(Thanh tra) - Tại buổi làm việc chiều 4/11, dưới sự chủ trì của Phó Tổng Thanh tra Nguyễn Thanh Tuấn, Thanh tra Chính phủ Việt Nam và Đoàn đại biểu cấp cao Ủy ban Chống tham nhũng và Quyền công dân Hàn Quốc (ACRC) đã trao đổi kinh nghiệm đổi mới hoạt động thanh tra gắn với phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tháo gỡ điểm nghẽn và khơi thông nguồn lực phát triển kinh tế.
Chia sẻ về kinh nghiệm thực tiễn của Việt Nam về công tác thanh tra, ông Phạm Hồng Phong, Phó Vụ trưởng Vụ Kế hoạch - Tài chính cho biết, trong 10 tháng đầu năm 2026, toàn ngành Thanh tra triển khai 3.140 cuộc thanh tra, ban hành 2.897 kết luận tại 8.055 đơn vị.
Qua thanh tra, phát hiện vi phạm kinh tế 91.454 tỷ đồng và 5.571ha đất; kiến nghị thu hồi về ngân sách Nhà nước 1.345 tỷ đồng và 207ha đất; chuyển cơ quan điều tra 57 vụ việc với 124 đối tượng, đồng thời kiến nghị sửa đổi, bổ sung hoặc bãi bỏ 51 văn bản về cơ chế, chính sách, pháp luật.
Riêng Thanh tra Chính phủ thực hiện 94 cuộc thanh tra, ban hành 74 kết luận, phát hiện sai phạm kinh tế 23.166 tỷ đồng và 5.010ha đất. Qua đó, kiến nghị thu hồi 559 tỷ đồng và 169ha đất; chuyển cơ quan điều tra 24 vụ việc với 37 đối tượng; kiến nghị sửa đổi, bổ sung hoặc bãi bỏ 36 văn bản về cơ chế, chính sách chưa phù hợp.
Hoạt động thanh tra tập trung vào những lĩnh vực nhạy cảm, tiềm ẩn nguy cơ tham nhũng, lãng phí như quản lý, sử dụng nhà, đất công; dự án tồn đọng, kéo dài; quản lý tài nguyên, khoáng sản; kinh doanh xăng dầu, dược phẩm, thiết bị y tế và trách nhiệm giải quyết khiếu nại, tố cáo.
Theo ông Phong, công tác thanh tra ngày càng gắn với yêu cầu nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước. Bên cạnh phát hiện, xử lý sai phạm và thu hồi tài sản, việc nhận diện sơ hở, bất cập trong cơ chế, chính sách là yếu tố quan trọng để phòng ngừa vi phạm tái diễn.
Một trọng tâm là thanh tra các dự án gặp khó khăn, vướng mắc, tồn đọng, kéo dài. Năm 2025, Thanh tra Chính phủ ban hành kế hoạch thanh tra 563 dự án trên cả nước; sang năm 2026, việc rà soát, thanh tra tiếp tục được đẩy mạnh theo chỉ đạo của Bộ Chính trị và Thủ tướng Chính phủ.
Tổng số dự án thuộc diện rà soát là 4.336; trong đó, 2.272 dự án đã có kết luận thanh tra, kiểm tra hoặc bản án, 2.064 dự án chưa được thanh tra, kiểm tra. Toàn ngành thành lập 86 đoàn thanh tra đối với 498 dự án và ban hành 172 kết luận.
Theo số liệu Bộ Tài chính cập nhật đến ngày 30/9/2026, có 3.557 dự án với tổng diện tích 139.404ha, tổng mức đầu tư 2.490.432 tỷ đồng đã được xử lý, không còn khó khăn, vướng mắc. Kết quả này cho thấy hoạt động thanh tra không chỉ hướng đến xử lý vi phạm mà còn góp phần tháo gỡ những điểm nghẽn, đưa các dự án đủ điều kiện trở lại hoạt động.
Cùng với đó, Thanh tra Chính phủ triển khai thanh tra chuyên đề đối với nhà, đất dôi dư sau sắp xếp tổ chức bộ máy nhằm ngăn ngừa thất thoát, lãng phí tài sản công. Toàn ngành xác định 20.427 cơ sở nhà, đất dôi dư, chiếm 9,73% tổng số 209.984 cơ sở đang quản lý; trong đó, 6.434 cơ sở bỏ trống, không sử dụng trên 12 tháng.
Qua thanh tra, các bộ, ngành, địa phương được kiến nghị khẩn trương xây dựng phương án sắp xếp, quản lý, khai thác hiệu quả tài sản công. Việc xử lý những dự án, tài sản còn tồn đọng góp phần giải phóng nguồn lực, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.
Trao đổi về đổi mới công tác thanh tra gắn với phòng, chống tham nhũng, lãng phí, ông Trần Đăng Vinh, Vụ trưởng Vụ Pháp chế cho biết, Việt Nam đang hoàn thiện thể chế, sắp xếp tổ chức và đổi mới phương thức hoạt động nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.
Luật Thanh tra năm 2025 và các văn bản hướng dẫn thi hành tạo cơ sở pháp lý cho việc kiện toàn hệ thống cơ quan thanh tra, phân định nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm. Việc tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn gắn với nâng cao chất lượng thực thi nhiệm vụ, tăng cường phối hợp và hạn chế chồng chéo.
