(Thanh tra) - Nêu rõ công nghệ vũ trụ là lĩnh vực chiến lược cần ưu tiên đầu tư, phát triển và từng bước làm chủ, Thủ tướng cho biết, Việt Nam đặt mục tiêu phấn đấu đến 2030, trở thành quốc gia có trình độ phát triển về khoa học và công nghệ vũ trụ ở mức trung bình khá trong khu vực Đông Nam Á.
Ngày 13/3, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính dự khai mạc diễn đàn “Tầm nhìn vũ trụ Việt Nam - Nhật Bản 2026: Hợp tác cho kỷ nguyên mới” và khánh thành công trình Trung tâm Vũ trụ Việt Nam.
Diễn đàn “Tầm nhìn Vũ trụ Việt Nam – Nhật Bản 2026: Hợp tác cho kỷ nguyên mới” diễn ra từ ngày 12-15/3, với sự tham gia của các tổ chức và tập đoàn hàng đầu Nhật Bản.
Các phiên thảo luận tại diễn đàn tập trung vào những chủ đề trọng tâm như: ứng dụng dữ liệu vệ tinh trong phòng chống thiên tai - biến đổi khí hậu; giám sát tàu thuyền và kinh tế biển; nông nghiệp thông minh; quản lý tài nguyên – môi trường; chuẩn hóa và an toàn dữ liệu không gian.
Bên cạnh các phiên toàn thể và kết nối doanh nghiệp, diễn đàn còn có khu triển lãm công nghệ vũ trụ Việt Nam - Nhật Bản và triển lãm “Khám phá không gian”.
Thủ tướng Phạm Minh Chính cho rằng việc khánh thành Trung tâm Vũ trụ Việt Nam và tổ chức diễn đàn có ý nghĩa đặc biệt, đánh dấu bước phát triển quan trọng của ngành khoa học và công nghệ vũ trụ Việt Nam.
Sự kiện đồng thời mở ra một chương hợp tác mới, sâu rộng hơn, thực chất hơn, hiệu quả hơn giữa Việt Nam và Nhật Bản, theo nhận định của Thủ tướng.
Nhấn mạnh công nghệ vũ trụ là một trong những lĩnh vực chiến lược cần ưu tiên đầu tư, phát triển và từng bước làm chủ, Thủ tướng cho biết, Việt Nam đặt mục tiêu phấn đấu đến 2030, trở thành quốc gia có trình độ phát triển về khoa học và công nghệ vũ trụ ở mức trung bình khá trong khu vực Đông Nam Á.
Sau năm 2030, xây dựng năng lực quốc gia tự chủ về công nghệ vệ tinh, ứng dụng dữ liệu không gian để giải quyết các bài toán mang tính toàn cầu và an ninh quốc gia.
Giới thiệu các mục tiêu cụ thể phát triển khoa học công nghệ không gian vũ trụ Việt Nam đến năm 2030 về hạ tầng và công nghệ, về ứng dụng và kinh tế, về thương mại hóa, Thủ tướng nhấn mạnh phương châm hành động bằng 20 chữ: “Khám phá không gian - Làm chủ công nghệ - Hợp tác bền chặt - Phát triển bền vững - Vũ trụ hòa bình”.
Theo Thủ tướng, thời gian tới, Việt Nam tiếp tục hoàn thiện thể chế, cơ chế, chính sách cho hoạt động vũ trụ; nghiên cứu, chuẩn bị cơ sở khoa học và thực tiễn để từng bước hoàn thiện khung khổ pháp lý, tiến tới xây dựng Luật vũ trụ.
Việt Nam cũng huy động và sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực cho phát triển khoa học công nghệ không gian vũ trụ trên tinh thần “3 có”: có sự đóng góp của Nhà nước, có sự đóng góp của doanh nghiệp, có sự đóng góp của các viện, trường, nhà khoa học.
Lưu ý về tăng cường hợp tác quốc tế trong khoa học công nghệ vũ trụ, đặc biệt khai thác tiềm năng hợp tác giữa Việt Nam và Nhật Bản, Thủ tướng đồng thời nhấn mạnh, phải phối hợp chặt chẽ để phóng vệ tinh LOTUSat-1 vào cuối năm 2027 và khai thác hiệu quả.
Người đứng đầu Chính phủ cũng nhấn mạnh việc tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi để các tổ chức quốc tế, các đối tác phát triển, cộng đồng doanh nghiệp tiếp tục hỗ trợ, đồng hành cùng Việt Nam phát triển khoa học công nghệ vũ trụ trên tinh thần “3 đẩy mạnh” và “3 cùng”.
“3 đẩy mạnh" là: Đẩy mạnh hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm, tham vấn chính sách; đẩy mạnh hỗ trợ tài chính, kỹ thuật; đẩy mạnh về đào tạo, phát triển nguồn nhân lực.
“3 cùng” là: Cùng lắng nghe và thấu hiểu giữa doanh nghiệp với Nhà nước và người dân; cùng chia sẻ tầm nhìn và hành động để hợp tác, hỗ trợ nhau cùng phát triển nhanh và bền vững; cùng làm, cùng thắng, cùng hưởng, cùng phát triển, cùng chung niềm vui, hạnh phúc và sự tự hào.
Trước khi tham dự Diễn đàn, Thủ tướng Phạm Minh Chính và các đại biểu đã tham quan Trung tâm Điều khiển - Vận hành Vệ tinh tại Trung tâm Vũ trụ Việt Nam.
Đây là nơi theo dõi trạng thái vệ tinh trên quỹ đạo, lập kế hoạch điều khiển, thu nhận dữ liệu và xử lý để tạo sản phẩm phục vụ các bộ, ngành, địa phương, đồng thời phục vụ các yêu cầu về an ninh, quốc phòng.
Trên cơ sở kinh nghiệm đã có và năng lực đang được đầu tư, hiện Trung tâm Vũ trụ Việt Nam đang hoàn thiện thiết kế để chuẩn bị đề xuất chế tạo các vệ tinh “Made in Vietnam” tiếp theo theo lộ trình đến 2030, tầm nhìn 2045.
Sáng cùng ngày, Thủ tướng Phạm Minh Chính và các đại biểu đã cắt băng khánh thành công trình Trung tâm Vũ trụ Việt Nam - dự án khoa học công nghệ cao đầu tiên được triển khai bằng nguồn vốn vay ODA của Chính phủ Nhật Bản.
Thủ tướng tin rằng Trung tâm Vũ trụ Việt Nam sẽ trở thành “bệ phóng” chiến lược; lĩnh vực khoa học và công nghệ vũ trụ Việt Nam sẽ đóng góp ngày càng thiết thực cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên phát triển mới
Trung tâm Vũ trụ Việt Nam có tổng mức đầu tư hơn 7.000 tỷ đồng trên diện tích 9 ha.
Hiện nay, dự án đã hoàn thành toàn bộ hợp phần đào tạo vệ tinh cơ bản tại Nhật Bản với 36 thạc sĩ công nghệ vũ trụ; đồng thời thiết kế chế tạo 1 vệ tinh thử nghiệm MicroDragon và đã được phóng thành công lên không gian bằng tên lửa đẩy Epsilon-4 vào đầu năm 2019.
Về vệ tinh LOTUSat-1, hiện đã hoàn thành chế tạo, lắp đặt và bàn giao hệ thống mặt đất, đào tạo đội ngũ nhân lực vận hành, sẵn sàng cho giai đoạn vận hành, khai thác và phát triển ứng dụng.
