Một số hoạt động đào tạo, tuyên truyền phòng tránh xâm hại cho cả phụ huynh và học sinh. Ảnh: TA

Những con số giật mình

Theo Trung tâm Phòng chống tai nạn thương tích trẻ em (CAIP) thống kê theo chu kỳ 5 năm gần nhất, hơn 5.000 vụ xâm hại TE xảy ra trong thời gian từ 2014-2015, nếu chia trung bình 1 ngày xảy ra 3 vụ xâm hại. “Số liệu này mới chỉ là phần nổi của tảng băng chìm. Bởi nó mới chỉ là thống kê của những vụ việc đã được phanh phui, còn nhiều vụ việc mà nạn nhân, gia đình nạn nhân không muốn công khai, dấu, hoặc im lặng thỏa hiệp...”, cán bộ thuộc CAIP cho hay.

Trong khi đó, trong 5 tháng đầu năm 2017, đường dây tư vấn và hỗ trợ TE 18001567 (nay được đổi thành Tổng đài điện thoại quốc gia bảo vệ TE số 111) đã tiếp nhận 155.255 cuộc gọi đến, tư vấn 10.305 cuộc. Trong số ca tư vấn có 315 ca liên quan đến vấn đề bạo lực TE (chiếm 3,1% tổng số cuộc tư vấn của đường dây). Đường dây đã kết nối, can thiệp cho 298 TE, trong số này có 111 trẻ bị bạo lực, chiếm tỉ lệ 37,2% số ca can thiệp.

Như vậy, trung bình mỗi ngày tiếp nhận hàng nghìn cuộc gọi liên quan đến vấn đề bạo hành, xâm hại, tai nạn thương tích đối với TE.

Đánh chú ý, thống kê từ quỹ dân số thế giới cho thấy, cứ 6 bé trai thì 1 bé bị xâm hại và 4 bé gái thì 1 bé bị xâm hại. Tỷ lệ độ tuổi bị xâm hại còn rất nhỏ đó là: Trung bình 9 tuổi và hai năm trở lại đây thì xuất hiện nhiều hơn các lứa tuổi từ 18 tháng, 24 đến 30 tháng tuổi... cũng bị xâm hại.

Ông Hà Huy Tùng, cán bộ phụ trách đào tạo (CAIP) đánh giá, câu chuyện bạo hành, xâm hại TE đã và đang ở mức báo động. Thế nhưng, đa số chúng ta, đều chưa nắm rõ số liệu thống kê, những con số “giật mình” về xâm hại và nguy cơ bị xâm hại. Điều này là rất nguy hiểm bởi chúng ta không nhận diện được nguy cơ, tình trạng thực tế diễn ra thì sẽ không biết cách phòng chống thế nào cho đúng cách, cho đủ mạnh.

Trao “áo giáp vàng” - kỹ năng an toàn cho trẻ

Những phân tích và thống kê “giật mình” đối với tình trạng xâm hại TE trong những năm gần đây càng có căn cứ hơn bởi mới đây, một bài test trên hàng chục nghìn học sinh tiểu học tại Hà Nội ở 28 trường, kết quả ngẫu nhiên cho thấy chỉ 4% TE nghĩ các đối tượng liên quan đến người thân quen có thể làm hại mình, còn đại đa số nghĩ rằng người có thể làm hại mình là những người xa lạ.

Thế nhưng, thực tế từ số liệu điều tra, tổng hợp từ các vụ án thực tế của cơ quan có trách nhiệm về bảo vệ TE lại cho thấy, đối tượng nguy hiểm lại chính là nằm ở 4% mà TE lựa chọn. Vụ việc rúng động dư luận năm 2016 tại xã An Thái, Phú Xuyên là minh chứng rõ nét nhất. 2 TE gái khoảng 9 tuổi mất tích, hoạt động điều tra đi vào ngõ cụt sau nhiều tháng. Chỉ khi một đối tượng gây ra vụ dâm ô một phụ nữ cùng xã bị bắt và khai ra chính là đối tượng gây ra vụ bắt, khống chế, xâm hại và sát hại 2 TE nói trên thì dư luận mới giật mình chính đối tượng là người quen 2 TE. Phân tích từ chuyên gia bảo vệ TE nếu không có quan hệ quen biết thì khó có thể dụ dỗ 2 trẻ cùng lúc để xâm hại, kể cả việc dùng vũ lực.

Bởi vậy, vấn đề đặt ra việc trang bị kiến thức, kỹ năng phòng tránh và xử lý đối với các hành động xâm hại cho TE có thể tự bảo vệ mình trước khi có sự can thiệp của người lớn là việc hết sức cấp bách.

Hiện nay, chương trình “Áo Giáp Vàng – Kỹ năng an toàn cho con” do CAIP tổ chức, đã đến với nhiều trường tiểu học tại Hà Nội như một nỗ lực trao kỹ năng an toàn cho đối tượng yếu thế. Theo đánh giá của cả phụ huynh và giáo viên tiểu học, phương pháp đào tạo này hữu ích ở chỗ, cả cha mẹ học sinh và giáo viên được trang bị kiến thức và kỹ năng, từ đó tiếp tục tuyên truyền, giáo dục cho trẻ song song với việc trang bị các kỹ năng phòng tránh xâm hại trực tiếp đến trẻ.

Từ kỹ năng phòng chống bắt cóc và xâm hại tình dục như: Mở tay đối tượng để chạy thoát, đạp vào ống quyển của đối tượng cho tới vung tay bất ngờ vào mặt đối tượng khi bị ôm từ đằng sau... đã trao cho TE những kỹ năng cơ bản để có thể ứng phó với người xấu, trước khi có sự can thiệp từ người lớn.

Một điều hết sức nhân văn là những kỹ năng phòng tránh xâm hại, cho đến các kỹ năng khác như: Kỹ năng phòng chống lừa đảo, dụ dỗ qua mạng internet; phòng chống lôi kéo sử dụng ma túy; phòng cháy chữa cháy; tự sơ cấp cứu khi gặp tai nạn thương tích... đã và đang được CAIP tuyên truyền, đào tạo miễn phí cho tổ chức, nhóm cá nhân có nhu cầu.

Tràng An