Thu hồi tiền sai phạm vào tài khoản tạm giữ của Thanh tra huyện Hiệp Hòa. Ảnh: Nguyễn Chấn

Lợi dụng việc này, một nhóm người gồm các ông: Vũ Đình Hà, Tổ trưởng Đảng; Đặng Văn Ngần, Trưởng xóm; Đặng Văn Tư, Phó xóm liên tục đến vận động và thỏa thuận với những hộ có đất ruộng ở xứ đồng Gia Vạn - Bờ Khuy với giá đền bù đất 200 triệu đồng/sào ruộng, cao gấp 4 lần so với giá quy định của Nhà nước thời điểm đó.

Những hộ có diện tích đủ một sào (360m²) thì được trả bằng 1 lô đất 120m² và được mua 1 lô đất 120m² với “giá nội bộ” 200 triệu đồng. Những hộ có diện tích đất không đủ 1 sào thì được mua 1 lô đất cũng với “giá nội bộ” 200 triệu đồng. Hộ nào không nhận đền bù bằng đất thì lấy bằng tiền.

Sau khi đã thỏa thuận theo yêu cầu của những hộ có ruộng ở khu dự định quy hoạch để bán, nhóm người trên tiến hành giao dịch cấp xã, cấp huyện. Sau đó, Phòng Tài nguyên - Môi trường huyện Hiệp Hòa và UBND xã Đoan Bái đã lập hồ sơ theo bản đồ quy hoạch, lấy ra 13.950m² đất ruộng 2 vụ lúa, phân chia lô để bán; UBND huyện Hiệp Hòa đã ra quyết định thu hồi đất và quyết định giá khởi điểm để bán đấu giá quyền sử dụng đất (QSDĐ) ở theo quy định của Nhà nước. Nhưng sau khi có quyết định giá khởi điểm để đấu giá QSDĐ của UBND huyện Hiệp Hòa thì Chủ tịch UBND xã Đoan Bái đã “bật đèn xanh” cho các ông Vũ Đình Hà, Đặng Văn Ngần độc quyền bán 73 lô đất theo giá “chợ đen”. Mỗi lô đất 120m² bán giá thấp nhất là 200 triệu đồng và độc quyền quản lý thu chi số tiền bán 73 lô đất như tiền của cá nhân. Việc bán đất diễn ra từ năm 2011 đến năm 2013.

Sau đó, Chủ tịch UBND huyện Hiệp Hòa cấp Giấy chứng nhận (GCN) QSDĐ đối với 73 lô đất theo quyết định số 191/2012/QĐ-UBND của UBND tỉnh Bắc Giang. Cho rằng việc cấp GCNQSDĐ theo Quyết định số 191/2012/QĐ-UBND cho 73 lô đất là trái pháp luật, người dân có đơn tố cáo Chủ tịch UBND huyện Hiệp Hòa.

Đáng chú ý, số tiền hơn 7 tỷ đồng thu được từ bán đất, cán bộ xóm quản lý, chi tiêu nhiều khoản không rõ ràng, có biểu hiện tư lợi. Việc tổ chức đổ bê tông đường không làm theo thiết kế mà chỉ hoàn thiện hồ sơ để lấy tiền hỗ trợ của Nhà nước 518 triệu đồng. Xây kè kênh mương làm đường giao thông có nhiều khoản chi phí “cao ngất” so với mặt bằng giá địa phương thời điểm đó.

Kết luận số 1496/KL-UBND ngày 21/09/2015 của UBND huyện Hiệp Hòa đã nêu: Tổng số tiền sai phạm là 285.937.000 đồng, trong đó có 200 triệu đồng tiền đất do ông Trưởng xóm Đặng Văn Ngần thu bỏ ngoài sổ sách và 20.640.000 đồng do ông Ngần lập hồ sơ xây dựng nhưng không có chứng từ. Có 53.875.000 đồng là tiền sai phạm của Chủ tịch UBND xã Đoan Bái ở 2 công trình bê tông xóm Chùa. Tính đến ngày 2/3/2016, Thanh tra huyện Hiệp Hòa đã thu tiền sai phạm của Trưởng xóm Đặng Văn Ngần đưa vào tài khoản tạm giữ của Thanh tra huyện Hiệp Hòa là 218.000.000 đồng (có hóa đơn).

Vụ việc trên đây được người dân tố cáo đến các cơ quan có thẩm quyền và được một số báo chí phản ánh từ năm 2015, cho đến nay mới được UBND tỉnh Bắc Giang kết luận bằng Thông báo Kết quả giải quyết tố cáo số 258/TB-UBND ngày 18/9/2019 gửi các công dân có đơn tố cáo.

Tuy nhiên, những người tố cáo không đồng tình với kết luận tại Thông báo số 258/TB-UBND của UBND tỉnh Bắc Giang cho rằng việc bán 73 lô đất trái thẩm quyền xảy ra từ năm 2011 (trước ngày 1/1/2012) nên UBND huyện Hiệp Hòa áp dụng Quyết định số 191/2012/QĐ-UBND để cấp GCN là đúng.

Theo chúng tôi, những người tố cáo có cơ sở, bởi vì  nhóm người đứng ra mua, bán đất mới đi thu tiền của người mua trên giấy tờ, phiếu thu chứ thực chất người mua chưa được bàn giao đất cụ thể, tức là họ “chưa được quản lý, chưa sử dụng đất” nên không thể áp dụng Quyết định số 191/2012/QĐ-UBND  ban hành quy định về cấp GCNQSDĐ đối với một số trường hợp vướng mắc, tồn tại trước ngày 01/01/2012 đối với các hộ gia đình, cá nhân “đang sử dụng đất” trên địa bàn tỉnh Bắc Giang. Thêm nữa, đến năm 2013, ông Ngần vẫn còn đi thu tiền bán đất trái pháp luật (có phiếu thu) nên cách lý giải trong Thông báo của UBND tỉnh Bắc Giang là không hợp lý.

Ngoài ra, những người tố cáo không đồng tình với một số nội dung khác trong Thông báo số 258/TB-UBND của UBND tỉnh Bắc Giang, như: Tố cáo UBND xã Đoan Bái lợi dụng việc thực hiện các công trình đường giao thông nông thôn và giao thông nội đồng để chiếm đoạt số tiền 53.875.000 đồng; Tố cáo ông Đặng Văn Ngần chiếm đoạt số tiền 220.640.000 đồng từ năm 2011 đến năm 2015-2016, sau khi bị tố cáo mới phát hiện ra nhưng UBND huyện vẫn đồng ý cho ông Ngần  nộp lại tiền và “cho qua” là không thỏa đáng, thể hiện sự bao che cho tham nhũng; Tố cáo Chủ tịch UBND huyện Hiệp Hòa bao che, hợp thức hóa, cho phép một cá nhân chiếm đoạt 97m² đất trái pháp luật.

Được biết, do không đồng tình với nội dung Thông báo số 258/TB-UBND của UBND tỉnh Bắc Giang, những người tố cáo đã có đơn gửi các cơ quan có thẩm quyền ở Trung ương, đề nghị xem xét lại.

Luật gia, Nhà báo Nguyễn Chấn