Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Tuyên Quang luôn xác định việc tham gia xây dựng nông thôn mới là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của công tác Mặt trận. Ảnh: Thiệu Tân

Giám sát đầu tư công ngay từ cơ sở

Thực tiễn triển khai, hoạt động giám sát của MTTQ không chỉ tập trung vào các chủ trương, chính sách lớn mà được tổ chức sâu rộng tới tận cơ sở, MTTQ các cấp còn theo dõi chặt chẽ tiến độ, chất lượng các công trình, dự án đầu tư công liên quan trực tiếp đến đời sống người dân.

Thực tế cho thấy, nhiều dự án xây dựng hạ tầng nông thôn, công trình dân sinh, nếu thiếu giám sát dễ phát sinh sai sót về khối lượng, chất lượng, kéo theo lãng phí ngân sách.

Việc MTTQ tham gia giám sát ngay từ đầu đã giúp kịp thời phát hiện những bất cập trong quản lý, thi công, từ đó kiến nghị cơ quan chức năng chấn chỉnh, khắc phục, nâng cao hiệu quả đầu tư.

Bên cạnh đầu tư công, quản lý và sử dụng đất công, tài sản công là lĩnh vực tiềm ẩn nguy cơ lãng phí lớn, MTTQ Việt Nam đã triển khai nhiều hình thức giám sát như thành lập các đoàn giám sát chuyên đề, phối hợp kiểm tra thực tế tại địa phương, đặc biệt ở cấp xã, phường, nơi tài sản công gắn trực tiếp với sinh hoạt cộng đồng.

Quan trọng hơn, thông qua MTTQ, người dân có thêm kênh phản ánh những bất cập, dấu hiệu lãng phí đến cơ quan có thẩm quyền, góp phần bảo đảm tài sản công được sử dụng đúng mục tiêu, phục vụ lợi ích chung.

Bên cạnh đó, vai trò của MTTQ trong phòng, chống lãng phí còn có mối liên hệ chặt chẽ với hoạt động thanh tra, kiểm tra của Nhà nước.

Tham gia giám sát từ cơ sở, MTTQ có điều kiện phát hiện sớm các dấu hiệu vi phạm, lãng phí, kịp thời phản ánh đến cơ quan thanh tra, kiểm tra để xử lý theo quy định.

Thực tiễn cho thấy, trong nhiều vụ việc được thanh tra phát hiện gần đây, thông tin phản ánh từ Nhân dân và MTTQ đã góp phần làm rõ sai phạm, thu hồi tài chính cho Nhà nước, xử lý trách nhiệm tổ chức, cá nhân liên quan.

Phòng, chống lãng phí từ những việc cụ thể

Phòng, chống lãng phí không chỉ nằm ở các dự án lớn, con số hàng nghìn tỷ đồng, mà bắt đầu từ những việc rất cụ thể, sát sườn đời sống người dân. Từ giám sát hỗ trợ người dân vùng thiên tai, theo dõi việc phân bổ nguồn lực an sinh xã hội, đến quản lý các quỹ vận động, MTTQ đã góp phần ngăn ngừa lãng phí ngay từ những khâu nhỏ nhất.

Điển hình, trong quá trình triển khai các chương trình hỗ trợ nhà ở cho người dân bị ảnh hưởng bởi thiên tai, MTTQ các cấp đã tham gia giám sát từ khâu rà soát đối tượng, phân bổ kinh phí đến tổ chức thực hiện tại cơ sở.

Tinh thần này cũng được Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính nhấn mạnh tại hội nghị trực tuyến với các tỉnh, thành phố miền Trung hôm 7/1, về triển khai “Chiến dịch Quang Trung” thần tốc xây dựng, sửa chữa nhà ở cho người dân bị thiệt hại do bão, lũ.

Theo đó, Thủ tướng yêu cầu MTTQ Việt Nam phối hợp các bộ, ngành, địa phương không chỉ tính toán, cân đối nguồn lực mà còn tăng cường giám sát chặt chẽ quá trình hỗ trợ, bảo đảm công khai, minh bạch, đúng đối tượng, chống lãng phí, tiêu cực, để mỗi nguồn lực đến đúng người dân, phát huy hiệu quả thiết thực.

Việc công khai, minh bạch thông tin, có sự giám sát của cộng đồng đã hạn chế tình trạng hỗ trợ sai đối tượng, trùng lặp, hình thức, bảo đảm nguồn lực được sử dụng đúng mục đích.

Tại nhiều địa phương, trong đó có tỉnh Tuyên Quang, MTTQ đã phát huy vai trò trung tâm đoàn kết, điều phối nguồn lực xã hội gắn với giám sát các vấn đề dân sinh. Năm 2025, MTTQ các cấp trong tỉnh Tuyên Quang đã tổ chức hàng trăm cuộc giám sát liên quan đến xóa nhà tạm, nhà dột nát, an sinh xã hội, bảo hiểm y tế, tín dụng chính sách.

Thông qua giám sát, nhiều hạn chế trong quá trình triển khai chính sách được phát hiện, chấn chỉnh kịp thời, góp phần nâng cao trách nhiệm của cán bộ cơ sở, hạn chế tình trạng làm qua loa, gây lãng phí nguồn lực của Nhà nước và Nhân dân.

Bước sang năm 2026, trong bối cảnh triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, yêu cầu đặt ra đối với MTTQ các cấp là tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức giám sát, phản biện xã hội, tập trung vào những lĩnh vực dễ phát sinh lãng phí như đầu tư công nhỏ lẻ, quản lý đất đai, tài sản công, chính sách an sinh xã hội.

Khi MTTQ thực sự vào cuộc từ những việc nhỏ, cụ thể, sát dân, phòng, chống lãng phí sẽ không còn là khẩu hiệu chung chung, mà trở thành hành động thường xuyên, góp phần sử dụng hiệu quả nguồn lực quốc gia và củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, Nhà nước.