Anh Hảng A Vảng (đứng giữa) ở thôn Kháo Chu, xã Hạnh Phúc phấn khởi khi được Nhà nước hỗ trợ 60 triệu đồng cùng nguồn tích góp của gia đình xây dựng nhà khang trang, sạch đẹp. Ảnh: Bình Yên

Xuân về sớm trên những bản làng vùng cao

Những ngày cuối năm, tại xã Tả Phìn, tỉnh Lào Cai không khí chuẩn bị đón Tết rộn ràng hơn thường lệ. Trên các tuyến đường liên thôn, liên bản, những ngôi nhà mới kiên cố nổi bật giữa sắc đào hồng, sắc mận trắng đang vào độ đẹp nhất. Khói bếp bảng lảng trong chiều đông muộn, xen lẫn tiếng nói cười rộn ràng của trẻ nhỏ, tạo nên bức tranh xuân vùng cao vừa bình yên, vừa ấm áp.

Ít ai hình dung rằng, chỉ cách đây không lâu, nhiều hộ dân nơi đây vẫn phải sinh sống trong những căn nhà tạm bợ, xuống cấp nghiêm trọng. Mỗi mùa mưa đến là nỗi lo dột mái, sạt lở. Mỗi đợt rét đậm, rét hại tràn về, cái lạnh vùng cao lại len lỏi qua từng vách gỗ, mái lợp cũ kỹ. Cuộc sống mưu sinh vốn đã khó khăn, nỗi lo về chỗ ở càng khiến hành trình thoát nghèo của nhiều gia đình thêm chông chênh.

Tết này đã khác. Lần đầu tiên, nhiều gia đình được quây quần bên mâm cơm ngày Tết trong chính ngôi nhà mới của mình. Không gian sinh hoạt khang trang, vững chãi không chỉ giúp người dân yên tâm hơn trước thời tiết khắc nghiệt, mà còn mang lại cảm giác an toàn, ổn định, điều tưởng chừng rất đỗi giản dị nhưng với nhiều hộ dân vùng cao lại là ước mơ suốt nhiều năm.

Niềm vui không ồn ào, phô trương, mà lặng lẽ lan tỏa trong từng ánh mắt, nụ cười. Những căn nhà mới trở thành điểm tựa tinh thần, để người dân thêm vững tin bước sang năm mới, mạnh dạn đầu tư sản xuất, ổn định cuộc sống, từng bước vươn lên thoát nghèo bền vững.

Người dân xã Nghĩa Đô chung tay làm nhà mới. Ảnh: Bình Yên

Chính sách an sinh đi vào cuộc sống

Thực hiện chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát năm 2025, tỉnh Lào Cai đã hoàn thành sửa chữa và xây mới 12.915 căn nhà, trước tiến độ đề ra 77 ngày. Kết quả này thể hiện tinh thần trách nhiệm cao, sự quyết tâm của cả hệ thống chính trị và Nhân dân toàn tỉnh. Với tổng nguồn lực huy động trên 1.458 tỷ đồng, trong đó ngân sách Nhà nước chiếm khoảng 29%, còn lại là nguồn vận động xã hội hóa, hỗ trợ của cộng đồng và sự đóng góp từ chính các hộ dân.

Điểm đáng ghi nhận là chương trình được triển khai theo phương châm rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm. Các địa phương tổ chức rà soát kỹ lưỡng, công khai danh sách đối tượng thụ hưởng, bảo đảm việc hỗ trợ sát thực tế, tránh dàn trải, hình thức. Tiến độ thực hiện được đôn đốc thường xuyên, ưu tiên hoàn thành nhà ở cho các hộ trước thời điểm Tết Nguyên đán.

Bên cạnh nguồn lực từ Nhà nước, sự chung tay của cộng đồng, doanh nghiệp và chính người dân địa phương đã tạo nên sức lan tỏa mạnh mẽ. Ở nhiều thôn, bản, người dân tự nguyện góp ngày công, hỗ trợ vận chuyển vật liệu, giúp các hộ khó khăn sớm hoàn thiện nhà ở.

Tinh thần “lá lành đùm lá rách” không chỉ được thể hiện bằng những con số kinh phí, mà bằng chính những hành động cụ thể, bền bỉ, góp phần làm nên thành công của chương trình và củng cố sự gắn kết trong cộng đồng dân cư.

Bà Giàng Thị Dung (thứ 2 bên trái) tham quan gian trưng bày các sản phẩm OCOP của tỉnh Lào Cai. Ảnh: Bình Yên

Vai trò nòng cốt của Mặt trận Tổ quốc

Đánh giá về ý nghĩa của chương trình, bà Giàng Thị Dung, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh Lào Cai cho biết: “Xóa nhà tạm, nhà dột nát là chủ trương lớn, mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc. Mặt trận Tổ quốc các cấp đã phát huy vai trò giám sát, phản biện xã hội, phối hợp chặt chẽ với chính quyền nhằm bảo đảm việc hỗ trợ đúng đối tượng, đúng mục đích, công khai và minh bạch”.

