Mở rộng không gian phát triển công nghiệp

Những năm gần đây, Thanh Hóa xác định phát triển công nghiệp, nhất là công nghiệp chế biến, chế tạo và công nghiệp hỗ trợ, là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Cùng với việc phát huy hiệu quả Khu kinh tế Nghi Sơn và các khu công nghiệp hiện hữu, tỉnh Thanh Hóa đang từng bước mở rộng hệ thống cụm công nghiệp, tạo thêm mặt bằng sản xuất, thu hút đầu tư và giải quyết việc làm cho người lao động.

Theo thông tin tại Hội nghị giao ban tiến độ giải phóng mặt bằng các dự án đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật cụm công nghiệp quý I/2026, Thanh Hóa có 47 cụm công nghiệp do doanh nghiệp làm chủ đầu tư, với tổng vốn đầu tư khoảng 12.750,94 tỷ đồng. Lũy kế đến tháng 3/2026, số vốn đã đầu tư đạt hơn 5.610 tỷ đồng.

Hoạt động của các đơn vị ở cụm công nghiệp Tống Sơn 1 rất gần với Quốc lộ và đường lên cao tốc Bắc Nam, cần sớm được di dời. Ảnh: Văn Thanh

Trong số này, 10 cụm công nghiệp đã hoàn thành hạ tầng kỹ thuật, được nghiệm thu và đang thu hút dự án thứ cấp; 5 cụm công nghiệp cơ bản hoàn thành các hạng mục hạ tầng chính, đang hoàn thiện những phần việc còn lại để thực hiện nghiệm thu; 14 cụm công nghiệp đã hoàn thành giải phóng mặt bằng, đang thực hiện thủ tục giao đất, cho thuê đất và thi công hạ tầng.

Tại một số địa phương, việc đầu tư hạ tầng đã tạo nền tảng để đón các dự án sản xuất. Chẳng hạn, Cụm công nghiệp Hợp Thắng, tại xã Hợp Tiến và xã Tân Ninh, có diện tích 69,91ha, đã hoàn thành hạ tầng, trong đó trạm xử lý nước thải được xây dựng, lắp đặt thiết bị và cấp giấy phép môi trường.

Cụm công nghiệp này đã thu hút một số dự án thứ cấp, gồm dự án sản xuất phân bón, nhà máy sản xuất nguyên phụ liệu ngành giày và nhà máy nhôm công nghệ cao.

Bên cạnh những dự án đã có kết quả cụ thể, nhiều cụm công nghiệp khác đang được tỉnh đôn đốc hoàn thiện hạ tầng, thu hút nhà đầu tư thứ cấp như ở Thọ Minh, làng nghề Tiến Lộc, Thượng Ninh, Thọ Nguyên, Hợp Thắng, Hậu Hiền, Vạn Hà 2, Ngọc Vũ, Tam Linh và Liên Hoa. Đây là nhóm dự án được xác định có vai trò bổ sung quỹ đất sản xuất, nhất là tại các địa bàn có nhu cầu phát triển công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và chế biến nông, lâm sản.

Từ quy hoạch đến thực tế, cần tháo gỡ điểm nghẽn

Cùng với hệ thống cụm công nghiệp, quy hoạch phát triển khu công nghiệp của Thanh Hóa cũng đang được điều chỉnh, mở rộng. Theo Quyết định số 1575 ngày 30/5/2026 về điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Thanh Hóa thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2045, danh mục phương án phát triển khu công nghiệp có nhiều địa điểm được xác định với quy mô dự kiến lớn.

Đáng chú ý, tại khu vực phía Bắc tỉnh Thanh Hóa, Cụm công nghiệp Hà Lĩnh II, nay thuộc xã Tống Sơn, đang được triển khai nhằm tạo thêm mặt bằng sản xuất, thu hút doanh nghiệp và thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế địa phương. Dự án có quy mô khoảng 23,73ha, được UBND tỉnh thành lập từ năm 2019 và điều chỉnh, bổ sung vào tháng 3/2025.

Xưởng sản xuất đá của Công ty Mạnh Quang tại cụm công nghiệp Tống Sơn 1. Ảnh: Văn Thanh

Theo thông tin được công bố, cụm công nghiệp định hướng thu hút các ngành nghề như may mặc, cơ khí chế tạo, chế biến thực phẩm, chế biến lâm sản, đồ mộc, vật liệu xây dựng và một số lĩnh vực sản xuất phù hợp.

Tuy nhiên, quá trình triển khai dự án chính quyền địa phương đang tập trung tuyên truyền, vận động, phối hợp tháo gỡ vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng, hướng tới bàn giao để nhà đầu tư triển khai các hạng mục hạ tầng kỹ thuật.

Ông Lê Nguyên Vương, Phó Trưởng phòng Kinh tế xã Tống Sơn, tỉnh Thanh Hóa cho biết, trên địa bàn hiện có 2 cụm công nghiệp. Trong đó, Cụm công nghiệp số 1 hình thành từ năm 2008, có 5 doanh nghiệp, hợp tác xã hoạt động trong lĩnh vực chế biến đá xẻ, kinh doanh dịch vụ. Tuy nhiên, sau khi triển khai dự án đường cao tốc, Công ty Hoàng Hải đã dừng sản xuất.

Theo ông Vương, dù Cụm công nghiệp số 1 không còn nằm trong mạng lưới cụm công nghiệp của tỉnh, thời hạn thuê đất của các đơn vị vẫn còn. Các đơn vị có nguyện vọng chuyển hoạt động vào Cụm công nghiệp số 2 sau khi dự án hoàn thành, đồng thời đề xuất chuyển mục đích sử dụng đất hiện hữu sang đất thương mại, dịch vụ.

“Hiện địa phương đang tuyên truyền, vận động người dân phối hợp giải phóng mặt bằng, dự kiến tháng 11/2026 sẽ bàn giao mặt bằng cho nhà đầu tư triển khai Cụm công nghiệp số 2”, ông Vương thông tin.

Cụm Công nghiệp Tống Sơn 1 nằm ngay Quốc lộ và đường lên cao tốc Bắc Nam, tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm môi trường. Ảnh: Văn Thanh

Tại Hội nghị giao ban tiến độ triển khai các dự án đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật cụm công nghiệp 6 tháng đầu năm 2026, lãnh đạo UBND tỉnh Thanh Hóa nhấn mạnh yêu cầu kiên quyết xem xét, thu hồi các dự án chậm tiến độ kéo dài, đồng thời làm rõ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân liên quan. Tinh thần này nhằm tránh tình trạng dự án được chấp thuận nhưng chậm triển khai, kéo dài thời gian sử dụng đất, ảnh hưởng đến cơ hội thu hút đầu tư và hiệu quả phát triển kinh tế - xã hội.