(Thanh tra) - Ngày 10/9/2025, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 1958 phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch chung xây dựng Khu kinh tế cửa khẩu Lào Cai, tỉnh Lào Cai đến năm 2045. Đây không chỉ là một văn bản quy hoạch thuần túy về xây dựng và phát triển hạ tầng, mà còn mang ý nghĩa chiến lược, tạo ra cú hích quan trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội, củng cố quốc phòng, an ninh và mở rộng hợp tác quốc tế.
Khu kinh tế cửa khẩu Lào Cai nằm ở vị trí “cửa ngõ” kết nối Việt Nam với tỉnh Vân Nam (Trung Quốc) và rộng hơn là thị trường Tây Nam Trung Quốc, ASEAN. Việc điều chỉnh quy hoạch lần này đã xác định rõ phạm vi, ranh giới với diện tích hơn 15.900 ha, trải dài qua nhiều xã, phường của các huyện Bát Xát, Mường Khương, Si Ma Cai và thành phố Lào Cai.
Trong tầm nhìn đến năm 2045, khu kinh tế này được định hình là một trung tâm động lực phát triển đa ngành, bao gồm công nghiệp, thương mại, dịch vụ, du lịch, logistics… đồng thời là điểm kết nối quan trọng trong hành lang kinh tế Côn Minh – Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng – Quảng Ninh.
Một trong những mục tiêu quan trọng của quy hoạch điều chỉnh là phát triển mạnh kinh tế cửa khẩu biên mậu với Trung Quốc – một thị trường rộng lớn và giàu tiềm năng. Trong đó, Lào Cai sẽ trở thành trung tâm giao thương quốc tế, nơi diễn ra các hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa, logistics hiện đại, tổ chức hội chợ, triển lãm, cũng như phát triển chợ biên giới.
Theo dự báo, đến năm 2045 dân số toàn khu kinh tế có thể đạt 120.000 người, lực lượng lao động khoảng 63.000 người. Đây là nguồn nhân lực dồi dào, góp phần xây dựng một trung tâm thương mại – dịch vụ sôi động, kết nối chặt chẽ với các địa phương trong vùng và cả nước.
Đặc biệt, sự hình thành các cụm công nghiệp và khu logistics tại Bát Xát, Trịnh Tường, Mường Khương… sẽ tạo điều kiện cho doanh nghiệp trong và ngoài nước đầu tư, nâng cao năng lực sản xuất, gia công, chế biến và đóng gói hàng hóa xuất khẩu.
Điểm nổi bật trong bản quy hoạch điều chỉnh là định hướng xây dựng một hệ thống hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội đồng bộ. Hệ thống giao thông được kết nối đa dạng: đường bộ (cao tốc Nội Bài – Lào Cai, quốc lộ 4, 4D, 70…), đường sắt (kết nối Hà Nội – Hải Phòng – Quảng Ninh và liên vận với Trung Quốc), đường thủy (trên sông Hồng) và cảng cạn ICD.
Song song, các công trình hạ tầng xã hội cũng được chú trọng: bệnh viện đa khoa quốc tế, trung tâm đào tạo nghề, trường học, khu vui chơi giải trí, công viên chuyên đề, khu du lịch nghỉ dưỡng. Đây là bước đi quan trọng để tạo môi trường sống chất lượng cao cho người dân, đồng thời thu hút lực lượng lao động chất lượng cao từ nhiều nơi.
Quy hoạch cũng tính đến các yếu tố môi trường, biến đổi khí hậu và rủi ro thiên tai. Các giải pháp phòng chống lũ quét, sạt lở đất, bảo tồn rừng và đa dạng sinh học được đưa vào như một phần không thể thiếu nhằm hướng tới phát triển xanh, bền vững.
Điều chỉnh quy hoạch Khu kinh tế cửa khẩu Lào Cai không chỉ nhằm phát triển kinh tế, mà còn gắn liền với ổn định dân cư vùng biên giới, tạo sinh kế bền vững cho đồng bào các dân tộc. Việc bố trí các điểm dân cư nông thôn, phát triển đô thị biên giới như Trịnh Tường, Y Tý, Mường Khương… góp phần nâng cao đời sống, giảm nghèo, giữ gìn bản sắc văn hóa địa phương.
Ở tầm quốc gia, đây là khu vực có vị trí chiến lược về quốc phòng – an ninh, trực tiếp bảo vệ chủ quyền lãnh thổ. Sự phát triển ổn định của khu kinh tế sẽ tạo nên “lá chắn mềm” trên biên giới, vừa phát triển kinh tế, vừa củng cố thế trận quốc phòng toàn dân.
Không chỉ dừng lại ở phạm vi tỉnh Lào Cai, khu kinh tế cửa khẩu này còn có ý nghĩa lan tỏa rộng lớn tới vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ. Nó sẽ trở thành một trong những cực tăng trưởng, thúc đẩy hợp tác liên vùng, góp phần thực hiện thắng lợi Nghị quyết số 11 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh vùng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.
Đặc biệt, với vai trò là “cửa ngõ” kết nối ASEAN với Tây Nam Trung Quốc, khu kinh tế cửa khẩu Lào Cai sẽ nâng cao vị thế của Việt Nam trong hợp tác khu vực, mở rộng cơ hội giao thương quốc tế, và tạo thêm động lực cho chiến lược phát triển kinh tế đối ngoại của đất nước.
Quy hoạch điều chỉnh Khu kinh tế cửa khẩu Lào Cai đến năm 2045 không chỉ là bước đi cụ thể hóa các quyết chiến lược của Đảng, Nhà nước, mà còn là lời khẳng định về tầm nhìn dài hạn đối với sự phát triển của một vùng đất biên cương giàu tiềm năng.
Với hạ tầng hiện đại, định hướng phát triển đa ngành, sự gắn kết giữa kinh tế, văn hóa, xã hội và quốc phòng, khu kinh tế này sẽ trở thành động lực phát triển mới, góp phần đưa Lào Cai và cả vùng Trung du – miền núi Bắc Bộ vươn lên mạnh mẽ, hòa nhịp vào dòng chảy phát triển chung của đất nước và khu vực.
