Phó Chủ nhiệm VPCP Nguyễn Cao Lục, Tổ phó Tổ công tác làm Trưởng đoàn kiểm tra.

Theo thống kê, từ đầu năm  2016 tới nay, tỉnh Vĩnh Phúc được giao 760 nhiệm vụ, trong đó đã hoàn thành 637 nhiệm vụ. Còn 121 nhiệm vụ chưa hoàn thành trong hạn và có 2 nhiệm vụ quá hạn nhưng chưa hoàn thành. Điều này cho thấy nỗ lực lớn của tỉnh để kéo giảm số nhiệm vụ chậm trễ vì tính tới tháng 4, tỉnh vẫn còn 13 nhiệm vụ chậm trễ.

Loạt vấn đề “nóng”

Mở đầu buổi kiểm tra, Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ (VPCP) Nguyễn Cao Lục cho biết thông qua Tổ công tác, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc yêu cầu tỉnh giải trình, làm rõ về 6 vấn đề, trong đó có nhiều vấn đề báo chí, dự luận quan tâm.

Cụ thể là, công tác quản lý tài nguyên và khai thác khoáng sản ở Vĩnh Phúc được phản ánh vẫn bộc lộ không ít bất cập, yếu kém, gây bức xúc cho nhiều người dân.

Như tình trạng khai thác cát sỏi trên các dòng sông chảy qua địa bàn tỉnh diễn ra ngang nhiên tại địa bàn xã Đôn Nhân, huyện Sông Lô làm biến đổi dòng chảy, gây sạt lở bờ sông, đất nông nghiệp bị cuốn trôi, ảnh hưởng hệ thống đê kè.

Đặc biệt là thường xuyên xảy ra xung đột giữa các doanh nghiệp, người dân gây mất trật tự trên địa bàn. Các công trường khai thác tài nguyên trái phép vẫn diễn ra công khai, một số khu vực đồi núi bị “băm” nham nhỡ, khiến một lượng lớn đất đai bị tàn phá.

“Tổ công tác mong muốn tỉnh làm rõ trách nhiệm của chính quyền các cấp đối với tình trạng này như thế nào, tỉnh có giải pháp gì khác phục”, ông Lục nói.

Tiếp đó, là việc Vĩnh Phúc đồng ý chủ trương phá rừng phòng hộ ở núi Ngang (huyện Tam Đảo) để làm công viên nghĩa trang vấp phải sự phản đối của hàng trăm hộ dân thuộc huyện Tam Đảo và các chuyên gia.

Các chuyên gia bình luận, chủ trương này của Vĩnh Phúc không thể chấp nhận, vừa nguy hiểm do mất rừng, vừa phá hoại tiềm năng du lịch, đang đi ngược với chủ trương “không đánh đổi môi trường lấy kinh tế”.

Cùng với đó là vụ việc chặt phá hàng nghìn m2 rừng trên núi Đá Bia, xã Ngọc Thanh, thị xã Phúc Yên. Theo ông Lục, người dân phản ánh các đối tượng chặt phá rừng không thương tiếc, diễn ra từ năm 2016, hiện còn vẫn còn chặt phá rừng trái phép, hoạt động hết công suất, san lấp mặt bằng như một công trường.

“Tỉnh cần khẩn trương kiểm tra vụ việc nói trên”, Phó Chủ nhiệm VPCP truyền đạt.

Sạt lở bờ sông không phải do khai thác cát

Giải trình, ông Nguyễn Văn Khước, Giám đốc Sở Tài nguyên Môi trường cho biết, trước năm 2013, tình hình khai thác cát sỏi trên sông Lô rất phức tạp, khai thác cát trái phép diễn ra thường xuyên.

“Có cả tình trạng cát tặc dùng súng hoa cải bắn nhau, gây thương tích cho người dân để tranh chấp vị trí khai thác, khiến trật tự trên địa bàn diễn biến rất phức tạp. Bộ Công an phải vào cuộc xử lý”, ông Khước cho biết.

Nhưng từ sau năm 2013, tình hình đã được cải thiện, không còn tình trạng tranh chấp, đánh nhau với người dân.

Còn tình trạng sạt lở đất tại xã Đôn Nhân, theo ông Khước là không mới.

Ông Vũ Chí Giang, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Phúc

Bước đầu xác định nguyên nhân là do, khu vực bờ sông có kết cấu đất yếu, bờ rời, bên dưới chủ yếu là lớp đất cát, dễ sạt lở khi có biến động dòng chảy. Hơn nữa, khi thủy điện sông Công đi vào hoạt động, mực nước sông Lô luôn thấp hơn trước đây dẫn đến kết cấu ven bờ khô kiệt….

Tại vị trí này, UBND tỉnh đã phê duyệt xây dựng dự án kè chống sạt lở bờ sông. Quá trình thực hiện dự án, vẫn diễn ra sạt lở.