Theo bà Giàng Thị Dung, chính sự vào cuộc đồng bộ và giám sát chặt chẽ đã giúp chương trình tạo được sự đồng thuận cao trong Nhân dân, hạn chế tối đa phát sinh tiêu cực, bảo đảm mỗi căn nhà hoàn thành đều thực sự là “mái ấm” đúng nghĩa.

Cùng với sự hỗ trợ của Nhà nước, Lào Cai đã phát huy mạnh mẽ ý chí tự lực, tự cường của người dân, khơi dậy và “kích hoạt” được nguồn nhân lực, vật lực to lớn trong dân bằng sự giúp đỡ của làng xóm, họ hàng, các đoàn thể thanh niên, phụ nữ, nông dân, cựu chiến binh…

Anh Nguyễn Đình Cảnh, thôn Tiên Đồng, xã Nghĩa Tâm chia sẻ: “Trước kia, nhà dột tứ bề, mưa xuống là phải lấy chậu hứng nước. Giờ có nhà mới vững chãi, ấm áp, tôi yên tâm làm ăn, chăm lo cho con cái. Ơn Đảng, ơn Nhà nước và chính quyền xã nhiều lắm”.

Cách làm từ cơ sở đã góp phần đưa chính sách đi vào thực chất, hạn chế biểu hiện hình thức, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực.

Ngôi nhà của hộ gia đình ông Khang A Giàng, thôn Tà Chí Lừ, xã Púng Luông mới được dựng lại. Ảnh: Bình Yên

Những mái ấm làm nên mùa Xuân bền vững

Từ góc độ chính quyền địa phương, ông Tráng Minh Hoa, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc xã Mường Khương đánh giá, chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát không chỉ giải quyết nhu cầu trước mắt, mà còn tạo nền tảng cho phát triển lâu dài.

“Khi người dân có chỗ ở an cư, chính quyền thuận lợi hơn trong quản lý, tuyên truyền pháp luật và triển khai các chương trình phát triển kinh tế – xã hội. Đây là điều kiện quan trọng để giảm nghèo bền vững”.

Cùng với đó, xã đã thành lập các tổ, nhóm “đổi công”, huy động gần 3.000 ngày công giúp đỡ 240 hộ khó khăn vận chuyển vật liệu, dựng nhà, san nền, với tinh thần “ai có gì giúp nấy”. Việc khởi công đồng loạt giúp giảm giá vật liệu, thuận lợi trong vận chuyển. Đồng thời, các hộ dân được ghi nợ vật liệu, giảm gánh nặng tài chính.

Người dân thôn Trống Tông, xã Púng Luông giúp gia đình bà Lý Thị Vang san gạt nền nhà. Ảnh: Bình Yên

Phong trào còn thu hút sự chung tay của các đơn vị, doanh nghiệp và nhà hảo tâm. Mặt trận Tổ quốc xã đã vận động được hơn 276 tỷ đồng (chủ yếu từ Quân khu 2 và Tập đoàn Viettel), cùng 1.624 tấn xi măng hỗ trợ cho 812 hộ xây mới, sửa chữa nhà ở. Ngoài ra, người dân còn được tiếp cận nguồn vốn từ Chương trình Mục tiêu quốc gia, ngân sách tỉnh, Quỹ Vì người nghèo và Ngân hàng Chính sách xã hội.

Trong căn nhà mới còn thơm mùi gỗ, Khang A Giàng, hộ cận nghèo ở thôn Tà Chí Lừ, xã Púng Luông, xúc động chia sẻ: “Trước đây, mỗi khi mưa gió là cả nhà lo lắng. Tết này có nhà mới, tôi yên tâm hơn rất nhiều, có thêm động lực làm ăn”.

Cùng chung niềm vui ấy, bà Pờ Chin Dín, xã Mường Khương cho biết, được đón Tết trong căn nhà kiên cố là điều gia đình bà chưa từng dám nghĩ tới. “Có nhà mới, tôi cảm nhận rõ sự quan tâm của Nhà nước và chính quyền địa phương”.

Pằng Tớ dày hay còn gọi là hoa đào rừng. Ảnh: Bình Yên

Nhìn từ những mái nhà mới nơi vùng cao Lào Cai, có thể thấy rõ giá trị của các chính sách an sinh xã hội khi được triển khai đúng đối tượng, đúng mục tiêu và đặt dưới sự giám sát chặt chẽ của Mặt trận Tổ quốc, chính quyền và Nhân dân. Chính cơ chế giám sát ấy đã góp phần bảo đảm nguồn lực hỗ trợ được sử dụng hiệu quả, kịp thời, củng cố niềm tin của Nhân dân vào chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước.

Xuân mới đang về. Những căn nhà kiên cố không chỉ giúp người dân an cư, mà còn là thước đo sinh động cho hiệu lực quản lý, kỷ cương thực thi và trách nhiệm giải trình trong tổ chức thực hiện chính sách. Khi an sinh xã hội gắn liền với minh bạch, giám sát và sự tham gia của Nhân dân, thì mỗi ngôi nhà mới không chỉ ấm lên trong ngày Tết, mà còn bền vững niềm tin cho chặng đường phát triển lâu dài.