“Hiện vẫn có một số đơn vị cấp xã quy mô nhỏ, chưa bảo đảm dư địa để phát triển. Tuy nhiên, số lượng này không nhiều”, Vụ trưởng Vụ Chính quyền địa phương Phan Trung Tuấn cho biết tại họp báo Bộ Nội vụ chiều 11/9.

Vụ trưởng Vụ Chính quyền địa phương Phan Trung Tuấn cho biết, đến nay, chưa có địa phương nào đề xuất sắp xếp lại đơn vị hành chính cấp xã. Ảnh: Tống Giáp

Nếu thực sự cần thiết thì đề xuất điều chỉnh, sắp xếp

Theo ông Tuấn, trước đây từ 63 tỉnh, thành phố, chúng ta đã sắp xếp còn 34 tỉnh, thành, cùng với đó, số lượng đơn vị cấp xã cũng giảm từ hơn 10.035 xuống còn khoảng 3.321 đơn vị.

Sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, cấp xã, hiện nay trọng tâm là tiếp tục ổn định tổ chức và nâng cao năng lực vận hành chính quyền địa phương 2 cấp - đặc biệt là ở cấp xã.

Từ thực tế đó, ông Tuấn cho hay: “Trung ương yêu cầu các tỉnh, thành phố rà soát, đánh giá kỹ từng đơn vị hành chính cấp xã. Với những đơn vị chưa đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn, tiêu chí theo quy định hiện hành, địa phương phải rà soát, đánh giá lại; nếu thực sự cần thiết thì đề xuất điều chỉnh, sắp xếp. Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Thành ủy phải chịu trách nhiệm về đề xuất của mình”.

“Khi đề xuất với Trung ương việc điều chỉnh, sắp xếp một hoặc một số đơn vị cấp xã chưa đạt tiêu chuẩn, tiêu chí hoặc thuộc trường hợp đặc thù, địa phương phải bảo đảm đơn vị sau điều chỉnh đáp ứng mục tiêu phát triển. Hiện chưa có địa phương nào đề xuất sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã”, Vụ trưởng Vụ Chính quyền địa phương thông tin thêm.

Tại Hội nghị Trung ương 3 vừa qua, khi đánh giá một năm vận hành mô hình tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Trung ương đã đánh giá những kết quả đạt được, đồng thời chỉ ra một số hạn chế trong quá trình vận hành và đề ra những nhiệm vụ, giải pháp trong thời gian tới.

Sau đó, Trung ương đã ban hành Kết luận 76 ngày 28/7/2026, đồng thời ban hành Kế hoạch số 06 để thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp trong thời gian tới, liên quan đến việc tiếp tục vận hành có hiệu quả hệ thống chính trị và mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Bộ Nội vụ đã tham mưu Chính phủ ban hành Nghị quyết số 21 ngày 9/8/2026 để triển khai các nhiệm vụ, giải pháp thực hiện Kết luận của Trung ương.

Tinh thần chung là giữ ổn định các đơn vị hành chính, đồng thời chú trọng nâng cao năng lực vận hành, đặc biệt là cấp xã. Cấp xã sẽ trở thành tuyến đầu trong mô hình vận hành mới của chính quyền địa phương 2 cấp.

Trung ương không yêu cầu phải điều chỉnh, sắp xếp tất cả các đơn vị. Tuy nhiên, các tỉnh, thành phố phải rà soát, đánh giá kỹ lưỡng từng đơn vị hành chính cấp xã.

Đối với những đơn vị chưa đạt đủ tiêu chuẩn, tiêu chí theo quy định hiện hành thì rà soát, đánh giá lại, nếu thực sự cần thiết thì đề xuất điều chỉnh, sắp xếp.

Sẽ có quy định về đơn vị hành chính đô thị cấp xã

Theo đại diện Bộ Nội vụ, trong thời gian tới, cơ quan này sẽ tập trung tham mưu nâng cao chất lượng, hiệu quả vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, nhất là ở cơ sở.

Đáng chú ý, Bộ Nội vụ sẽ hoàn thiện mô hình đơn vị hành chính cấp xã mang tính hạt nhân. Sau khi Nghị quyết về mô hình này được ban hành, Bộ sẽ hướng dẫn hồ sơ các địa phương cần thiết sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã.

Cùng với đó, Bộ Nội vụ sẽ hoàn thiện tờ trình sửa đổi, bổ sung Nghị quyết 112/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về tiêu chuẩn đơn vị hành chính và Nghị định 307/2025 của Chính phủ về phân loại đơn vị hành chính.

Trong 4 tháng cuối năm, Bộ Nội vụ xác định tiếp tục rà soát, phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền cho chính quyền địa phương, nhất là cấp xã. Việc phân cấp, phân quyền phải gắn với nguồn lực, thủ tục hành chính, dữ liệu và kiểm soát quyền lực.

Bộ cũng sẽ tham mưu đề xuất biên chế giao giai đoạn 2027-2030 và làm việc với Ban Tổ chức Trung ương để giao biên chế năm 2026.

Cơ quan này cũng cũng sẽ trình Chính phủ và hoàn thiện trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội về đơn vị hành chính đô thị cấp xã; xây dựng Đề án mô hình tự quản cộng đồng dân cư thôn, tổ dân phố, báo cáo Bộ Chính trị, Ban Bí thư vào tháng 9/2026.