Cả nước thiếu hơn 100 nghìn giáo viên. Ảnh: HH

Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ năm học 2025 - 2026 và nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm năm học 2026 - 2027 của Bộ GD&ĐT cho biết thông tin trên.

Thiếu giáo viên ở hầu hết các địa phương

Số liệu thống kê của Bộ GD&ĐT cho thấy, tính đến hết năm học 2025 - 2026, quy mô nhân sự toàn ngành Giáo dục có 1.277.297 giáo viên mầm non, phổ thông và 98.477 cán bộ quản lý.

Chất lượng đội ngũ ngày càng được nâng tầm khi tỉ lệ giáo viên đạt chuẩn và trên chuẩn tăng nhanh, chạm mốc 92,2% ở bậc mầm non, 95,3% ở tiểu học, 96,6% ở THCS và 100% ở THPT.

Những chính sách ưu đãi đối với nhà giáo và hỗ trợ người học đã tạo sức hút rõ nét đối với học sinh giỏi theo học khối ngành sư phạm, qua đó nâng cao chất lượng giáo viên.

Trong năm học vừa qua, các địa phương đã tuyển dụng thêm 14.994 giáo viên, nâng tổng số giáo viên được tuyển mới giai đoạn 2022 - 2026 lên hơn 60.000 người.

Một số địa phương tuyển dụng được số lượng lớn chỉ tiêu như: TPHCM tuyển được 4.595/7.114 chỉ tiêu, Hải Phòng tuyển 980 chỉ tiêu, Hà Nội tuyển 860/942 chỉ tiêu; Nghệ An tuyển 747/791, Tuyên Quang tuyển 329/488 chỉ tiêu…

Bên cạnh đó, các địa phương đã chủ động điều động, bố trí lại đội ngũ theo thẩm quyền.

Đơn cử như: Sở GD&ĐT Hải Phòng điều động, thuyên chuyển 56 nhà giáo, nhân viên giữa các cơ sở thuộc phạm vi từ 2 đơn vị hành chính cấp xã trở lên.

UBND cấp xã thực hiện điều động, thuyên chuyển, biệt phái, bổ nhiệm và thay đổi vị trí việc làm 465 trường hợp.

Hay UBND TPHCM ban hành quy chế điều động, thuyên chuyển nhà giáo, tạo cơ sở pháp lý để thực hiện điều tiết đội ngũ từ nơi thừa sang nơi thiếu.

Cùng với đó, công tác bồi dưỡng năng lực đội ngũ tiếp tục được chú trọng với số lượng lớn cán bộ tham gia, tiêu biểu như tại Đồng Tháp, Hải Phòng, Tuyên Quang và Thái Nguyên.

Tuy nhiên, theo Bộ GD&ĐT, tình trạng thiếu giáo viên còn phổ biến ở hầu hết các địa phương.

Tính đến tháng 6/2026, toàn quốc vẫn đang thiếu 104.516 vị trí giáo viên trong biên chế so với định mức của Bộ GD&ĐT.

Trong đó, thiếu 14.757 giáo viên mầm non, 30.949 giáo viên tiểu học, 42.357 giáo viên THCS và 16.453 giáo viên THPT.

Một số tỉnh thiếu nhiều như: Điện Biên (thiếu 1.752 giáo viên), Tuyên Quang (thiếu 1.753 giáo viên)...

Theo Bộ GD&ĐT, biên chế năm 2026 được giao tại Quyết định số 185-QĐ/TW ngày 2/6/2026 của Bộ Chính trị giảm nhiều so với năm 2025 dẫn đến biên chế giáo viên được giao giảm theo.

Nhiều địa phương đã tổ chức tuyển dụng hoặc đã có kế hoạch tuyển dụng số biên chế được giao năm 2025 chưa sử dụng nay phải dừng lại như: Cao Bằng, Hải Phòng, Thái Nguyên, Ninh Bình, Gia Lai, Cần Thơ, Cà Mau...

Nguyên nhân theo Bộ GD&ĐT đánh giá là do số biên chế được giao chưa theo kịp số học sinh gia tăng theo dân số; một số nơi thừa thiếu giáo viên cục bộ chưa được điều tiết kịp thời.

Bên cạnh đó, định mức giáo viên tăng lên khi mở rộng số lượng các lớp học 2 buổi; nhiều địa phương chậm tuyển dụng giáo viên theo biên chế được giao (số chưa được tuyển dụng xấp xỉ bằng số giáo viên diện hợp đồng).

Cả nước vẫn còn thiếu 30.949 giáo viên tiểu học. Ảnh: HH

Đầu tư cho giáo dục vùng biên

Bên cạnh bài toán nhân sự, ngành Giáo dục vẫn đang nỗ lực giải quyết tình trạng bất bình đẳng trong tiếp cận học tập trực tiếp.  

Thống kê cho thấy, cả nước hiện còn khoảng 1 triệu trẻ em từ 3 - 5 tuổi chưa được tới lớp; 1,6 triệu em trong độ tuổi không đi học phổ thông hoặc học trung cấp nghề; trong số này, có 150.000 em ở độ tuổi tiểu học, 450.000 em ở độ tuổi THCS và trên 1 triệu em ở độ tuổi THPT.

Sự chênh lệch thể hiện rõ khi tỷ lệ học sinh theo học THPT tại Đồng bằng sông Cửu Long chỉ đạt 53,3%, tụt khá xa so với con số 84,6% của Đồng bằng sông Hồng.

Đáng chú ý, Cà Mau, An Giang và Cần Thơ là 3 địa phương có tỷ lệ học sinh theo học THCS thấp nhất cả nước, lần lượt ở mức 71,6%, 74,8% và 78%.

Rào cản địa hình chia cắt, dân cư phân tán cùng sự thiếu hụt đồng bộ về cơ sở vật chất chính là những nguyên nhân cốt lõi kìm hãm cơ hội đến trường của học sinh tại các vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Để giải quyết vấn đề này, chủ trương xây dựng hệ thống trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới đất liền đang được triển khai quyết liệt.

Hưởng ứng chiến dịch “100 ngày đêm” hỗ trợ xây dựng các trường học vùng biên, người đứng đầu 21 tỉnh, thành phố đã cam kết hoàn thành 100% số trường khởi công giai đoạn 1 trước ngày 30/8/2026 để kịp đưa vào sử dụng trong năm học 2026 - 2027.

Cùng với đó, 121 trường thuộc giai đoạn 2 đã đồng loạt khởi công vào tháng 3 năm 2026, dự kiến hoàn thành trước ngày 30/8/2027 để đưa vào sử dụng từ năm học 2027 - 2028.

Dù quá trình thi công gặp nhiều trở ngại do địa chất phức tạp, nguy cơ sạt lở và thiếu hụt nhân công, song tiến độ tổng thể cơ bản vẫn được đảm bảo.

Đến nay, toàn bộ các địa phương có các trường đi vào hoạt động từ năm học 2026 - 2027 đã xây dựng kế hoạch tuyển sinh và có phương án đưa các trường vào vận hành.