Bộ trưởng Giao thông Vận tải Nguyễn Văn Thể. Ảnh: Hương Giang

Ngày 18/11, Quốc hội thảo luận tại tổ dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xây dựng.

Cần minh bạch thông tin quy hoạch

Tại tổ, nêu ý kiến, theo Bộ trưởng GTVT Nguyễn Văn Thể (đại biểu Quốc hội (ĐBQH) đoàn Sóc Trăng), có rất nhiều quy định trong dự thảo luật liên quan ngành GTVT. “Nếu chúng ta không quản lý chặt chẽ sẽ dẫn đến ùn tắc giao thông, khu đô thị mới cũng như đô thị cũ”, ông Thể nhấn mạnh.

Theo Bộ trưởng, hiện việc lập, thông qua quy hoạch đô thị hoặc 1 quận đô thị rất nghiêm túc, rà soát xem xét rất kỹ. Nhưng sau khi công bố, triển khai lại thay đổi cục bộ, dẫn đến phá vỡ quy hoạch.

“UBND địa phương, cùng 1, 2 sở, ngành liên quan là có thể điều chỉnh được quy hoạch”, ông Thể nói và nêu thực tế, 1 khu đô thị đã quy hoạch mật độ nhà cửa, công viên, nhưng nhà đầu tư thay đổi cục bộ dẫn đến “mất diện tích cây xanh, diện tích công cộng”, trong khi, Hội đồng thẩm định quy hoạch không biết.

Từ đó ông đề nghị, cấp nào ban hành quy hoạch, Hội đồng thẩm định như thế nào thì khi điều chỉnh cũng phải như vậy. “Có như thế mới đảm bảo tính khách quan, tránh tình trạng một vài cá nhân cũng có thể điều chỉnh khu A, khu B, phá nát quy hoạch, dẫn đến ùn ứ giao thông, bức xúc xã hội”, Tư lệnh ngành GTVT nhấn mạnh.

Cũng liên quan đến vấn đề quy hoạch, ĐB Vũ Trọng Kim (Hải Dương) cho rằng, phải có phần mềm để cung cấp minh bạch, đầy đủ thông tin quy hoạch trên địa bàn tỉnh, thành.

“Cái này không mất nhiều tiền, chỉ cần cái tâm của người lãnh đạo, giúp người dân không phải loay hoay chuyện nhà mình ở chỗ này được không, mua sắm đất đai, nhà cửa chỗ kia có phù hợp không”, ông Kim nói.

Theo ĐB Kim, đây là điều thiết thực nhất, cần phải bổ sung vào dự án luật Xây dựng sửa đổi vì hiện nay người dân hỏi thông tin xây dựng, quy hoạch nhưng mấy tháng không được trả lời.

Ứng xử thế nào với phố cổ?

Một vấn đề nữa được các ĐB đề cập là cần phân biệt trong quản lý các khu đô thị hiện hữu có mật độ dân cư cao với các khu đô thị có mật độ dân cư thấp.

Bộ trưởng Nguyễn Văn Thể cho rằng, với vùng lõi, mật độ nhà cửa nhiều thì hạn chế thay đổi quy hoạch để tránh tốn kém kinh phí giải phóng mặt bằng, tái định cư, đền bù nhà cửa… Còn khu đô thị mới, mật độ xây dựng rất thấp thì hoàn toàn có thể quy hoạch để biến thành những khu đô thị hiện đại theo tiêu chuẩn châu Âu.

“Như vậy, sẽ hình thành nên vùng lõi là vùng cổ và vùng mới là vùng hiện đại”, Bộ trưởng nói và kiến nghị, dự luật Luật phải có những quy định để chính quyền địa phương, nhất là HĐND các địa phương xác định vùng lõi như thế nào để ứng xử phù hợp.

Dẫn ví dụ Hà Nội, Bộ trưởng cho rằng, nếu hình thành được những khu đô thị hiện đại, có đường ô tô, tàu điện ngầm, đường trên cao, công viên, cây xanh. Những dịch vụ, kinh doanh buôn bán, trung tâm đông người di dời ra ngoài, trong nội đô chỉ để ở, nghỉ ngơi. “Nội đô sẽ mất dần chức năng trung tâm, khi đó giá đất nội đô giảm, giá đất bên ngoài sẽ tăng”, ông Nguyễn Văn Thể nhận định.

Phó Giám đốc Công an TP Hà Nội Đào Thanh Hải cũng lưu ý, cả nước có 3 phố cổ phải bảo tồn cấp 1 là ở Hoàn Kiếm, TP Hội An (Quảng Nam) và TP Huế. Tuy nhiên, dự luật chưa có quy định cụ thể để vừa bảo tồn, vừa để người dân sống, phát triển trong các khu phố này.

“Người dân Hoàn Kiếm bây giờ muốn sửa chữa 1 cái nhà, cải tạo chỗ ở rất khó khăn. Có những nhà sống hàng chục năm nay, không có 1 tí ánh sáng nào”, ông Hải nói và đề xuất, Bộ Xây dựng phối hợp với các địa phương đưa ra những mẫu thiết kế nhà theo đúng tiêu chuẩn phố cổ để người dân áp dụng.

"Miễn là theo đúng tiêu chuẩn mẫu, làm sao để xây dựng xong vẫn nhìn thấy những nét phố cổ, vẫn đúng hình dạng đó nhưng to hơn, đẹp hơn, hoặc có thể cao hơn một chút để cải thiện đời sống người dân", Phó Giám đốc Công an TP Hà Nội nhấn mạnh.

Ở góc độ cơ quan thẩm tra, Uỷ ban Khoa học công nghệ và Môi trường cho rằng, cần rà soát các quy định về quy hoạch xây dựng để đảm bảo phù hợp Luật Quy hoạch, các luật được sửa đổi theo Luật Quy hoạch; nghiên cứu, đề xuất định hướng hỗ trợ người dân bị ảnh hưởng tiêu cực đến đời sống do quy hoạch đã được lập và phê duyệt nhưng chậm hoặc không thực hiện được trong thời gian dài; trình tự điều chỉnh cục bộ quy hoạch; xem xét lại quy định về thẩm quyền của cấp huyện phê duyệt quy hoạch 2 địa phương trong tỉnh.

“Cần quy định công khai độ cao tĩnh không trong quy hoạch xây dựng, tạo điều kiện thuận lợi khi thẩm định dự án, cấp giấy phép xây dựng”, Chủ nhiệm Uỷ ban Khoa học công nghệ và Môi trường Phan Xuân Dũng nêu.

Hương Giang