Ngày 15/6, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm làm việc với ngành Giáo dục và Đào tạo về công tác chuẩn bị khai giảng năm học mới 2026 - 2027 và kết quả triển khai thực hiện Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.

Chi phí học tập, dạy thêm, học thêm, thi cử vẫn gây áp lực lớn

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm ghi nhận công tác chuẩn bị cho năm học mới được triển khai tích cực, toàn diện. Toàn hệ thống chính trị có chuyển biến tích cực trong triển khai thực hiện Nghị quyết số 71.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm làm việc với ngành Giáo dục và Đào tạo về công tác chuẩn bị khai giảng năm học mới 2026 - 2027 và kết quả triển khai thực hiện Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị. Ảnh: TTXVN

Tuy nhiên, theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, chuyển biến thực chất trong nhà trường, trong đời sống của giáo viên, trong trải nghiệm học tập của học sinh, sinh viên chưa đồng đều, chưa đủ mạnh so với yêu cầu “đột phá” mà Nghị quyết 71 đề ra.

Lãnh đạo Đảng, Nhà nước lưu ý thiếu giáo viên vẫn là điểm nghẽn lớn. Cơ sở vật chất và thiết bị dạy học chưa đáp ứng yêu cầu. Chi phí học tập, dạy thêm, học thêm, thi cử và tuyển sinh vẫn gây áp lực lớn...

Để chuẩn bị năm học mới 2026 - 2027, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu, bảo đảm đủ cơ sở vật chất, đủ trường, đủ lớp, bảo đảm nguyên tắc “ở đâu có học sinh, ở đó có giáo viên”.

Chính quyền các cấp khi lập quy hoạch đô thị và xây dựng các khu dân cư mới phải quy hoạch, xây dựng đồng bộ các trường học, hạ tầng tương thích với quy mô dân số.

Cùng với đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu có cơ chế đặc thù thu hút các chuyên gia giỏi, nhà khoa học đầu ngành tham gia giảng dạy, nghiên cứu; xây dựng cơ chế khuyến khích sinh viên tốt nghiệp loại giỏi, giáo viên giỏi ở thành phố luân chuyển công tác về các trường nông thôn, vùng khó khăn.

Quán triệt tập trung giải quyết tình trạng bạo lực học đường, theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, cần chú trọng công tác giáo dục đạo đức, lối sống lành mạnh cho học sinh, sinh viên; xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh, kỷ cương, nhân văn.

“Lấy phòng ngừa là chính, lấy giáo dục, cảm hóa, hỗ trợ học sinh, sinh viên là nền tảng”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đồng thời yêu cầu xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, kiểm soát chi phí học tập, chấn chỉnh dạy thêm, học thêm và bệnh thành tích.

Đặc biệt, Chính phủ được giao nhiệm vụ nhanh chóng ban hành chính sách chuyển đổi công năng các tòa nhà công vụ, trụ sở cơ quan Nhà nước dôi dư thành cơ sở giáo dục, cơ sở y tế….

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước quán triệt không để các công trình lãng phí hoang hoá xuống cấp trong khi trẻ em thì thiếu nơi vui chơi, học tập; người dân thiếu nơi khám chữa bệnh.

Chuyển tư duy “quản lý giáo dục” sang “quản trị phát triển giáo dục”

Định hướng phát triển giáo dục và đào tạo trong thời gian tới, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ chuyển mạnh từ tư duy “quản lý giáo dục” sang “quản trị phát triển giáo dục”.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu kiểm soát chi phí học tập, chấn chỉnh dạy thêm, học thêm và bệnh thành tích. Ảnh: TTXVN

Theo lãnh đạo Đảng, Nhà nước, giáo dục phải đi trước một bước trong chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cao, nhân lực có kỹ năng nghề, nhân lực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và các ngành chiến lược của đất nước.

Ngành Giáo dục và Đào tạo phải nắm bắt xu hướng đào tạo những ngành nghề mới sẽ xuất hiện và sẽ biến mất trong tương lai do phát triển của khoa học công nghệ.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu Bộ Giáo dục và Đào tạo tăng quyền chủ động cho nhà trường, hiệu trưởng và giáo viên, đi đôi với trách nhiệm giải trình. Đồng thời, rà soát các quy định, định mức đã lạc hậu, cắt giảm thủ tục, báo cáo hình thức để giáo viên có thêm thời gian cho chuyên môn và học sinh.

Người đứng đầu Đảng, Nhà nước cũng định hướng đầu tư có chọn lọc cho một số đại học, viện nghiên cứu, trung tâm xuất sắc, phòng thí nghiệm trọng điểm... trên cơ sở có cạnh tranh về kết quả, hiệu quả; khuyến khích đặt hàng theo nhiệm vụ quốc gia, sản phẩm đầu ra, hiệu quả sử dụng nguồn lực.

Để xảy ra hình thức, lãng phí, tiêu cực phải xử lý nghiêm

Chỉ đạo xây dựng bộ chỉ số theo dõi công bằng giáo dục giữa các vùng, nhóm dân cư và nhóm yếu thế, theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, chính sách phải theo nguyên tắc nơi nào khó hơn được hỗ trợ nhiều hơn, giáo viên nào dạy ở nơi khó khăn hơn được đãi ngộ tốt hơn.

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn. Ảnh: TTXVN

Với vùng dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh cần ưu tiên mầm non, tiếng Việt trước lớp 1, bán trú, bữa ăn học đường, nhà công vụ giáo viên, đường đến trường an toàn.

Với trẻ khuyết tật, trẻ có hoàn cảnh đặc biệt, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước định hướng phải phát triển giáo dục hòa nhập thực chất; cần có giáo viên hỗ trợ, thiết bị trợ giúp, chương trình phù hợp và kết nối y tế - xã hội, không để trẻ em chỉ “có tên trong lớp” nhưng không được học trong điều kiện phù hợp.

Trong tổ chức thực hiện Nghị quyết 71, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý phải có kỷ luật, kiểm tra và giám sát liên tục. Mỗi mục tiêu phải được cụ thể hóa thành nhiệm vụ, nguồn lực, thời hạn, cơ quan chịu trách nhiệm.

Nơi làm tốt phải biểu dương, nhân rộng, nơi nào chậm phải kiểm tra, nhắc nhở, nơi nào để xảy ra hình thức, lãng phí, tiêu cực phải xử lý nghiêm, theo yêu cầu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.