Ngày 11/9, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng chủ trì cuộc làm việc với Bộ Công Thương và các bộ, cơ quan liên quan về cơ cấu, tổ chức lại hệ thống phân phối xăng dầu.

Tổ chức lại hệ thống phân phối xăng dầu rất quan trọng

Nhấn mạnh bảo đảm vững chắc an ninh năng lượng quốc gia là nền tảng, là tiền đề cho ổn định và tăng trưởng 2 con số, Thủ tướng Lê Minh Hưng nêu rõ việc cơ cấu lại, tổ chức lại hệ thống phân phối xăng dầu là một trong những nhiệm vụ ưu tiên rất quan trọng.

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng chỉ ra tổ chức hệ thống phân phối xăng dầu hiện chưa hợp lý, số lượng thương nhân đầu mối nhiều nhưng không mạnh. Ảnh: Đoàn Bắc/chinhphu.vn

Theo người đứng đầu Chính phủ, xăng dầu là mặt hàng chiến lược, thiết yếu, đầu vào của nền kinh tế, tác động trực tiếp đến sản xuất, kinh doanh, đời sống người dân và kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô.

Vừa qua, trong bối cảnh thế giới biến động mạnh, chúng ta đã tiến hành những biện pháp rất mạnh về ngân sách, thuế, quản lý thị trường xăng dầu, bảo đảm cung ứng và kiểm soát được giá.

“Nếu không có những biện pháp này thì tác động sẽ rất lớn lên giá cả và ổn định kinh tế vĩ mô”, Thủ tướng nói.

Bên cạnh những kết quả đạt được, Thủ tướng chỉ rõ quy định của pháp luật, cơ chế điều hành còn những bất cập nên khi thị trường biến động, nguồn cung bị gián đoạn và gây thiếu hụt cục bộ.

Tổ chức hệ thống phân phối xăng dầu chưa hợp lý, số lượng thương nhân đầu mối nhiều nhưng không mạnh, năng lực tạo nguồn hàng rất hạn chế, nhiều khâu trung gian, làm tăng chi phí đầu vào, giảm hiệu quả.

Đáng chú ý, theo Thủ tướng, vẫn còn tình trạng găm hàng, đầu cơ, mua bán lòng vòng, nhập lậu, vừa qua đã phát hiện nhiều vi phạm trong các khâu.

Ghi nhận những nỗ lực của Bộ Công Thương, các cơ quan liên quan và những đề xuất tại dự thảo sửa đổi Nghị định 83 về kinh doanh xăng dầu, song người đứng đầu Chính phủ cho rằng còn một số vấn đề cần tiếp tục rà soát để hoàn thiện dự thảo, đặc biệt là cần đổi mới thực chất hệ thống phân phối xăng dầu.

Quy định về chi phí kinh doanh xăng dầu, lợi nhuận, cơ chế xác định giá bán lẻ, theo Thủ tướng, cần rà soát để bảo đảm sự quản lý của Nhà nước đối với mặt hàng thiết yếu.

Lưu ý việc sửa đổi lần này phải thực chất, không chỉ thay đổi tên gọi, hình thức tổ chức, Thủ tướng quán triệt phải cắt giảm tối đa đầu mối, khâu trung gian, kiểm soát và điều tiết được giá, giảm chi phí, xác định rõ quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của từng chủ thể, bảo đảm hài hòa lợi ích của Nhà nước, doanh nghiệp và người tiêu dùng; khắc phục triệt để các bất cập, không để lợi ích nhóm, gian lận, trục lợi.

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng chủ trì cuộc làm việc với Bộ Công Thương và các bộ, cơ quan liên quan về cơ cấu, tổ chức lại hệ thống phân phối xăng dầu. Ảnh: Đoàn Bắc/chinhphu.vn

“Mục tiêu cuối cùng là phải xây dựng được một hệ thống ít khâu trung gian hơn, minh bạch hơn, cạnh tranh hơn, bảo đảm nguồn cung tốt hơn trong mọi tình huống. Bảo đảm các quy định sau khi ban hành phải khả thi, ổn định, tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh, bảo đảm hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước”, Thủ tướng phát biểu.

Khắc phục tình trạng mua bán xăng dầu lòng vòng giữa các thương nhân

Cho ý kiến về một số nội dung cụ thể, Thủ tướng đề nghị Bộ Công Thương rà soát, thiết kế lại hệ thống phân phối xăng dầu theo hướng cắt giảm thực chất các tầng nấc trung gian; phân định rõ chức năng giữa khâu tạo nguồn và khâu hạ nguồn; khắc phục tình trạng mua bán lòng vòng giữa các thương nhân làm tăng chi phí và khó xác định trách nhiệm khi xảy ra thiếu hụt nguồn cung.

Nghị định mới phải quy định rõ trách nhiệm của từng chủ thể trong việc bảo đảm nguồn hàng đến hệ thống bán lẻ, nhất là trong trường hợp thị trường có biến động, không để xảy ra tình trạng đứt gãy, thiếu hụt cục bộ, theo yêu cầu của Thủ tướng.

Về thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu, Thủ tướng chỉ đạo rà soát điều kiện theo hướng gắn với năng lực tạo nguồn thực tế, năng lực tài chính, cơ sở vật chất, dự trữ và trách nhiệm bảo đảm nguồn cung.

Theo Thủ tướng, cần linh hoạt hơn, không chỉ dựa vào các điều kiện đầu vào về kho, cảng, phương tiện, cửa hàng; đồng thời có quy định phù hợp với mô hình các tập đoàn, doanh nghiệp nhà nước.

Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng. Ảnh: Đoàn Bắc/chinhphu.vn

Trên cơ sở đánh giá kỹ tác động, nghiên cứu tiêu chí phù hợp để tái cơ cấu số lượng thương nhân đầu mối, tổ chức lại thương nhân phân phối, bán lẻ, bảo đảm các thương nhân đầu mối thực sự có năng lực và thực hiện đầy đủ trách nhiệm đối với nguồn cung, cũng như bảo đảm trách nhiệm của thương nhân phân phối, bán lẻ.

Về bảo đảm nguồn cung, dự trữ và Quỹ Bình ổn giá xăng dầu, Thủ tướng yêu cầu hoàn thiện cơ chế bảo đảm nguồn cung, dự trữ lưu thông và các công cụ bình ổn thị trường theo quy định của pháp luật về giá.

Ông cũng thống nhất tiếp tục đổi mới cơ chế điều hành giá xăng dầu theo nguyên tắc thị trường có sự quản lý, điều tiết của Nhà nước, nhất là trong trường hợp có biến động.

Bộ Công Thương được giao chủ trì, phối hợp Bộ Tài chính rà soát kỹ các quy định về công thức giá, chi phí kinh doanh, lợi nhuận, kê khai và công bố giá; bảo đảm vừa tạo điều kiện cho doanh nghiệp tiết giảm chi phí, cạnh tranh giảm giá, vừa ngăn ngừa việc lợi dụng vị trí thị trường để hình thành mức giá bất hợp lý.

Cùng với đó, rà soát, xây dựng đầy đủ quy định chuyển tiếp và lộ trình áp dụng phù hợp, không phát sinh khoảng trống pháp lý, nhất là đối với Quỹ Bình ổn giá xăng dầu.