Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Đặng Công Huẩn chủ trì Hội nghị Tiếp công dân, giải quyết KN, TC phục vụ Đại hội Đảng toàn quốc khu vực miền Đông Nam Bộ. Ảnh: NG

Tiếng nói chung từ thực tiễn

Nhắc lại với chúng tôi, những người làm báo của ngành về thực trạng khiếu nại (KN), tố cáo (TC) tại 20 tỉnh, thành phía Nam, với nhiều vụ việc KN kéo dài, phức tạp, Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Đặng Công Huẩn, khẳng định: Điểm mấu chốt là phải thống nhất được đường hướng giữa các Bộ, ngành, trong đó có Thanh tra Chính phủ với Chủ tịch UBND các tỉnh, thành để thực hiện dứt điểm các kết luận và quyết định giải quyết. Hay nói khác, là cần tìm được tiếng nói chung giữa các cơ quan chức năng trên cơ sở áp dụng đúng quy định pháp luật, vận dụng tối đa cơ chế chính sách khi xem xét, xác minh, đề xuất hướng giải quyết KN, TC của nhân dân. Đây cũng là cách làm đã được nhiều lãnh đạo Thanh tra Chính phủ được giao phụ trách địa bàn phía Nam trước đây áp dụng để giải quyết cơ bản nhiều vụ việc KN phức tạp, TC gay gắt.

Nói rõ hơn về điều này, Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Đặng Công Huẩn cho biết, qua một số vụ việc được giải quyết giai đoạn Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Lê Thị Thủy phụ trách phía Nam đã cho thấy: Đây là một trong nhiều bài học kinh nghiệm quý báu cần được tổng kết, đánh giá đúng nhằm tạo cơ sở thực tiễn để có thể giải quyết cơ bản và ổn định hiện trạng KN, TC khu vực phía Nam.

Thực tế tình hình KN, TC tại 20 tỉnh, thành phố khu vực phía Nam trong năm 2015 tiếp tục có xu hướng giảm về số vụ việc và số đoàn đông người, nhưng tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp, đặc biệt là đối với các đoàn đông người, vượt cấp. Có đoàn lên đến hàng trăm người với thái độ bức xúc, gay gắt, nhiều lần tập trung, vượt cấp lên Trung ương lưu trú dài ngày để khiếu kiện, nhất là dịp trước Tết Nguyên đán, trong những ngày diễn ra sự kiện chính trị của đất nước. Trong đó nhiều vụ việc đã được các cấp có thẩm quyền xem xét, giải quyết nhưng công dân vẫn tiếp tục KN, TC gay gắt, thậm chí có thái độ bất hợp tác.

Nhìn nhận một cách khách quan, Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Đặng Công Huẩn lưu ý: Chính sách, phát luật đất đai về bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất đã có nhiều thay đổi, tuy nhiên quyền lợi của các tổ chức kinh tế với Nhà nước và người đang sử dụng đất chưa được hài hòa, phát sinh các trường hợp bị thu hồi từ những năm trước so bì. Một số vụ việc KN về nhà đất do lịch sử để lại, trong khi đó chính sách của Nhà nước đã thay đổi không còn phù hợp hoặc không có hồi tố nên công dân bức xúc KN kéo dài nhiều năm, nay rất khó xử lý khi áp dụng pháp luật để giải quyết. Công tác chỉ đạo, điều hành và quản lý Nhà nước trên một số lĩnh vực ở một số địa phương còn nhiều tồn tại, yếu kém, nhất là công tác quản lý và sử dụng đất đai, quản lý đầu tư xây dựng cơ bản, chính sách xã hội ở nông, lâm trường.

Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Đặng Công Huẩn cùng Cục III, Ban Tiếp Công dân Trung ương chia sẻ niềm vui với công dân Đoàn Thị Mai trong buổi tiếp công dân đầu tháng 12/2015 tại tỉnh An Giang. Ảnh: NG

Đáng chú ý, có dự án thu hồi đất của dân nhưng nhiều năm không sử dụng, để hoang hóa hoặc chuyển nhượng dự án thu lợi nên công dân bức xúc, KN, TC gay gắt. Trình độ, năng lực, ý thức trách nhiệm của một bộ phận cán bộ, công chức còn hạn chế, chưa thực hiện đầy đủ chức trách, nhiệm vụ và thiếu khách quan, công tâm trong thực thi công vụ dẫn tới vi phạm chế độ, chính sách, pháp luật làm ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, tổ chức. Công tác tiếp công dân, giải quyết KN, TC còn có những hạn chế nhất định, trách nhiệm của thủ trưởng cơ quan hành chính ở một số nơi chưa thực hiện nghiêm theo quy định của pháp luật, cá biệt một số nơi thái độ, trách nhiệm chưa cao. Có vụ việc đã được giải quyết, đúng chính sách, pháp luật, có lý, có tình, đã kiểm tra, rà soát, trả lời, có văn bản chấm dứt thụ lý giải quyết, nhưng công dân vẫn tiếp tục KN kéo dài, gây rối trật tự, tiếp tay cho các đối tượng cơ hội chính trị, các thế lực thù địch chống phá Nhà nước.

Những việc cần làm

Nhấn mạnh về nhiệm vụ quan trọng mà Cục III, Trụ sở Tiếp Công dân của Trung ương Đảng và Nhà nước tại phía Nam, cũng như trách nhiệm của Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố khu vực phía Nam cần thực hiện nghiêm chỉnh trong năm 2016, Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Đặng Công Huẩn đề nghị: Đầu năm 2016, Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng diễn ra, sau đó là nhiều sự kiện chính trị quan trọng khác nên mỗi cấp, mỗi ngành, đặc biệt là ngành Thanh tra các địa phương phải đặc biệt quan tâm hơn đến công tác giải quyết KN, TC; chỉ đạo cơ sở theo dõi, nắm chắc tình hình KN, TC và chủ động giải quyết ngay từ khi mới phát sinh, không để vượt cấp lên Trung ương. Quan điểm là cần thống nhất đường hướng để nâng cao chất lượng giải quyết KN, TC, kéo giảm các vụ việc KN đông người gay gắt, các vụ việc công dân còn tiếp khiếu. Khi giải quyết cần chú trọng công tác đối thoại, giải thích chính sách pháp luật cho người KN, có sự phối hợp tốt giữa các cơ quan hành chính và các tổ chức chính trị - xã hội, để tạo tính khách quan, sự đồng thuận cao đi đến chấm dứt khiếu kiện.

Theo Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Đặng Công Huẩn, các đơn vị của Thanh tra Chính phủ tại phía Nam đã, đang và tiếp tục chủ động phối hợp với các địa phương để thực hiện giải pháp: Nâng cao trách nhiệm thủ trưởng các cơ quan hành chính Nhà nước, nhất là vai trò người đứng đầu trong công tác giải quyết KN, TC. Các cơ quan chức năng nắm chắc tình hình KN, TC trên địa bàn, có kế hoạch tổ chức tiếp công dân, giải quyết kịp thời, dứt điểm các vụ việc KN, TC thuộc thẩm quyền mới phát sinh; tập trung giải quyết dứt điểm các vụ việc KN, TC phức tạp, tồn đọng theo Kế hoạch 1130 và 2100/KH-TTCP của Thanh tra Chính phủ; tổ chức thực hiện nghiêm túc, triệt để các quyết định, kết luận giải quyết KN, TC đã có hiệu lực pháp luật và những vụ việc Thủ tướng Chính phủ và các bộ, ngành chức năng của Trung ương đã có ý kiến chỉ đạo giải quyết. Tăng cường công tác hòa giải cơ sở, công tác phối hợp giữa các cơ quan chức năng của Trung ương và địa phương trong việc tiếp công dân, xử lý đơn thư, giải quyết KN, TC, nhất là xử lý kịp thời, hiệu quả các vụ việc khiếu kiện đông người, vượt cấp tập trung đông người trong thời gian diễn ra các sinh hoạt chính trị quan trọng của Đảng và Nhà nước. Nâng cao chất lượng công tác thanh tra, kiểm tra trách nhiệm của thủ trưởng cơ quan quản lý Nhà nước trong việc thực hiện pháp luật về tiếp dân và giải quyết KN, TC, gắn với kiểm tra kết quả thực hiện các quyết định giải quyết KN, quyết định xử lý về TC và các văn bản chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Thanh tra Chính phủ.

Ngọc Giang (Ghi)