Thủ tướng Phạm Minh Chính nêu rõ quan điểm, các dự án cao tốc phải triển khai theo hình thức PPP là chính. Ảnh: Nhật Bắc

Ngày 21/5, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính chủ trì cuộc họp về chủ trương xây dựng đường cao tốc giai đoạn 2021-2025 và định hướng tới năm 2030 để chuẩn bị báo cáo các cấp có thẩm quyền về nội dung này.

Theo Bộ Giao thông Vận tải, giai đoạn 2011-2020, cả nước đã đưa vào khai thác 1.163 km cao tốc. Phấn đấu tới năm 2025, cả nước có 3.171 km, đến năm 2030, cả nước có khoảng 5.000 km đường cao tốc.

Đẩy mạnh hợp tác công - tư, lấy thực tiễn làm thước đo

Kết luận cuộc họp, người đứng đầu Chính phủ yêu cầu Bộ Giao thông Vận tải tiếp thu các ý kiến, tiếp tục hoàn thiện dự thảo báo cáo về thực hiện xây dựng đường cao tốc giai đoạn 2021-2025 và định hướng tới năm 2030.

Báo cáo phải đánh giá, làm rõ những kết quả đạt được trong 20 năm qua, nhất là trong 5 năm 2016-2020, những điểm chưa được, nguyên nhân chủ quan, khách quan; khó khăn, vướng mắc; bài học kinh nghiệm về lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện, huy động nguồn lực và cơ chế chính sách.

“Lãnh đạo, chỉ đạo phải đúng hướng, đúng trọng tâm; việc tổ chức thực hiện phải huy động hệ thống chính trị và nhân dân vào cuộc; trong huy động nguồn lực cần tránh trông chờ, ỷ lại vào ngân sách nhà nước, đẩy mạnh PPP; cơ chế chính sách phải bám sát thực tiễn, tôn trọng thực tiễn, xuất phát từ thực tiễn, lấy thực tiễn làm thước đo”, Thủ tướng nêu rõ.

Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải Nguyễn Văn Thể báo cáo tại cuộc họp. Ảnh: N.Bắc

Về phương hướng giai đoạn 2021- 2025 và tầm nhìn 2030, theo yêu cầu của Thủ tướng phải phân tích cụ thể tình hình, làm rõ nhu cầu phát triển đường cao tốc, các điều kiện hiện nay, những thuận lợi (như đã có kinh nghiệm sau 20 năm làm đường cao tốc), những khó khăn (ngân sách Nhà nước có hạn, các bộ, ngành, địa phương vào cuộc chưa đồng đều, còn tâm lý trông chờ, ỷ lại).

Từ đó, xác định các mục tiêu về số km cao tốc đạt được tới năm 2025 và năm 2030, trong đó tập trung cho cao tốc Bắc - Nam phía Đông, vùng Nam Bộ, Tây Nguyên và các tuyến vành đai của Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh; đúng tiến độ, bảo đảm chất lượng, tiết kiệm, chống tiêu cực, tham nhũng.

Làm rõ các giải pháp về phân kỳ đầu tư xây dựng; huy động nguồn lực; giải phóng mặt bằng; phân công, phân cấp trách nhiệm….

“Vắt óc suy nghĩ”, chủ động, sáng tạo tìm giải pháp

Người đứng đầu Chính phủ nhấn mạnh, giai đoạn phát triển mới, nhiệm vụ rất nặng, công việc rất nhiều, nhu cầu, mục tiêu rất cao nhưng nguồn lực và thời gian có hạn. Do đó, phải đầu tư công sức nhiều hơn, “vắt óc suy nghĩ”, chủ động hơn, sáng tạo hơn để tìm ra các giải pháp phù hợp, khả thi, hiệu quả; đặt lợi ích quốc, gia dân tộc lên trên hết, trước hết, chống cục bộ, lợi ích cá nhân, lợi ích nhóm.

Thủ tướng Phạm Minh Chính trao đổi với lãnh đạo Bộ Giao thông Vận tải. Ảnh: N.Bắc

Nhắc lại và tiếp tục nhấn mạnh quan điểm, các dự án cao tốc phải triển khai theo hình thức PPP là chính, trên nguyên tắc hài hòa lợi ích giữa nhà nước, nhà đầu tư, người dân và chia sẻ rủi ro, Thủ tướng nêu rõ quan điểm dứt khoát là dự án đi qua nơi nào, địa phương nơi đó là cơ quan Nhà nước có thẩm quyền, các địa phương phải lo ngân sách, chịu trách nhiệm về khâu giải phóng mặt bằng cho các dự án.

Căn cứ vào tình hình cụ thể, Nhà nước sẽ hỗ trợ một phần kinh phí (tối đa 50%) cho phần xây lắp tại các dự án. Nguồn vốn Nhà nước sẽ đóng vai trò “vốn mồi” dẫn dắt các nguồn vốn khác….

Thủ tướng cũng lưu ý, việc đổi mới tư duy, cách làm cần phải có quá trình và độ trễ. rên cơ sở thống nhất tư tưởng, các cơ quan Trung ương cần cùng làm, cùng chia sẻ với các địa phương, vừa làm vừa rút kinh nghiệm, mục tiêu là quản lý, sử dụng vốn hiệu quả nhất, “nghĩ thật, nói thật, làm thật, hiệu quả thật”.