Thời gian qua, Sở Nội vụ các tỉnh, thành phố đã chủ động, phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chuyên môn của Bộ Nội vụ và sở nội vụ các tỉnh, thành phố để cung cấp thông tin liên quan phục vụ việc lấy mẫu giám định hài cốt liệt sĩ, đồng thời phối hợp các cơ sở giám định của Bộ Quốc phòng, Bộ Công an trong việc giám định ADN đối với hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin.

Đội Quy tập hài cốt liệt sĩ, Bộ CHQS tỉnh Thanh Hoá tìm kiếm hài cốt liệt sĩ là quân tình nguyện và chuyên gia Việt Nam hy sinh tại tỉnh Hủa Phăn (Lào).

“Chiến dịch 500 ngày đêm”

Với quyết tâm tìm lại tên cho các anh hùng liệt sĩ, Đảng và Nhà nước đã triển khai xây dựng ngân hàng ADN nhằm xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin. Tỉnh Thanh Hóa là địa phương có số lượng lớn lực lượng tham gia chiến đấu và phục vụ chiến đấu, vì thế số lượng hài cốt liệt sĩ chưa được quy tập hoặc chưa xác định được danh tính cũng rất lớn, với 37.720 liệt sĩ chưa xác định được thông tin phần mộ.

Do đó, Thanh Hóa cũng là một trong những địa phương tiên phong trong việc thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ. Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hoá Đầu Thanh Tùng cho biết: “Việc xác định danh tính liệt sĩ bằng công nghệ ADN vì thế không chỉ là nhiệm vụ khoa học - kỹ thuật mà còn mang ý nghĩa chính trị, lịch sử và nhân văn sâu sắc. Đây là hành trình trả lại tên cho những người đã ngã xuống, thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, “Đền ơn đáp nghĩa” của dân tộc.

“Chúng tôi xác định rõ, mỗi phần mộ được xác định danh tính không chỉ giúp một gia đình tìm lại người thân mà còn góp phần làm vơi đi nỗi đau chiến tranh, củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, Nhà nước. Đó cũng là trách nhiệm, là mệnh lệnh từ trái tim của những người đang sống hôm nay. Với tinh thần đó, Đảng bộ, chính quyền tỉnh Thanh Hoá đang tập trung lãnh đạo, chỉ đạo triển khai quyết liệt, đồng bộ nhiều giải pháp. Trong đó, lực lượng công an, quân sự đóng vai trò nòng cốt, trực tiếp tổ chức thực hiện, góp phần hiện thực hóa chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước”, ông Tùng nhấn mạnh.

Đội Quy tập hài cốt liệt sĩ, Bộ CHQS tỉnh Thanh Hoá tìm kiếm hài cốt liệt sĩ tại các tỉnh miền Trung

Hiện nay Thanh Hóa hiện có 32 nghĩa trang liệt sĩ và 3 đài tưởng niệm liệt sĩ có mộ liệt sĩ, phân bố trên địa bàn 29 xã, phường; tổng số mộ liệt sĩ là 11.174 mộ, trong đó có 9.842 mộ đã đủ thông tin hoặc đã được lấy mẫu.

Tuy nhiên, vẫn còn 2.932 mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin tại 25 nghĩa trang trên địa bàn tỉnh. Đây là những phần mộ mang dòng chữ “chưa biết tên”, là nỗi day dứt kéo dài của nhiều gia đình thân nhân liệt sĩ suốt hàng chục năm qua.

Theo đó, tỉnh Thanh Hóa đề ra mục tiêu tìm kiếm, quy tập 40 đến 45 hài cốt liệt sĩ (trong nước là 12, tại Lào là 33 hài cốt liệt sĩ). Tỉnh phấn đấu đến hết quý I/2027 hoàn thành việc lấy mẫu của 2.932 mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin ở 25 nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn tỉnh theo đúng kế hoạch; thực hiện sơ kết sau 250 ngày triển khai và tổng kết chiến dịch vào tháng 7/2027.

Tỉnh Hà Tĩnh quy tập hài cốt liệt sỹ hy sinh trên đất Lào về nước.

Xác định danh tính liệt sĩ - Mệnh lệnh từ trái tim

Xác định đây là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng, tỉnh Hà Tĩnh đã ban hành các văn bản về việc chuẩn bị các điều kiện thu nhận mẫu ADN cho thân nhân liệt sĩ; tập trung đẩy nhanh tiến độ thu thập, cập nhật thông tin thân nhân liệt sĩ ADN.   

Kết quả, Hà Tĩnh đã tiến hành thu nhận 214 mẫu ADN, gồm 137 mẫu của mẹ đẻ liệt sĩ và 77 mẫu lấy của thân nhân (anh, em ruột). Qua rà soát, trên địa bàn xã Sơn Giang có 140 liệt sĩ và gần 300 thân nhân.

Để phục vụ công tác lấy mẫu, công an xã đã phối hợp với Phòng Văn hoá - Xã hội (UBND xã) tập trung tuyên truyền cho người dân. Ngoài việc tổ chức thu nhận tại 3 địa điểm gồm: trụ sở Đảng ủy, trụ sở UBND xã và trụ sở Công an xã, một số trường hợp già yếu, gặp khó khăn về đi lại sẽ được lấy mẫu tại nhà.

Ông Đặng Văn Dũng - Phó Giám đốc Sở Nội vụ trao đổi: “Quán triệt Văn bản số 466 thông báo kết luận của đồng chí Tổng Bí thư về chính sách đối với người có công với cách mạng, Tỉnh ủy, UBND tỉnh Hà Tĩnh đã ban hành chương trình, kế hoạch triển khai thực hiện về việc thu nhận mẫu ADN đối với thân nhân liệt sĩ”.

“Đặc biệt, đối với chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, tỉnh đã giao trách nhiệm cụ thể cho các cấp, ngành, địa phương xây dựng kế hoạch chi tiết để huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc và xác định đây là việc cấp thiết, phải được tiến hành khẩn trương", ông Dũng thông tin thêm.

Được biết, theo kế hoạch, giai đoạn 1 (từ tháng 1/2026 đến 7/2027) sẽ hoàn thành việc lấy mẫu đối với toàn bộ mộ liệt sĩ chưa có thông tin trong các nghĩa trang trên toàn quốc (khoảng 230.000 mộ) và các hài cốt mới quy tập. Giai đoạn 2 (từ tháng 7/2027 đến 12/2030) sẽ tiếp tục lấy mẫu đối với các mộ có một phần thông tin nhưng chưa xác định được danh tính.

Trước đó, giai đoạn 2021-2025, toàn quốc đã tìm kiếm, quy tập được gần 7.000 hài cốt liệt sĩ; xác định danh tính cho hàng trăm trường hợp bằng giám định ADN và hàng nghìn trường hợp bằng phương pháp thực chứng.