Gạo Việt Nam khi tham gia thị trường TPP sẽ phải cạnh tranh quyết liệt với các nước

Phó Chủ tịch Hội Da giày Việt Nam Diệp Thành Kiệt cho biết, năm 2012, Việt Nam xuất khẩu dệt may đạt 17,2 tỷ USD, trong đó, xuất khẩu vào thị trường Hoa Kỳ và Nhật Bản đạt 9,5 tỷ USD. Nếu cộng cả Canada và Úc, xuất khẩu dệt may của Việt Nam vào TPP chiếm 58%. Riêng mặt hàng da giày, năm 2012 xuất khẩu toàn Ngành đạt 8,7 tỷ USD, trong đó xuất khẩu vào Hoa Kỳ và Nhật Bản chiếm 41%, đạt 3,6 tỷ USD. 

Ông Kiệt nêu lên những con số cụ thể trên là để chứng minh rằng, hàng hóa của Việt Nam chịu lệ thuộc vào TPP không hề nhỏ và thách thức lớn cho DN Việt Nam là làm cách nào để hưởng các lợi thế từ khối TPP.

Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan cho biết, cuối năm 2015, cộng đồng kinh tế ASEAN sẽ hình thành, khi đó thách thức đối với DN Việt Nam sẽ rất lớn, vì không chỉ tự do hóa hàng hóa, dịch vụ mà còn tự do cả về vốn, lao động có kỹ năng. 

Trước đây TPP chỉ có 11 nước, nay thêm Nhật Bản, với việc tham gia hàng loạt hiệp định thương mại, nếu không cẩn trọng thì mở cửa thị trường bên này lại làm cho các nước không phải TPP lợi dụng vị thế của Việt Nam mà thâm nhập TPP. 

Phó Chủ tịch CLB Doanh nhân Sài Gòn Lương Văn Lý dự báo, với tình hình như kinh tế hiện nay, sau khi ký TPP xong sẽ có một số lượng đáng kể DN Việt Nam phải chấm dứt hoạt động. Theo ông Lý, xưa nay các DN sản xuất hàng hóa chỉ quan tâm làm thế nào để đưa hàng hóa vào châu Âu, Hoa Kỳ, thì nay đối tác của mình đến tận công ty để cạnh tranh với mình, lúc ấy DN nào yếu thế sẽ thất bại. 

Để tránh trường hợp DN “chết đứng trên sân nhà”, ông Lý đề xuất, trong điều kiện chưa có thông tin cụ thể về TPP, các DN có thể tìm hiểu các cam kết của Việt Nam trong WTO vì TPP có cam kết cao hơn WTO, mặt khác các Hiệp hội ngành nghề và VCCI nên tổ chức tập huấn thông tin về những có lợi và bất lợi, cơ hội và thách thức mà DN phải đối mặt khi tham gia TPP.

Ông Phạm Bình An, Giám đốc Trung tâm WTO TP. Hồ Chí Minh phân tích, khi tham gia TPP lợi thế và cơ hội của DN ngành May mặc của Việt Nam mất dần. Trong ngành May mặc, chúng ta chỉ thực hiện từ công đoạn sợi trở đi, vấn đề trồng bông, công nghiệp nhuộm thì bỏ quên, dẫn đến làm đứt quãng quy trình sản xuất, lợi nhuận thu được giảm và tiếp tục phụ thuộc về nguyên liệu. 

Theo ông Văn Đức Mười, Chủ tịch hội Lương thực thực phẩm TP. Hồ Chí Minh, Tổng giám đốc Công ty Vissan, so với các hiệp định khác, TPP hướng tới một sân chơi bình đẳng, không phân biệt quốc gia phát triển hay đang phát triển, trong khi WTO vẫn có chính sách ưu tiên cho các quốc gia đang phát triển. Đối với các sản phẩm nông nghiệp của Việt Nam, khi tham gia TPP nguy cơ mất khả năng cạnh tranh là thấy rõ vì việc giảm thuế chắc chắn sẽ dẫn đến sự gia tăng nhanh chóng trong luồng hàng nhập khẩu từ các nước TPP vào Việt Nam với giá cả cạnh tranh.  Hệ quả tất yếu là DN đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt, thị phần hàng hóa của Việt Nam sẽ bị thu hẹp lại, thậm chí là nguy cơ mất thị phần.

Nam Hà