Tăng mức xử phạt vi phạm giấy phép hoạt động báo chí

Theo Điều 11 Nghị định 367/2026/NĐ-CP, phạt tiền từ 5 triệu đồng đến 10 triệu đồng đối với hành vi thay đổi nội dung ghi trong giấy phép hoạt động báo chí thuộc trường hợp phải thông báo bằng văn bản cho cơ quan quản lý nhà nước về báo chí nhưng không thực hiện việc thông báo.

Đối với trường hợp thay đổi nội dung ghi trong giấy phép theo quy định của Luật Báo chí phải được cơ quan quản lý nhà nước về báo chí chấp thuận bằng văn bản nhưng không có văn bản chấp thuận, mức phạt từ 10 triệu đồng đến 20 triệu đồng.

Mức phạt từ 20 triệu đồng đến 30 triệu đồng được áp dụng đối với hành vi sửa chữa, tẩy xóa làm sai lệch nội dung giấy phép hoạt động báo chí; thực hiện không đúng nội dung ghi trong giấy phép hoạt động báo chí, trừ hành vi sản xuất kênh chương trình phát thanh trong nước, kênh chương trình truyền hình trong nước và biên tập kênh chương trình nước ngoài trên dịch vụ phát thanh, truyền hình trả tiền.

Nghị định cũng quy định mức phạt từ 60 triệu đồng đến 100 triệu đồng đối với các hành vi không có giấy phép nhưng vẫn xuất bản thêm ấn phẩm báo chí, phụ trương; mở chuyên trang của báo chí điện tử; sản xuất kênh chương trình phát thanh, truyền hình trong nước hoặc biên tập kênh chương trình nước ngoài trên dịch vụ phát thanh, truyền hình trả tiền.

Đáng chú ý, đối với hành vi hoạt động báo chí in, báo chí điện tử, phát thanh, truyền hình mà không có giấy phép hoạt động báo chí theo quy định, mức phạt tăng lên từ 300 triệu đồng đến 400 triệu đồng. Nghị định đồng thời quy định biện pháp khắc phục hậu quả như buộc nộp lại giấy phép, thu hồi tên miền hoặc tiêu hủy ấn phẩm báo chí, phụ trương trong những trường hợp tương ứng.

So với quy định trước đây tại Nghị định 119/2020/NĐ-CP, mức phạt đối với hành vi hoạt động báo chí không có giấy phép đã được nâng đáng kể. Quy định cũ xử phạt hành vi này ở mức từ 140 triệu đến 200 triệu đồng đối với tổ chức; trong khi Nghị định 367/2026/NĐ-CP nâng lên 300 triệu - 400 triệu đồng. Đối với hành vi thực hiện không đúng nội dung ghi trong giấy phép hoạt động báo chí, mức phạt theo quy định cũ là 15 triệu - 30 triệu đồng, nay được quy định ở mức 20 triệu - 30 triệu đồng.

Phóng viên Báo Thanh tra tác nghiệp tại một sự kiện của ngành. Ảnh: PV

Không nộp lại thẻ nhà báo bị phạt từ 10 - 20 triệu đồng

Điều 12 Nghị định 367/2026/NĐ-CP quy định mức xử phạt vi phạm trong hoạt động báo chí, sử dụng thẻ nhà báo. Một số mức phạt được điều chỉnh và bổ sung so với quy định trước đây.

Đối với hành vi mạo danh nhà báo, phóng viên, Nghị định mới quy định phạt từ 20 triệu đồng đến 30 triệu đồng. Mức phạt tương tự được áp dụng đối với hành vi lợi dụng tư cách nhà báo, phóng viên can thiệp, cản trở hoạt động đúng pháp luật của tổ chức, cá nhân và hành vi sửa chữa, tẩy xóa làm sai lệch nội dung thẻ nhà báo.

Đối với hành vi lợi dụng tư cách nhà báo, phóng viên để trục lợi nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, mức phạt là 30 triệu - 50 triệu đồng.

Mức phạt tương tự áp dụng đối với hành vi hoạt động báo chí của nhà báo, phóng viên không đúng phạm vi nội dung ghi trong giấy phép hoạt động báo chí về tôn chỉ, mục đích của cơ quan báo chí đang công tác để trục lợi hoặc vì mục đích khác mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.

