(Thanh tra) - Lấy người dân làm trung tâm, dữ liệu là cốt lõi, quản trị hiện đại - đó là định hướng Bộ Tư pháp đang triển khai nhằm xây dựng nền “tư pháp số” hiện đại, góp phần thực hiện hiệu quả Nghị quyết 57 và thúc đẩy phát triển đất nước trong kỷ nguyên số.
Ngày 31/3, Bộ Tư pháp phối hợp với Liên minh châu Âu, Chương trình phát triển của Liên hợp quốc tổ chức phiên thảo luận về hoàn thiện và thực thi pháp luật với chủ đề “Bộ Tư pháp tăng cường thực hiện chuyển đổi số đáp ứng yêu cầu đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia”.
Phiên thảo luận được tổ chức nhằm thông tin, chia sẻ với các cơ quan đối tác trong và ngoài nước về kết quả hoàn thiện khung pháp lý triển khai thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Việt Nam.
Đồng thời, giới thiệu về định hướng triển khai chuyển đổi số của Bộ Tư pháp và kết quả đã đạt được trong một số lĩnh vực cụ thể bộ được giao quản lý, như: Đăng ký, quản lý hộ tịch, trợ giúp pháp lý; tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật; kiểm soát thủ tục hành chính.
Đây cũng là cơ hội để nhận diện những khó khăn, vướng mắc Bộ Tư pháp đang gặp phải; tạo không gian trao đổi kinh nghiệm, gợi ý những ý tưởng triển khai cũng như mở ra các cơ hội hợp tác nhằm góp phần nâng cao hiệu quả chuyển đổi số của Bộ Tư pháp, hướng đến phục vụ tốt hơn người dân, doanh nghiệp, thúc đẩy phát triển kinh tế, xã hội.
Phát biểu khai mạc phiên thảo luận, ông Nguyễn Thanh Tịnh, Thứ trưởng Bộ Tư pháp cho biết, Việt Nam đang quyết liệt triển khai Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Trong đó, thành lập Ban Chỉ đạo Trung ương do Tổng Bí thư Tô Lâm làm Trưởng Ban. Ban Chỉ đạo họp hàng quý, Chính phủ họp hàng tháng để đánh giá kết quả triển khai thực hiện.
Thứ trưởng chia sẻ, Nghị quyết 57 có 3 trụ cột lớn: Lấy khoa học công nghệ làm nền tảng; đổi mới sáng tạo làm mục tiêu; chuyển đổi số là giải pháp đột phá.
Bộ Tư pháp đóng góp tích cực, hiệu quả vào việc xây dựng, hoàn thiện thể chế phục vụ việc triển khai thực hiện Nghị quyết 57 theo đúng tinh thần thể chế là “đột phá” của “đột phá”. Trong đó, Bộ xác định tháo gỡ “điểm nghẽn” của thể chế là tháo gỡ “điểm nghẽn” của “điểm nghẽn”.
Thứ trưởng thông tin thêm, theo nhiệm vụ được phân công, Bộ, ngành Tư pháp tập trung vào các nhiệm vụ lớn để thực hiện Nghị quyết 57, như: Hoàn thành việc xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về hộ tịch; xây dựng các nền tảng ứng dụng AI của Bộ Tư pháp theo chương trình hành động; hoàn thành hệ thống giải quyết thủ tục hành chính tập trung của bộ.
Cũng theo ông Tịnh, để tổ chức thực hiện hiệu quả những nhiệm vụ trên, Bộ Tư pháp được sự lãnh đạo sâu sát của người đứng đầu bộ, thành lập Ban Chỉ đạo Nghị quyết 57 của bộ và thực hiện giao ban hàng tuần. Trong triển khai thực hiện, bộ xác định kiên trì mục tiêu, kiên trì trong hành động và kiên trì thực hiện các giải pháp. Ngoài ra, Bộ đã lựa chọn các doanh nghiệp đồng hành là FPT và Viettel - 2 doanh nghiệp công nghệ hàng đầu Việt Nam.
Thống nhất cao với Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh, ông Gonzalo Serrano de la Rosa, Phó Trưởng Ban hợp tác, Đại diện Phái đoàn Liên minh châu Âu tại Việt Nam đánh giá cao những nỗ lực của Việt Nam thời gian gần đây trong việc đặt nền tảng chính sách cho cải cách tư pháp và chuyển đổi số. Những chính sách này đều hướng đến mục tiêu đưa kinh tế - xã hội của đất nước phát triển lên tầm cao mới.
Bà Ramla Khalidi, Trưởng Đại diện thường trú Chương trình phát triển Liên hợp quốc (UNDP) tại Việt Nam nhận định “Chuyển đổi số không phải là mục đích tự thân. Nó là phương tiện để mở rộng sự công bằng, minh bạch và khả năng tiếp cận công lý cho tất cả mọi người. Những lựa chọn chúng ta đưa ra ngày hôm nay sẽ định hình cách công nghệ phục vụ con người và bảo vệ quyền lợi của họ trong nhiều năm tới”.
Sau phiên khai mạc, phiên thảo luận đã được nghe đại diện các cơ quan hữu quan của Việt Nam chia sẻ thông tin về những nỗ lực chuyển đổi số của Bộ Tư pháp hiện nay cũng như những gợi ý đến từ chuyên gia của UNDP nhằm nâng cao hiệu quả chuyển đổi số trong thời gian tới.
TS Nguyễn Như Quỳnh, Vụ trưởng Vụ Pháp chế (Bộ Khoa học và Công nghệ) cho biết, Bộ Khoa học và Công nghệ là cơ quan đầu mối triển khai thực hiện Nghị quyết 57, đã phối hợp chặt chẽ với Bộ Tư pháp và bộ, ngành liên quan xây dựng khung pháp lý về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Từ đó, góp phần “cởi trói” nguồn lực, đổi mới phương thức quản lý, như đổi mới quản lý tài chính, giao quyền sở hữu tự động, chấp nhận rủi ro, đòn bẩy tài chính và chính sách nhân lực chất lượng cao…
Ông Phạm Đức Dụ, Phó Cục trưởng Cục Công nghệ thông tin (Bộ Tư pháp) nhấn mạnh, Bộ Tư pháp có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc xây dựng, quản lý và khai thác dữ liệu pháp lý, góp phần thực hiện mục tiêu chuyển đổi số quốc gia.
Tuy nhiên, cùng với những kết quả đạt được, trong đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tại Bộ Tư pháp còn gặp phải một số thách thức và rào cản. Một số hạ tầng và công nghệ còn cũ, đang trong quá trình nâng cấp; thể chế số chưa đầy đủ các quy chuẩn về cấu trúc dữ liệu dùng chung; nhân lực số còn thiếu hụt đội ngũ chuyên gia kết hợp “pháp lý - công nghệ”. Ngoài ra, còn tâm lý e ngại thay đổi của một bộ phận cán bộ và thói quen làm việc truyền thống của người dân.
Ông Dụ cho biết, thời gian tới, Bộ Tư pháp xác định “tư pháp số” tương lai, lấy người dân làm trung tâm; dữ liệu là cốt lõi, vận hành theo nguyên tắc “Một hệ thống - Một dữ liệu - Một dịch vụ”, đảm bảo tính thống nhất toàn quốc; quản trị hiện đại theo hướng chuyển sang quản trị theo mục tiêu và sản phẩm dựa trên công nghệ số.
Các đại biểu cũng thảo luận sôi nổi, đưa ra nhiều ý kiến đóng góp, gợi mở các cơ hội hợp tác nhằm hỗ trợ thực hiện hiệu quả quá trình chuyển đổi số đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.