Đổi mới được thể hiện từ khâu xây dựng kế hoạch, lựa chọn đối tượng và nội dung thanh tra. Các cơ quan chú trọng thu thập, phân tích thông tin, xác định lĩnh vực có nguy cơ tham nhũng, lãng phí để tập trung nguồn lực; đồng thời tiến hành thanh tra đột xuất khi phát hiện dấu hiệu vi phạm hoặc có yêu cầu cần thiết.
Phương pháp thanh tra từng bước chuyển theo hướng nâng cao chất lượng xác minh, đánh giá chứng cứ, làm rõ bản chất vụ việc. Không chỉ xác định hành vi vi phạm, cơ quan thanh tra còn xem xét nguyên nhân, điều kiện phát sinh, trách nhiệm của tổ chức, cá nhân và bất cập trong cơ chế quản lý.
Theo ông Vinh, việc phân tích đầy đủ nguyên nhân giúp phân biệt hạn chế do cơ chế, chính sách với vi phạm trong tổ chức thực hiện. Qua đó, vừa xử lý nghiêm sai phạm, vừa kiến nghị khắc phục vướng mắc, tránh chỉ tập trung giải quyết hậu quả.
Công tác thanh tra cũng chú trọng hiệu quả quản lý, sử dụng nguồn lực công, gắn với thực hành tiết kiệm, chống lãng phí và việc chấp hành pháp luật chuyên ngành. Hiệu quả sử dụng tài sản, trách nhiệm quản lý và khả năng đưa nguồn lực vào phục vụ phát triển được xem xét đồng thời với tính tuân thủ pháp luật.
Việc theo dõi, đôn đốc, kiểm tra thực hiện kết luận thanh tra được xác định là khâu thiết yếu, bảo đảm sai phạm được khắc phục, tài sản được thu hồi và trách nhiệm của tổ chức, cá nhân được thực hiện đầy đủ.
Thanh tra Chính phủ đẩy mạnh chuyển đổi số, từng bước mở rộng phương thức thanh tra trực tiếp, trực tuyến hoặc từ xa trên cơ sở dữ liệu điện tử theo quy định. Khai thác dữ liệu giúp giảm phụ thuộc vào hồ sơ giấy, nâng cao khả năng phân tích, xác định rủi ro và hỗ trợ hoạt động chuyên môn.
Đặc biệt, liêm chính trong hoạt động thanh tra được xác định là điều kiện tiên quyết. Việc lựa chọn cán bộ chú trọng phẩm chất đạo đức, năng lực chuyên môn và phòng ngừa xung đột lợi ích. Các cơ chế giám sát, thẩm định dự thảo kết luận, tiếp nhận và xử lý phản ánh tiếp tục được hoàn thiện nhằm kiểm soát quyền lực, bảo đảm khách quan, công tâm, minh bạch.
Vụ trưởng Vụ Pháp chế nhấn mạnh, thước đo đổi mới công tác thanh tra không chỉ là số cuộc thanh tra hay giá trị sai phạm được phát hiện, mà quan trọng hơn là hiệu quả khắc phục tồn tại, ngăn ngừa tham nhũng, lãng phí và sử dụng nguồn lực đúng mục đích, tiết kiệm, hiệu quả.
Phát biểu đáp từ, ông Lee Myong Sun, Phó Chủ tịch ACRC Hàn Quốc, cảm ơn những chia sẻ thiết thực, toàn diện của Thanh tra Chính phủ Việt Nam. Ông đánh giá các nội dung trao đổi cho thấy Việt Nam chú trọng kết hợp phát hiện, xử lý vi phạm với phòng ngừa, hoàn thiện thể chế và nâng cao hiệu quả quản lý nguồn lực công.
Ông Lee Myong Sun cho rằng, tăng cường trao đổi kinh nghiệm sẽ giúp hai cơ quan mở rộng hiểu biết, chia sẻ giải pháp phù hợp với điều kiện thực tiễn mỗi nước. ACRC mong muốn tiếp tục duy trì hợp tác, trao đổi chuyên môn với Thanh tra Chính phủ Việt Nam, góp phần nâng cao hiệu quả phòng, chống tham nhũng và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người dân.
Phát biểu kết thúc buổi làm việc, Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Nguyễn Thanh Tuấn cảm ơn những ý kiến trao đổi của ông Lee Myong Sun và các thành viên Đoàn.
Ông khẳng định Thanh tra Chính phủ Việt Nam luôn coi trọng quan hệ hợp tác với ACRC, mong muốn hai bên tiếp tục tăng cường trao đổi đoàn, chia sẻ kinh nghiệm trong đổi mới hoạt động thanh tra, phòng ngừa tham nhũng, lãng phí, kiểm soát quyền lực và ứng dụng công nghệ trong quản lý.
Phó Tổng Thanh tra Chính phủ tin tưởng, trên nền tảng quan hệ hợp tác tốt đẹp giữa Việt Nam và Hàn Quốc, sự phối hợp giữa Thanh tra Chính phủ và ACRC sẽ ngày càng đi vào chiều sâu, thiết thực, hiệu quả, đóng góp tích cực vào công tác phòng, chống tham nhũng và nâng cao chất lượng quản trị công ở mỗi nước.