“Các ngành xác định nguyên nhân không phải do khai thác cát gây ra. Tỉnh đã có chính sách hỗ trợ cho các hộ dân tại vị trí sạt lở”, Giám đốc Sở Tài nguyên Môi trường nhấn mạnh.

Ông Vũ Chí Giang, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Phúc thông tin thêm, trong quá trình cấp phép các dự án khai thác cát sỏi có “việc nọ, việc kia”, nên Thường vụ tỉnh ủy đã ra nghị quyết để bảo đảm an ninh nông thôn, không gây ra những bất ổn.

Theo đó, trên sông Lô là không cấp phép mới, chỉ thực hiện những dự án cũ. Còn khai thác cát đen trên Sông Hồng thì tạm dựng không cấp phép.

“Chỉ khi nào có sự đồng thuận, giải quyết được những khúc mắc, tạo ổn định thì tỉnh mới xem xét cấp phép”, ông Giang nói.

Hiện trên sông Lô có 6 đơn vị được cấp phép khai thác cát sỏi với tổng số lượng giấy phép là 9, nhưng hiện nay chỉ có 7 giấy phép đang hoạt động, 2 giấy phép tạm dừng.

Khu vực quy hoạch xây nghĩa trang: “Đồi vẫn nguyên, cây vẫn nguyên”

Còn liên quan đến chủ trương phá rừng phòng hộ ở núi Ngang (huyện Tam Đảo) để làm công viên nghĩa trang, trước sự phản ứng mạnh mẽ vừa qua, Ban thường vụ tỉnh đã quyết định dừng dự án này.

Ông Nguyễn Văn Trì, Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Phúc cho biết, cứ nói đến xây dựng nghĩa trang, nhà máy rác là một bộ phận người dân lại chưa đồng tình. Nhưng cần quyết tâm làm.

“Đã đến lúc phải làm nghĩa trang. Hiện, người chết muốn hỏa táng phải đưa đi Sơn Tây, Phú Thọ rồi mới đưa về an táng, trong khi tỉnh có điều kiện để làm”, ông Trì nói.

Ông Nguyễn Văn Trì, Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Phúc 

Khu vực chủ trương xây dựng công viên nghĩa trang, theo người đứng đầu UBND tỉnh, Vĩnh Phúc mới xin chủ trương quy hoạch chứ sử dụng diện tích bao nhiêu, bao nhiêu đất rừng, bao nhiêu đất ruộng là chưa có.

“Hiện đồi vẫn nguyên, cây vẫn nguyên”, ông Trì nhấn mạnh, dọc đường quốc lộ phải có đến vài chục điểm là nghĩa trang. Vĩnh Phúc xây đô thị mà toàn nghĩa trang thì không ổn nên quy hoạch xây nghĩa trang giúp tỉnh phát triển bền vững.

Phó Chủ tịch Vũ Chí Giang cũng bày tỏ, hiện kết cấu hạ tầng của tỉnh chưa đồng bộ, đơn giản như lò hóa thân hoàn vũ cả tỉnh chưa có. Vĩnh Phúc có diện tích 1200 cây số, trong đó, diện tích đồng bằng chỉ có 3 huyện, nên không thể mang nghĩa trang ra huyện đồng bằng để làm.

Quy hoạch công viên nghĩa trang không có hung tán mà chỉ cát táng và hỏa táng.

“Xin khẳng định, quy hoạch này đã được Thủ tướng phê duyệt từ năm 2011. Trong thuyết minh đã có vị trí này và bây giờ chúng tôi mới có cơ hội đặt vấn đề căn cơ để thực hiện”, ông Giang nhấn mạnh.

Cũng theo ông Giang, đối chiếu với các tiêu chí tại thông tư của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, thì khu vực rừng quy hoạch làm nghĩa trang sớm đưa ra khỏi diện tích rừng phòng hộ để phát triển kinh tế xã hội, chứ không phải rừng phòng hộ đầu nguồn.

“Ở đây, rừng chỉ giao khoán cho 11 hộ nhưng có mấy trăm cái đơn là câu chuyện mà tỉnh đã  giao cho Công an tỉnh làm rõ”, ông Giang cho biết.

Kết lại nội dung này, ông Phó Chủ nhiệm VPCP đề nghị tỉnh Vĩnh Phúc rà soát lại các quy hoạch xem đâu là rừng phòng hộ, đặc dụng, sản xuất, kể cả quy hoạch công viên nghĩa trang.

Vĩnh Phúc rà soát lại đề án, tính toán, kể cả công viên Vĩnh Hằng. Công viên Vĩnh Hằng nếu khai thác được thì tốt, có cảnh quan, đỡ tốn đất, đáp ứng được nhu cầu của nhân dân thì tốt. "Cái gì dân cần thì chúng ta sẽ xem xét", ông Lục nói.

Thảo Nguyên