Sáng 17/6, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng chủ trì cuộc họp về tiến độ giải ngân vốn đầu tư công gắn với tháo gỡ khó khăn các dự án ODA.

Theo Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương, 6 tháng đầu năm 2026, công tác huy động nguồn vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) và vay ưu đãi nước ngoài đạt kết quả tích cực.

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng chủ trì cuộc họp về tiến độ giải ngân vốn đầu tư công gắn với tháo gỡ khó khăn các dự án ODA. Ảnh: Đức Tuân

Tổng giá trị các đề xuất khoản vay mới được phê duyệt khoảng 1,696 tỷ USD; đồng thời hoàn tất thủ tục ký kết 3 thỏa thuận vay nước ngoài trị giá gần 586 triệu USD.

Tuy nhiên, tiến độ giải ngân vốn ODA và vay ưu đãi còn chậm. Đến ngày 15/6, tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công nguồn nước ngoài mới đạt 9,99% kế hoạch được giao. Đáng chú ý, còn 1/8 bộ, cơ quan trung ương và 13 địa phương chưa giải ngân được vốn.

Thứ trưởng Bộ Tài chính cho rằng, việc nâng cao tỷ lệ giải ngân phụ thuộc vào tiến độ triển khai của các chủ dự án, bộ, ngành và địa phương.

“Chỉ khi các khâu chuẩn bị, thực hiện và nghiệm thu được đẩy nhanh, thì tỷ lệ giải ngân mới có thể cải thiện thực chất”, ông Phương nói.

Để thúc đẩy giải ngân, Bộ Tài chính tiếp tục cơ chế định kỳ trao đổi thông tin thực hiện dự án theo nhà tài trợ, kịp thời phối hợp giải quyết các khó khăn, vướng mắc, đặc biệt đối với các dự án vướng mắc kéo dài, hoàn thiện thể chế pháp lý.

Bộ Tài chính đồng thời đề nghị các nhà tài trợ hài hòa các thủ tục, quy định từ phía nhà tài trợ.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương. Ảnh: Đức Tuân

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng nhìn nhận, tỷ lệ giải ngân vốn ODA và vốn vay ưu đãi nước ngoài thấp là vấn đề cần được khẩn trương khắc phục.

Ông nêu rõ, vốn ODA không còn là nguồn ưu đãi, mà là những khoản vay với lãi suất thương mại, dựa trên đàm phán, thỏa thuận, cho nên thúc đẩy tiến độ giải ngân các dự án ODA phải được đặc biệt quan tâm.

“Chúng ta phải thay đổi cách tiếp cận đối với nguồn vốn ODA, các dự án vay, chứ không thể tiếp cận theo cách truyền thống như trước đây”, Phó Thủ tướng nêu rõ và đề nghị các bộ, ngành tập trung triển khai một số nhiệm vụ.

Đối với các dự án đang triển khai, Phó Thủ tướng yêu cầu cơ quan chủ quản, chủ dự án tập trung hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng, làm cơ sở để triển khai thi công.

Người đứng đầu phải chịu trách nhiệm toàn diện trước Chính phủ và Thủ tướng về tiến độ thực hiện, theo Phó Thủ tướng.

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng yêu cầu khẩn trương khắc phục việc tỷ lệ giải ngân vốn ODA và vốn vay ưu đãi nước ngoài thấp. Ảnh: Đức Tuân

Đối với các dự án mới, công tác giải phóng mặt bằng cần phải được thực hiện song song hoặc trước quá trình đàm phán, ký kết hiệp định vay để khi khoản vay có hiệu lực có thể triển khai thi công được ngay, hoặc nghiên cứu tách hợp phần giải phóng mặt bằng khỏi dự án sử dụng vốn vay nước ngoài khi cần thiết.

Phó Thủ tướng lưu ý Bộ Tài chính, khi xem xét đề xuất các khoản vay ODA thì phải quan tâm đến chất lượng khoản vay; phải đánh giá, tính toán đầy đủ hiệu quả dự án gắn với lãi suất vay và các chi phí liên quan, đặc biệt là hiệu quả về tài chính.

Tập trung ưu tiên vốn ODA cho các dự án lớn, các khoản vay lớn và ưu tiên các khoản vay hỗ trợ ngân sách, Phó Thủ tướng lưu ý.

Bộ Tài chính được giao rà soát nhu cầu điều chỉnh kế hoạch vốn năm 2026 của các bộ, ngành, địa phương để tham mưu cấp có thẩm quyền điều chuyển vốn cho các dự án có nhu cầu bổ sung theo quy định.

Lãnh đạo Chính phủ đồng thời lưu ý rà soát các quy định tại các văn bản pháp luật liên quan như Luật Đầu tư công, Luật Ngân sách nhà nước để đề xuất sửa đổi nhằm giảm các rào cản, gây vướng mắc cho việc thực hiện dự án đầu tư công, sử dụng vốn nước ngoài.

Ngoài ra, Phó Thủ tướng giao Bộ Tài chính phối hợp với Bộ Ngoại giao để nắm thông tin các khó khăn, vướng mắc, chủ động giải quyết xử lý theo thẩm quyền; các nội dung vượt thẩm quyền cần tổng hợp và đề xuất giải pháp tháo gỡ, báo cáo Thủ tướng Chính phủ trước ngày 26/6.