(Thanh tra) - Sáng 2/11, tại TP Cần Thơ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Bộ Công an tổ chức Hội nghị “Phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thúc đẩy tăng trưởng ngành nông nghiệp - khu vực phía Nam”. Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng và Thượng tướng Nguyễn Văn Long, Thứ trưởng Bộ Công an, đồng chủ trì hội nghị.
Tham dự hội nghị có lãnh đạo các bộ, ngành Trung ương, địa phương khu vực phía Nam, viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp và hợp tác xã. Về phía TP Cần Thơ có ông Đồng Văn Thanh, Chủ tịch HĐND thành phố; ông Trương Cảnh Tuyên, Chủ tịch UBND thành phố và ông Trần Chí Hùng, Phó Chủ tịch UBND thành phố.
Khoa học, công nghệ tạo động lực tăng trưởng
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, năm 2025, ngành nông nghiệp tăng trưởng 3,78%, kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt 70,63 tỷ USD. Trong 10 tháng đầu năm 2026, tăng trưởng toàn ngành đạt 5,9%, kim ngạch xuất khẩu đạt 62,891 tỷ USD.
Khoa học, công nghệ góp phần nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả sản xuất. Tại Đồng bằng sông Cửu Long, các giống lúa do Việt Nam chọn tạo chiếm 8/10 giống có diện tích gieo trồng lớn nhất vùng, giúp tăng năng suất khoảng 9,9%, góp phần tăng sản lượng khoảng 2,4 triệu tấn mỗi năm. Sản lượng nuôi trồng thủy sản cả nước tăng từ 4,89 triệu tấn năm 2021 lên 6,11 triệu tấn năm 2025.
Tuy nhiên, ngành nông nghiệp vẫn gặp khó khăn về nguồn lực đầu tư, năng lực làm chủ công nghệ và liên kết chuỗi giá trị. Hạ tầng bảo quản, logistics, chế biến sâu chưa đáp ứng yêu cầu; chuyển đổi số và kết nối dữ liệu ngành còn hạn chế.
Cần Thơ thúc đẩy ứng dụng công nghệ vào sản xuất
Phát biểu tại hội nghị, ông Trần Chí Hùng, Phó Chủ tịch UBND TP Cần Thơ, cho biết thành phố xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực quan trọng để tái cơ cấu ngành nông nghiệp, nâng cao giá trị gia tăng, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng GRDP năm 2026 từ 10,07% trở lên. Trong 9 tháng đầu năm, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản của thành phố tăng 4,30% so với cùng kỳ.
Thời gian qua, Cần Thơ tăng cường phối hợp với các viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp và hợp tác xã để chuyển giao công nghệ vào sản xuất. Nhiều giải pháp được ứng dụng như Rice Crop Manager (RCM), cảm biến IoT quản lý tưới ngập khô xen kẽ, nhật ký canh tác điện tử và bản đồ số phục vụ đo đạc, báo cáo giảm phát thải.
Theo kết quả các mô hình được báo cáo, ứng dụng RCM giúp giảm trên 30% lượng phân đạm, giảm lượng giống gieo sạ xuống khoảng 60kg/ha và giảm 2-3 lần phun thuốc bảo vệ thực vật. Năng suất tăng từ 0,3-0,7 tấn/ha, lợi nhuận tăng tối thiểu 20% so với phương thức canh tác truyền thống.
Đối với Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp, thành phố đẩy mạnh cơ giới hóa, xử lý rơm rạ bằng chế phẩm sinh học, tận dụng phụ phẩm sản xuất nấm và phân hữu cơ vi sinh. Trong lĩnh vực thủy sản, các mô hình nuôi tuần hoàn, xử lý chất thải và ứng dụng IoT, trí tuệ nhân tạo được triển khai nhằm tiết kiệm tài nguyên, giám sát môi trường và nâng cao hiệu quả sản xuất.
Thành phố đồng thời phát triển sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, truy xuất nguồn gốc và thương mại số. Đến nay, Cần Thơ có 551 mã số vùng trồng, với tổng diện tích 11.281ha.
Bên cạnh kết quả đạt được, sản xuất nông nghiệp vẫn còn nhỏ lẻ, cơ giới hóa chưa đồng bộ, chi phí đầu vào cao; khả năng tiếp cận công nghệ của một bộ phận nông hộ, hợp tác xã còn hạn chế. Thành phố kiến nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường hoàn thiện cơ chế kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa Trung ương, địa phương và doanh nghiệp; xây dựng cơ sở dữ liệu chuyên ngành dùng chung, đồng thời hỗ trợ hợp tác xã, doanh nghiệp tiếp cận công nghệ phù hợp.
Tháo gỡ điểm nghẽn, nâng cao hiệu quả thực hiện
Phát biểu kết luận hội nghị, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh nông nghiệp giữ vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm sinh kế và đời sống người dân. Vì vậy, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phải trở thành động lực trực tiếp thúc đẩy tăng trưởng, mang lại hiệu quả thực chất cho sản xuất.
Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương xác định rõ những điểm nghẽn, ưu tiên ứng dụng công nghệ trong phát triển giống cây trồng, vật nuôi, cơ giới hóa, phòng chống dịch bệnh, truy xuất nguồn gốc, bảo vệ môi trường và kinh tế tuần hoàn. Đồng thời, tăng cường liên kết giữa Nhà nước, nhà khoa học, doanh nghiệp, hợp tác xã và người sản xuất theo chuỗi giá trị; đẩy mạnh chuẩn hóa, kết nối và chia sẻ dữ liệu ngành nông nghiệp, bảo đảm an ninh mạng, an toàn thông tin.
Phó Thủ tướng giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường hoàn thiện danh mục các bài toán ưu tiên trước ngày 15/12/2026, triển khai các nhiệm vụ đủ điều kiện trong quý I/2027. Trước ngày 31/12/2026, Bộ nghiên cứu, đề xuất mô hình phát triển sàn giao dịch nông sản quốc gia, báo cáo Thủ tướng Chính phủ.
Các bộ, ngành, địa phương, viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp và hợp tác xã cần cụ thể hóa kết luận hội nghị thành kế hoạch triển khai với mục tiêu, tiến độ và sản phẩm đầu ra rõ ràng, đưa kết quả nghiên cứu, ứng dụng khoa học, công nghệ vào thực tiễn, góp phần nâng cao giá trị nông sản và phát triển nông nghiệp bền vững.
