Học sinh ở Hà Nội khai giảng năm học 2026-2027. Ảnh: Hải Hà

Chuyển mạnh từ tư duy quản lý hành chính đơn thuần sang quản trị phát triển là nền tảng để ngành Giáo dục xóa bỏ bệnh thành tích, mang lại giá trị thực chất nhất từ mỗi nhà trường. 

Thay đổi tư duy quản trị giáo dục

Giáo dục và đào tạo đang nhận được sự quan tâm rất lớn, trực tiếp và thường xuyên của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng sự chỉ đạo sát sao từ Chính phủ.

Trong thư gửi ngành Giáo dục nhân dịp khai giảng năm học mới, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gửi gắm, năm học 2026-2027 phải tạo chuyển biến thực chất về chất lượng dạy và học, công bằng trong tiếp cận giáo dục, năng lực của người học và niềm tin của xã hội.

Từ yêu cầu đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị, ngành Giáo dục đổi mới mạnh mẽ tư duy, phương thức quản trị, trao quyền gắn với trách nhiệm giải trình, giảm áp lực hành chính để thầy cô dành tâm sức cho chuyên môn và học trò.

Kiểm tra, đánh giá phải đặt người học ở vị trí trung tâm, khắc phục bệnh thành tích, tâm lý chạy theo điểm số và thi cử nặng nề.

Tại Hội nghị tổng kết năm học 2025-2026, triển khai năm học 2026-2027, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng một lần nữa khẳng định giáo dục là quốc sách hàng đầu, đồng thời yêu cầu sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị.

Sự quan tâm đó không dừng ở tầm vóc vĩ mô mà đang được cụ thể hóa thành những chính sách thiết thực.

Từ việc miễn, hỗ trợ học phí, sách giáo khoa, bữa ăn cho học sinh, đến cải thiện tiền lương và phụ cấp nhằm thu hút nhà giáo, mọi nguồn lực đang được ưu tiên tối đa cho trường lớp và hạ tầng số.

Đặc biệt, việc quyết liệt xây dựng các trường phổ thông nội trú liên cấp tại xã biên giới đang từng bước mở rộng cơ hội học tập, không để rào cản địa lý tước đi quyền đến trường của học sinh khó khăn.

Nhìn sâu hơn phía sau những quyết sách ấy là kỳ vọng vô cùng lớn về một nền giáo dục công bằng, hiện đại và chất lượng.

Năm học 2026 - 2027 mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng, đòi hỏi toàn ngành Giáo dục phải tạo ra những chuyển biến rõ rệt và thực chất trong việc tổ chức thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, cùng các Nghị quyết số 71-NQ/TW và 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển giáo dục, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Để hiện thực hóa tầm nhìn chiến lược này nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững của đất nước trong kỷ nguyên mới, ngành Giáo dục đã xác định rõ chủ đề xuyên suốt trong năm học mới này là: “Đổi mới tư duy - Chuyển biến mạnh mẽ - Kết quả thực chất”.

Điểm nhấn mang tính chiến lược là sự thay đổi dứt khoát trong tư duy, chuyển mạnh từ quản lý hành chính đơn thuần sang quản trị phát triển.

Các cơ sở giáo dục sau sắp xếp phải được quản trị theo hướng hiện đại, dân chủ, tự chủ gắn với trách nhiệm giải trình. Công tác kiểm tra cũng sẽ chuyển dịch từ việc "chạy theo vụ việc" sang quản lý rủi ro, cảnh báo sớm.

Những vi phạm trong thi cử, dạy thêm, học thêm hay lạm thu sẽ bị xử lý nghiêm minh, trả lại môi trường trong sạch cho giáo dục.

Thủ tướng Lê Minh Hưng dự lễ khai giảng năm học 2026 - 2027 và khánh thành Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Mường Khương (xã Mường Khương, tỉnh Lào Cai). Ảnh: Đoàn Bắc/VGP

Định chuẩn chất lượng bằng năng lực thực

Sự đổi mới tư duy phải được chứng minh bằng chất lượng đào tạo thực tế. Chia sẻ về nhiệm vụ trọng tâm trong năm học 2026-2027, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Hoàng Minh Sơn nhấn mạnh, nhiệm vụ đầu tiên mà ngành hướng tới là tiếp tục bảo đảm các điều kiện về cơ sở vật chất, trường lớp và đội ngũ giáo viên, hướng tới “đủ trường, đủ lớp, đủ giáo viên”.

Theo Bộ trưởng, đây là điều kiện thiết yếu để mở rộng cơ hội học tập công bằng, có chất lượng cho mọi người dân, đặc biệt là ở vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới và đối với các nhóm yếu thế.

Đặc biệt, trong năm học này, ngành sẽ tập trung nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, xây dựng môi trường học đường an toàn, lành mạnh; tăng cường kỷ cương, phòng, chống bệnh thành tích, gian lận và tiêu cực trong học tập, thi cử, đánh giá để chất lượng giáo dục đi vào thực chất.

Cùng với đó, tập trung nguồn lực phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, nhất là nhân lực trong các lĩnh vực công nghệ then chốt, chiến lược, gắn đào tạo với nghiên cứu khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

"Đó là những nhiệm vụ trọng tâm để chuyển từ hoàn thiện cơ chế, chính sách sang tổ chức thực hiện và tạo ra những kết quả cụ thể, thực chất. Thước đo cuối cùng là người học có thêm cơ hội, học tốt hơn, nhà giáo có điều kiện dạy tốt hơn và nhà trường hoạt động hiệu quả hơn", người đứng đầu ngành Giáo dục bày tỏ.

Để những mục tiêu đó đi vào thực tế, Bộ trưởng cho biết, năm học 2025-2026, Bộ GD&ĐT đã cùng các bộ, ngành, địa phương đã tập trung hoàn thiện thể chế, chính sách và chuẩn bị các điều kiện cần thiết. Năm học mới 2026-2027, là giai đoạn phải đưa những chủ trương, chính sách đó vào cuộc sống bằng những kết quả cụ thể.

Chuẩn bị trực tiếp cho năm học mới, Bộ cùng các địa phương phải khẩn trương hoàn thiện việc sắp xếp mạng lưới trường, lớp và bố trí đội ngũ giáo viên, bảo đảm các điều kiện thiết yếu cho dạy và học.

Đặc biệt, đối với các trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới đang được triển khai, yêu cầu là bảo đảm tiến độ, chất lượng và chuẩn bị đồng bộ các điều kiện để đưa các trường đủ điều kiện vào hoạt động theo kế hoạch...

Trong năm học này, ngành Giáo dục cũng đẩy mạnh dạy học STEM, khoa học máy tính và từng bước tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) một cách an toàn, có trách nhiệm.

Cùng với đó, đề án đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học đang được triển khai thực chất, phân loại rõ cơ sở giáo dục theo mức độ đáp ứng điều kiện thực tế.

Sự chuyển mình của giáo dục không chỉ nằm ở tri thức mà còn ở việc định hình nhân cách và năng lực hội nhập. Chính sách tốt phải thực sự đi đến từng lớp học, để người học có cơ hội tốt hơn và người thầy an tâm làm nghề.

Một nền giáo dục mạnh dạn “lọc” bỏ những giá trị ảo, kiên định với kết quả thực chất chính là “chìa khóa” để kiến tạo nguồn nhân lực chất lượng, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững của đất nước trong kỷ nguyên mới.