(Thanh tra) - Kết luận số 99 ngày 28/9/2026 của Bộ Chính trị xác định không gian tầm thấp là tài nguyên quốc gia, không gian phát triển mới và không gian chủ quyền đặc biệt, đồng thời định hướng phát triển khoa học, công nghệ, hạ tầng và năng lực tự chủ về công nghệ, dữ liệu.
Kết luận số 99-KL/TW xác định không gian tầm thấp không chỉ được nhìn nhận dưới góc độ quản lý hoạt động bay, mà là tài nguyên quốc gia, không gian phát triển mới của đất nước và không gian chủ quyền đặc biệt. Việc khai thác, quản trị và bảo vệ không gian này gắn với chủ quyền không phận, chủ quyền dữ liệu, an ninh mạng và các mục tiêu trọng yếu về quốc phòng, an ninh.
Theo định hướng của Kết luận, kinh tế không gian tầm thấp không đồng nghĩa với phương tiện bay không người lái (UAV). Phương tiện bay không người lái là một trong những công nghệ, phương tiện để khai thác không gian này. Cùng với UAV, việc phát triển không gian tầm thấp gắn với các công nghệ như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu, cảm biến, viễn thông, công nghệ định vị và tự động hóa.
Kết luận nhấn mạnh việc phát huy nội lực, nâng cao năng lực tự chủ về công nghệ, hạ tầng và dữ liệu chiến lược, gắn với phát triển công nghiệp bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và công nghệ không gian.
Đây là định hướng quan trọng đối với quá trình phát triển khoa học, công nghệ và công nghiệp liên quan đến không gian tầm thấp.
Về hạ tầng, đến năm 2030, Việt Nam phấn đấu đưa vào vận hành 3 khu thử nghiệm bay cấp quốc gia, đại diện cho các vùng địa hình khác nhau và tối thiểu một trung tâm nghiên cứu, thử nghiệm quốc gia về UAV.
Kết luận đồng thời đặt mục tiêu tỷ lệ nội địa hóa các dòng UAV chủ lực phục vụ sản xuất đạt trên 30-40% vào năm 2030 và trên 85% vào năm 2045. Đến năm 2045, kinh tế không gian tầm thấp trở thành ngành kinh tế - kỹ thuật quan trọng, một trong những động lực tăng trưởng mới của nền kinh tế, có năng lực cạnh tranh cao trong khu vực và đóng góp khoảng 1,5% GDP quốc gia.
Cùng với phát triển hạ tầng, nghiên cứu khoa học và thúc đẩy công nghiệp không gian tầm thấp, Kết luận định hướng phát triển công nghiệp theo hướng lưỡng dụng, từng bước làm chủ công nghệ lõi, qua đó nâng cao năng lực tự chủ công nghệ và hình thành các sản phẩm có khả năng cạnh tranh.
Cùng với phát triển công nghệ, Kết luận số 99 đặt yêu cầu hoàn thiện mô hình quản trị quốc gia đối với không gian tầm thấp theo hướng thống nhất, hiện đại, dựa trên dữ liệu, nền tảng số và quản trị rủi ro. Việc quản lý được thực hiện theo khu vực hoạt động, phân tầng độ cao, loại hình hoạt động và mức độ rủi ro; xuyên suốt từ đăng ký, định danh, cấp phép, điều hành, giám sát đến kiểm tra, xử lý vi phạm.
Kết luận đồng thời yêu cầu áp dụng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát đối với công nghệ, sản phẩm, dịch vụ và mô hình kinh doanh mới, trong đó xác định rõ phạm vi, thời hạn, tiêu chí đánh giá, cơ chế giám sát và điều kiện kết thúc hoặc mở rộng.
Không gian tầm thấp được định hướng khai thác đa mục tiêu, trong các lĩnh vực như logistics, nông nghiệp, quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường, giám sát hạ tầng, phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn, cấp cứu y tế và đô thị thông minh.
Việc phát triển các ứng dụng kinh tế không gian tầm thấp được đặt song hành với năng lực quản trị, tiêu chuẩn kỹ thuật và cơ chế giám sát phù hợp.
Đối với các địa phương, Kết luận yêu cầu lồng ghép nội dung khai thác, quản trị và bảo vệ không gian tầm thấp vào quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội; chủ động lựa chọn, đề xuất và tổ chức triển khai các nhiệm vụ, giải pháp nhằm giải quyết các bài toán thực tiễn của địa phương.
Về nguồn nhân lực, Kết luận nhấn mạnh phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao tương ứng với mức độ phát triển của các dự án và công nghệ khai thác, quản trị, bảo vệ không gian tầm thấp.
Đồng thời, định hướng xây dựng chương trình đào tạo về UAV, kinh tế không gian tầm thấp và các ngành nghề mới có liên quan; khuyến khích hợp tác giữa trường đại học và doanh nghiệp, gắn đào tạo với nhu cầu thực tiễn của thị trường lao động.
Kết luận cũng định hướng mở rộng hợp tác quốc tế có chọn lọc trong nghiên cứu, phát triển, chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực, xây dựng tiêu chuẩn kỹ thuật, quản lý hoạt động bay và tham gia chuỗi giá trị toàn cầu. Việc tiếp nhận công nghệ và thu hút đầu tư được gắn với yêu cầu tăng cường liên kết với doanh nghiệp trong nước, bảo đảm độc lập, tự chủ về công nghệ, dữ liệu, hạ tầng trọng yếu và năng lực quản trị quốc gia.
Với các định hướng về hạ tầng, nghiên cứu khoa học, công nghiệp, công nghệ lõi, nhân lực, dữ liệu và quản trị, Kết luận số 99 đặt cơ sở để từng bước hình thành ngành kinh tế - kỹ thuật không gian tầm thấp, đồng thời tạo điều kiện phát triển các sản phẩm, dịch vụ và công nghệ phục vụ khai thác không gian này.
