phạm tham nhũng, tăng 9 vụ, 91 bị cáo so với năm 2013.

Những năm gần đây, nhiều giải pháp phòng ngừa tham nhũng đã được triển khai, phát huy tác động tích cực, tạo chuyển biến tốt trong nhiều lĩnh vực. Tuy nhiên, cần thẳng thắn nhìn nhận, hiệu quả tổng thể của cơ chế phòng ngừa tham nhũng là chưa cao, một số giải pháp còn mang tính hình thức; thực trạng đó đòi hỏi cần có sự đánh giá khoa học đối với từng giải pháp để có sự điều chỉnh phù hợp.

Cũng theo Tổng Thanh tra, sau thảo luận, các cơ quan của Chính phủ Việt Nam đã thống nhất với đại diện các nhà tài trợ, kể từ năm 2015 sẽ không tổ chức Đối thoại về PCTN thành một sự kiện riêng. Thanh tra Chính phủ cùng các cơ quan liên quan sẽ nghiên cứu, đề xuất phương thức trao đổi thông tin về PCTN theo hướng lồng ghép vào các diễn đàn hợp tác khác.

Bên lề Đối thoại lần thứ 13, Tổng Thanh tra Huỳnh Phong Tranh đã có cuộc trao đổi ngắn với báo chí liên quan đến vụ việc ông Trần Văn Truyền, nguyên Tổng Thanh tra Chính phủ.

Nguyên Tổng Thanh tra Trần Văn Truyền là cán bộ thuộc Ban Bí thư quản lý. Sau khi Ban Bí thư chỉ đạo, Ủy ban Kiểm tra Trung ương có kết luận và thông báo việc thu hồi tài sản của đồng chí Truyền đã được các cơ quan chức năng tích cực thực hiện kịp thời. Trong thời gian tới, chúng tôi tin tưởng việc này sẽ được thực hiện có kết quả tốt. Ủy ban Kiểm tra Trung ương đã giao Tỉnh ủy Bến Tre tiến hành kiểm điểm trách nhiệm và xử ký theo các quy định của Đảng và Nhà nước. Ủy ban Kiểm tra Trung ương đã kết luận về các dấu hiệu vi phạm của ông Trần Văn Truyền, cụ thể là vi phạm về chế độ tài sản, về chế độ chính sách của Nhà nước. TTCP sẽ theo dõi để thông tin kịp thời cho báo chí và có sự phối hợp với các cơ quan chức năng.

Phương Hiếu