Nghị định cũng quy định cụ thể các hành vi liên quan đến quản lý, sử dụng thẻ nhà báo. Người đứng đầu cơ quan báo chí hoặc cơ quan công tác của người được cấp thẻ có thể bị phạt 10 triệu - 20 triệu đồng nếu không thu hồi thẻ hoặc thu hồi nhưng không nộp về cơ quan nhà nước có thẩm quyền, hoặc không thông báo bằng văn bản trong các trường hợp: Người được cấp thẻ nhà báo nhưng chuyển sang làm nhiệm vụ khác không còn là đối tượng được cấp thẻ; người được cấp thẻ nhà báo đã nghỉ hưu; người đã hết thời hạn hợp đồng lao động nhưng không được ký tiếp hợp đồng lao động mới hoặc không tiếp tục làm việc tại cơ quan báo chí theo quy định.

Cùng mức phạt này là các hành vi cử hoặc giao quyền cho cấp dưới cử nhà báo, phóng viên hoạt động không đúng tôn chỉ, mục đích; yêu cầu hoặc giao quyền cho cấp dưới yêu cầu tổ chức, cá nhân cung cấp thông tin không đúng tôn chỉ, mục đích của cơ quan báo chí.

Đối với người được cấp thẻ, hành vi sử dụng thẻ nhà báo hết hạn hoặc không còn giá trị sử dụng, không nộp lại thẻ nhà báo theo quy định bị phạt từ 10 triệu - 20 triệu đồng.

Nghị định cũng quy định biện pháp buộc nộp lại thẻ nhà báo đối với các trường hợp sử dụng thẻ hết hạn, không còn giá trị sử dụng; không nộp lại thẻ theo quy định và sửa chữa, tẩy xóa làm sai lệch nội dung thẻ.

Đối với hành vi lợi dụng tư cách nhà báo, phóng viên để trục lợi, ngoài phạt tiền, người vi phạm còn phải nộp lại số lợi bất hợp pháp nếu phát sinh.

Đối với người được cấp thẻ, hành vi sử dụng thẻ nhà báo hết hạn hoặc không còn giá trị sử dụng, không nộp lại thẻ nhà báo theo quy định bị phạt từ 10-20 triệu đồng. Ảnh: Bảo Anh

“Siết” trách nhiệm của cơ quan báo chí và người làm báo

Việc tăng mức xử phạt và quy định cụ thể hơn trách nhiệm của cơ quan báo chí, người đứng đầu, nhà báo, phóng viên trong quá trình tác nghiệp cho thấy yêu cầu hoạt động nghề nghiệp phải gắn với tuân thủ pháp luật. Giấy phép, tôn chỉ, mục đích không chỉ xác định phạm vi hoạt động của cơ quan báo chí mà còn là cơ sở để xác định trách nhiệm trong quá trình tổ chức và thực hiện nhiệm vụ.

Trong thực tế, cùng với việc bảo đảm điều kiện để phóng viên chủ động tiếp cận, thu thập và xử lý thông tin, cơ quan báo chí cần kiểm soát chặt chẽ phạm vi tác nghiệp, việc cử phóng viên và yêu cầu cung cấp thông tin, bảo đảm phù hợp với tôn chỉ, mục đích và giấy phép hoạt động.

Về phía nhà báo, phóng viên, việc thực hiện quyền tác nghiệp cũng phải đi cùng ý thức tuân thủ pháp luật, chuẩn mực nghề nghiệp và trách nhiệm đối với thông tin được thu thập, sử dụng và đăng tải.

Việc nâng mức xử phạt vì vậy không chỉ nhằm xử lý vi phạm, mà còn đặt ra yêu cầu chủ động phòng ngừa, nâng cao trách nhiệm nghề nghiệp và bảo đảm hoạt động báo chí được thực hiện đúng pháp luật, đúng phạm vi và trách nhiệm được giao.

Nghị định 367/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 26/9/2026. Đối với hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực báo chí xảy ra và kết thúc trước thời điểm Nghị định này có hiệu lực mà sau đó mới bị phát hiện hoặc đang xem xét, giải quyết thì áp dụng Nghị định của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính và các văn bản quy phạm pháp luật liên quan có hiệu lực tại thời điểm thực hiện hành vi vi phạm để xử lý.

Đối với hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực báo chí xảy ra trước thời điểm Nghị định có hiệu lực nhưng vẫn đang diễn ra khi Nghị định đã có hiệu lực thì áp dụng quy định của Nghị định 367/2026/NĐ-CP để xử lý.