(Thanh tra) - Rà soát 13 dự án thuộc 6 khu vực có nguy cơ chậm tiến độ, lãng phí nguồn lực đầu tư, UBND xã Nga Sơn, tỉnh Thanh Hóa đang tập trung nhận diện rõ từng khó khăn về giải phóng mặt bằng, hồ sơ pháp lý, quy hoạch và thủ tục đất đai để đề xuất cấp có thẩm quyền tháo gỡ, đưa các dự án trở lại quỹ đạo triển khai, khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai phục vụ phát triển kinh tế, xã hội.
Nhiều dự án dang dở vì vướng thủ tục, mặt bằng
Sau khi thực hiện chủ trương sắp xếp đơn vị hành chính 2 cấp, xã Nga Sơn tiếp nhận khối lượng lớn công việc tồn đọng từ các địa phương cũ, trong đó có nhiều dự án khu dân cư, hạ tầng kỹ thuật đã đầu tư dở dang hoặc gặp khó khăn kéo dài. Trên cơ sở Kế hoạch số 66/KH-UBND của UBND tỉnh Thanh Hóa về khắc phục tồn tại, hạn chế, giải quyết các dự án tồn đọng có nguy cơ gây thất thoát, lãng phí trong năm 2026, địa phương đã tiến hành rà soát tổng thể và xác định 13 dự án thuộc 6 vị trí cần ưu tiên xử lý.
Các dự án này phần lớn liên quan đến xây dựng hạ tầng khu dân cư, tạo quỹ đất đấu giá, chỉnh trang đô thị và mở rộng không gian phát triển dân cư. Tuy nhiên, nhiều công trình đang dang dở do vướng mắc về giải phóng mặt bằng, thay đổi hiện trạng đất, thiếu hồ sơ bàn giao từ đơn vị cũ hoặc hết thời hạn các nghị quyết liên quan đến chuyển đổi mục đích sử dụng đất.
Điển hình là khu dân cư phía Đông đường đi chi nhánh điện, có tổng diện tích 12,87ha. Trước đây, địa phương đã thu hồi được 0,87ha và triển khai 4 dự án thành phần với tổng mức đầu tư hơn 42,5 tỷ đồng. Tuy nhiên đến nay, công tác giải phóng mặt bằng chưa hoàn tất do việc trích đo, xác định nguồn gốc đất gặp khó khi hiện trạng đã thay đổi sau quá trình thi công hạ tầng. Bên cạnh đó, hồ sơ từ đơn vị cũ bàn giao chưa đầy đủ khiến việc đối chiếu, hoàn thiện thủ tục kéo dài.
Tại khu dân cư Mả Bịch, thôn Thắng Thịnh, tổng diện tích 1,9ha, ảnh hưởng 19 hộ dân có đất nông nghiệp. Mặc dù hạ tầng đã thi công đạt khoảng 80% khối lượng đường giao thông, thoát nước và dựng cột điện, song việc giải phóng mặt bằng chưa xong khiến dự án chưa thể hoàn thiện đồng bộ. Hồ sơ pháp lý cũ cũng chưa được bàn giao chi tiết, gây khó khăn cho công tác xử lý tiếp theo.
Một điểm nóng khác là khu dân cư phía Đông Quốc lộ 10 (khu vực Nga Mỹ cũ), diện tích 5,39ha. Công trình hạ tầng cơ bản hoàn thành nhưng chưa xong thủ tục đấu nối điện. Đồng thời, vẫn còn 7 hộ dân có đất nông nghiệp chưa hoàn tất giải phóng mặt bằng.
Đáng chú ý, tại đây phát sinh trường hợp thu hồi đất sai đối tượng sử dụng, dẫn tới khiếu nại liên quan bồi thường, đòi hỏi địa phương phải rà soát thận trọng, đúng quy định.
Chủ động rà soát, kiến nghị tháo gỡ đồng bộ
Không chỉ dừng ở việc nhận diện khó khăn, xã Nga Sơn đã chủ động đề xuất nhiều giải pháp cụ thể tới UBND tỉnh Thanh Hóa và các sở, ngành liên quan.
Với các dự án vướng xác định nguồn gốc đất sau khi hiện trạng thay đổi, địa phương kiến nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường hướng dẫn việc trích đo, xác định ranh giới, quy trình thu hồi đất để đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng.
Đối với những khu vực đã đầu tư hạ tầng nhưng chưa cập nhật quy hoạch, xã Nga Sơn đề nghị cơ quan chuyên môn hướng dẫn điều chỉnh quy hoạch chung, tạo cơ sở pháp lý tiếp tục triển khai. Đây là giải pháp quan trọng nhằm “hợp thức hóa” hiện trạng đầu tư, tránh để công trình xây xong nhưng không thể vận hành hoặc khai thác.
Ở khu dân cư phía Đông Quốc lộ 10 xã Nga Trung, tiến độ hiện nay đã có chuyển biến tích cực. Địa phương đã hoàn thành giải phóng mặt bằng từ tháng 1/2026, bồi thường cho nhiều hộ dân và thúc đẩy thi công các hạng mục còn lại. Một số tuyến đường đạt từ 75 - 98% khối lượng, hệ thống điện hạ thế đạt khoảng 70%. Điều này cho thấy nếu các khó khăn được tháo gỡ kịp thời, dự án hoàn toàn có thể “hồi sinh” và phát huy hiệu quả đầu tư.
Trong khi đó, hai dự án tại xã Nga Yên cũ gồm khu dân cư Bắc nhà máy nước và khu dân cư Đông chùa Đống Cao đang vướng chủ yếu do nghị quyết phê chuẩn chuyển đổi mục đích sử dụng đất đã hết thời hạn.
Xã Nga Sơn kiến nghị tỉnh Thanh Hóa chỉ đạo gia hạn hoặc hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ mới để sớm khởi động lại dự án. Đây là những khu đất có tiềm năng tạo quỹ đất đấu giá, tăng thu ngân sách và đáp ứng nhu cầu nhà ở của người dân địa phương.
Việc mạnh dạn chỉ ra tồn tại, không né tránh khó khăn và đề xuất hướng xử lý cụ thể cho thấy quyết tâm của chính quyền xã Nga Sơn trong chống lãng phí, sử dụng hiệu quả nguồn lực công. Khi các dự án tồn đọng được tháo gỡ, không chỉ tránh thất thoát vốn đầu tư mà còn mở ra dư địa phát triển mới cho địa phương, từ hạ tầng dân cư, chỉnh trang nông thôn đến tăng nguồn thu phục vụ an sinh xã hội.
