ĐBQH bấm nút biểu quyết. Ảnh: N.Thắng

So với dự kiến trước đó, tên của nghị quyết đã được thay đổi. Theo giải trình của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội, tên gọi của dự thảo nghị quyết là “Thí điểm không tổ chức HĐND phường” chưa thể hiện đầy đủ bản chất của việc thí điểm là tổ chức lại mô hình chính quyền đô thị tại TP Hà Nội theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả.

Tên gọi trước đó cũng dễ dẫn đến cách hiểu không đúng khi cho rằng việc thí điểm chỉ nhắm đến việc “bỏ HĐND phường”.

Nghị quyết của Quốc hội nêu, chính quyền địa phương ở TP Hà Nội, huyện, quận, thị xã, xã, thị trấn là cấp chính quyền địa phương gồm có HĐND và UBND. Chính quyền địa phương ở các phường thuộc quận, thị xã là UBND phường.

UBND phường là cơ quan hành chính Nhà nước ở phường, thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định của nghị quyết này và theo phân cấp, ủy quyền của UBND, Chủ tịch UBND TP, UBND, Chủ tịch UBND quận, thị xã.

UBND phường gồm: Chủ tịch, Phó Chủ tịch và các công chức khác của phường. UBND phường loại I và loại II có không quá 2 Phó Chủ tịch; phường loại III có 1 Phó Chủ tịch UBND.

Chủ tịch, Phó Chủ tịch UBND phường là công chức giữ chức danh lãnh đạo, quản lý của UBND phường...

Việc thí điểm tổ chức mô hình chính quyền đô thị tại TP Hà Nội được thực hiện từ ngày 1/7/2021 cho đến khi Quốc hội quyết định chấm dứt việc thực hiện thí điểm.

Chủ tịch UBND quận có quyền bổ nhiệm Chủ tịch phường

Cũng theo nghị quyết, Chủ tịch UBND quận, thị xã có nhiệm vụ, quyền hạn: Bổ nhiệm, miễn nhiệm, điều động, luân chuyển, khen thưởng, kỷ luật Chủ tịch, Phó Chủ tịch UBND phường; tuyển dụng, sử dụng, quản lý, khen thưởng, kỷ luật công chức phường; đình chỉ việc thi hành, bãi bỏ một phần hoặc toàn bộ văn bản trái pháp luật của UBND phường.

HĐND, UBND TP Hà Nội có trách nhiệm ban hành các quy định để tổ chức thực hiện thí điểm tổ chức mô hình chính quyền đô thị TP theo quy định của nghị quyết này và hướng dẫn của Chính phủ.

Thực hiện sắp xếp các cơ quan, tổ chức và đội ngũ cán bộ, công chức phường theo quy định của cơ quan có thẩm quyền; giải quyết chế độ chính sách đối với cán bộ, công chức dôi dư và người hoạt động không chuyên trách ở phường khi thực hiện thí điểm theo quy định của pháp luật.

Nghị quyết này có hiệu lực thi hành từ 1/1/2021.

 Trước ý kiến đề nghị mở rộng việc thí điểm tại các tỉnh, TP khác như TP Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, theo Uỷ ban Thường vụ Quốc hội, việc thí điểm đổi mới tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương là vấn đề rất hệ trọng, cần được chuẩn bị kỹ lưỡng, chu đáo.

Hiện tại, Chính phủ mới trình Quốc hội cho thực hiện thí điểm ở TP Hà Nội. Đối với các địa phương khác đáp ứng đủ điều kiện, được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận chủ trương thí điểm thì đề nghị báo cáo Chính phủ để trình Quốc hội xem xét, quyết định.

Cũng có ý kiến đề nghị chọn khoảng một nửa hoặc 1/3 tổng số phường thuộc TP Hà Nội để thực hiện thí điểm, nếu thí điểm đạt kết quả tốt thì thực hiện ở tất cả các phường khác.

Theo Uỷ ban Thường vụ Quốc hội, để bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất về tổ chức chính quyền địa phương và tạo thuận lợi trong việc ban hành, triển khai thực hiện các quy định, chính sách trên toàn địa bàn TP, cần thiết phải thực hiện thí điểm tại tất cả các phường của Hà Nội.

Mặt khác, việc thực hiện thí điểm bắt đầu từ đầu nhiệm kỳ 2021-2026 nên không ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của HĐND phường nhiệm kỳ 2016-2021. Do đó, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội trình Quốc hội cho giữ phạm vi thí điểm tại tất cả các phường của TP Hà Nội.

Hương Giang