Đồng bào dân tộc Cơ Lao và đồng bào dân tộc Dao cùng nhau phát triển kinh tế thông qua việc xây dựng và phát triển thương hiệu Trà Shan tuyết Tây Côn Lĩnh. Ảnh: Vũ Mừng

Đồng bộ chính sách, tạo động lực phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số

Theo báo cáo của UBND tỉnh, Tuyên Quang có diện tích trên 13.795km², quy mô dân số trên 1,8 triệu người, trong đó đồng bào DTTS chiếm trên 73%, sinh sống tại 123/124 xã thuộc vùng DTTS và miền núi, với 87 xã đặc biệt khó khăn. Đây là địa bàn được tỉnh xác định là trọng tâm trong triển khai các chương trình an sinh xã hội và Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi.

Trong lĩnh vực đất đai, địa phương đã thực hiện đầy đủ các chính sách hỗ trợ đất ở, đất sản xuất, chuyển đổi nghề và giải ngân vốn vay theo quy định, góp phần tạo sinh kế bền vững cho người dân.

Cùng với đó, tỉnh triển khai hỗ trợ khoán bảo vệ trên 20.500ha rừng, hỗ trợ bảo vệ 21.489ha rừng phòng hộ và rừng sản xuất tự nhiên, đồng thời hỗ trợ trồng mới gần 3.200ha rừng sản xuất với tổng kinh phí giải ngân trên 145 tỷ đồng, góp phần duy trì tỷ lệ che phủ rừng ổn định và nâng cao thu nhập cho đồng bào DTTS.

Đối với lĩnh vực giáo dục, Tuyên Quang duy trì tỷ lệ huy động học sinh đến trường đạt 99,9% với hệ thống trên 1.000 cơ sở giáo dục, trong đó có 20 trường phổ thông dân tộc nội trú và 231 trường phổ thông dân tộc bán trú. Toàn tỉnh có 667 trường đạt chuẩn quốc gia, chiếm khoảng 65%.

Việc triển khai các nghị quyết của Quốc hội về miễn, hỗ trợ học phí được thực hiện nghiêm túc. Đến nay, tỉnh đã chi trả trên 192 tỷ đồng hỗ trợ học phí cho trên 142.000 người học theo Nghị quyết số 217/2025/QH15 và thực hiện miễn học phí cho 571.653 học sinh.

Công trình Trường Phổ thông dân tộc nội trú liên cấp tiểu học và THCS Thanh Thủy (Tuyên Quang) đang được đẩy nhanh tiến độ thi công, phấn đấu hoàn thành trước năm học mới 2026-2027. Ảnh: Vũ Mừng

Đồng thời, tỉnh khẩn trương triển khai xây dựng hệ thống trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và THCS tại các xã biên giới với 17 dự án, trong đó 6 trường thuộc giai đoạn 1, dự kiến hoàn thành trước ngày 30/8/2026, với tổng vốn trên 1.300 tỷ đồng, 11 trường giai đoạn 2 có tổng mức đầu tư trên 2.976 tỷ đồng.

Trong lĩnh vực y tế, địa phương đã ban hành kế hoạch triển khai Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc biệt tạo đột phá trong bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân.

Hiện toàn tỉnh có 10 bệnh viện tuyến tỉnh, 14 bệnh viện đa khoa khu vực và 4 bệnh viện tư nhân lớn, đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu khám, chữa bệnh của người dân. Mạng lưới an sinh y tế tiếp tục được củng cố với trên 1,6 triệu người tham gia bảo hiểm y tế, trong đó 100% đối tượng chính sách, hộ nghèo và trẻ em dưới 6 tuổi được cấp thẻ bảo hiểm y tế miễn phí.

Tiếp tục tháo gỡ điểm nghẽn để chính sách phát huy hiệu quả

Bên cạnh những kết quả đạt được, quá trình triển khai các chính sách tại Tuyên Quang vẫn còn một số khó khăn cần tiếp tục tháo gỡ để bảo đảm các chính sách phát huy hiệu quả.

Theo UBND tỉnh, quỹ đất công còn hạn chế nên chưa thể đáp ứng nhu cầu giao đất ở, đất sản xuất trực tiếp cho đồng bào DTTS theo quy định của Luật Đất đai năm 2024. Trong khi đó, mức hỗ trợ từ ngân sách Trung ương còn thấp, chưa đáp ứng nhu cầu thực tế của các hộ nghèo khi nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất.

Toàn cảnh thôn Chúng Pả A, xã Phố Bảng, Tuyên Quang đang đổi thay từng ngày. Ảnh: Vũ Mừng

Sau khi triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, một số xã còn thiếu công chức địa chính có chuyên môn, ảnh hưởng đến tiến độ giải quyết thủ tục hành chính và tổng hợp báo cáo.

Trong lĩnh vực giáo dục, tỷ lệ kiên cố hóa phòng học mới đạt 70,7%, thấp hơn mức bình quân cả nước là 89,6%; trang thiết bị dạy học tối thiểu mới đáp ứng 44,5% nhu cầu. Địa phương cũng đang thiếu giáo viên ở các môn Tiếng Anh, Tin học và Nghệ thuật do vướng quy định về chuẩn trình độ theo Luật Giáo dục năm 2019 và áp lực tinh giản biên chế.

Qua khảo sát tại xã Trung Sơn, phường An Tường và làm việc với tỉnh Tuyên Quang trong các ngày 2 - 3/7, đoàn công tác Hội đồng Dân tộc của Quốc hội do ông Lâm Văn Mẫn, Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ tịch Hội đồng Dân tộc làm trưởng đoàn cũng đã đánh giá tỉnh Tuyên Quang đã chủ động, nghiêm túc triển khai thực hiện các chính sách, pháp luật về đất đai cũng như các cơ chế, chính sách đặc thù về giáo dục và y tế đối với vùng đồng bào DTTS và miền núi.

Ông Lâm Văn Mẫn, Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội (đứng giữa) thăm hỏi, động viên người dân sau khi làm việc tại xã Trung Sơn, Tuyên Quang, ngày 2/7 vừa qua. Ảnh: Huy Hoàng

Được biết, tỉnh Tuyên Quang hiện đang thực hiện có hiệu quả công tác giao đất, giao rừng, bảo vệ và phát triển rừng gắn với tạo sinh kế ổn định cho người dân; tăng cường quản lý Nhà nước về đất đai, rà soát diện tích đất rừng để có phương án hỗ trợ phát triển kinh tế cho đồng bào DTTS.

Đồng thời, tiếp tục nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo và chăm sóc sức khỏe Nhân dân; đẩy mạnh tuyên truyền, lồng ghép các nguồn lực để thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội vùng sâu, vùng xa và vùng đồng bào DTTS.

Từ thực tiễn triển khai, thời gian tới, tỉnh Tuyên Quang tiếp tục rà soát, đánh giá hiệu quả từng chính sách, kịp thời đề xuất giải pháp tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc, bảo đảm các chủ trương của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước được thực hiện đồng bộ, đúng đối tượng và đi vào cuộc sống.

Đây cũng là nền tảng quan trọng để nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của đồng bào DTTS, góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và tạo động lực phát triển bền vững cho địa phương trong giai đoạn mới.