Ca khúc: Tự hào người làm báo Thanh tra

Theo dõi Báo Thanh tra trên

Lãng phí nguồn nhân lực thực tập sinh trở về từ Nhật

Thứ sáu, 26/05/2017 - 13:35

(Thanh tra) - Đó là thông tin được đưa ra tại Hội thảo “Tăng cường trao đổi nguồn nhân lực Việt Nam - Nhật Bản thông qua Chương trình Thực tập sinh (TTS) kỹ năng”, tổ chức sáng 26/5.

Đại diện các cơ quan của Việt Nam và Nhật Bản tham gia hội thảo thảo luận bàn tròn. Ảnh: HH

Hội thảo do Đại sứ quán Nhật Bản tại Việt Nam cùng cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA) phối hợp với Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR) tổ chức.

61% làm công việc khác 

Ông Umeda Kunio - Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền Nhật Bản tại Việt Nam cho biết: Số lượng TTS Việt Nam được phái cử sang Nhật Bản trong thời gian gần đây gia tăng nhanh chóng. 

Chỉ riêng trong năm 2016, lượng TTS Việt Nam được cử sang Nhật Bản đã lên tới hơn 40.000, nâng tổng số TTS Việt Nam tại Nhật tính đến cuối năm 2016 ước đạt trên 90.000 người.

Chương trình TTS đã đem lại cơ hội lớn cho lực lượng lao động trẻ của Việt Nam, giúp họ nâng cao thu nhập và đặc biệt là được giao lưu, học hỏi kỹ năng để phát triển sự nghiệp.

Hiện số lượng TTS trở về nước cũng đang tăng lên rất nhanh. Tuy nhiên, trình độ và nguyện vọng của TTS về nước không tương xứng với nhu cầu tuyển dụng lao động của các doanh nghiệp tại địa phương, gây sự khập khiễng về kỹ năng trên thị trường lao động. 

Theo ông Nguyễn Đức Thành - Viện trưởng Viện VEPR, sau khi trở về Việt Nam có tới 61% lựa chọn công việc không liên quan đến công việc đã làm tại Nhật, nhiều người về chỉ làm thợ xây, xe ôm… Chỉ 11% là làm việc có liên quan. Trong khi đó, khi sang Nhật có tới gần 50% TTS làm việc có liên quan đến công việc trước đó.

Tại sao TTS lại không tiếp tục làm công việc đã làm tại Nhật sau khi về nước? 

Ông Thành khẳng định: Phát triển nguồn nhân lực được coi là một trong 3 giải pháp đột phá cho sự phát triển kinh tế của Việt Nam. Vì vậy, tận dụng hiệu quả lực lượng TTS về nước là rất cần thiết. Rất tiếc, hiện chúng ta chưa làm được điều này.

Một trong những giải pháp quan trọng được ông Thành đề xuất chính là xây dựng Cổng Thông tin Kết nối việc làm TTS.

Ông Thành cho biết, Cổng Thông tin đang trong quá trình hoàn thiện và dự kiến đưa vào vận hành trong khoảng 1 tháng tới. Điều này sẽ tạo cơ hội cho các doanh nghiệp phái cử theo dõi cũng như hỗ trợ TTS của mình trong quá trinh thực tập ở Nhật Bản. Đặc biệt, Cổng thông tin cũng sẽ là cầu nối hữu hiệu cho TTS sau khi trở về nước dễ dàng kết nối với các doanh nghiệp có nhu cầu sử dụng nguồn lao động này ở Việt Nam.

Chi phí cao

Theo kết quả khảo sát về chương trình TTS kỹ năng do JICA tài trợ, vấn đề tồn tại cốt yếu hiện nay là sự thiếu minh bạch và thiếu chia sẻ thông tin trên thị trường. Điều này khiến chi phí tuyển dụng TTS đang ở mức cao, tạo áp lực thu nhập cho TTS. 

Ông Thành khẳng định: Hiện chi phí cho 1 TTS đi Nhật Bản rất cao, tổng chi phí lên tới 5.300 USD. Ảnh: HH


Chia sẻ về vấn đề này, ông Thành khẳng định: Hiện chi phí cho 1 TTS đi Nhật Bản rất cao, tổng chi phí lên tới 5.300 USD (trong đó, chi phí TTS nộp cho doanh nghiệp phái cử là 4.400 USD, chi phí mô giới khoảng 900 USD), trong khi quy định của Nhà nước đối với TTS đi không quá 3 năm là 3.600 USD (áp dụng cho tất cả thị trường).

Ông Thành chia sẻ, chi phí cao như vậy gây khó khăn rất lớn cho các TTS bởi TTS đa số ở các vùng nông thôn, vùng sâu vùng xa, để có khoản tiền đó, họ thường phải vay ngân hàng. Nếu làm tốt trong 3 năm làm TTS có thể kiếm được 44.500 USD, trừ chi phí ăn uống, sinh hoạt khoảng 28.000 USD, TTS có thể để rành được 23.000 USD.

Tuy nhiên, do phải mất 1 khoản chi phí lớn để sang được Nhật Bản đã ảnh hưởng tới tâm lý học tập, động lực tích lũy kỹ năng của TTS. Nhiều TTS bị “ngợp”, trong 6 tháng đầu không trau dồi được kỹ năng, ngôn ngữ, văn hóa… nên khó tồn tại lâu dài tại thị trường này.

Khó nhận diện công ty làm ăn chộp giật

Nghiên cứu của VEPR cũng chỉ rõ, sự cạnh tranh mạnh mẽ giữa các công ty phái cử dẫn tới thực trạng là nhiều công ty không chú trọng đào tạo, định hướng đầy đủ cho TTS khi tham gia chương trình tại Nhật Bản khiến cho TTS gặp khó khăn khi phải thích nghi với môi trường làm việc mới cũng như duy trì động lực học tập.

Việc khó nhận diện các công ty phái cử làm ăn chộp giật cũng tạo khó khăn cho các bên tham gia. Mặc dù, Hiệp Hội Xuất khẩu Lao động Việt Nam (VAMAS) đã có 1 hệ thống xếp hạng các công ty nhưng số lượng các công ty tham gia xếp hạng còn chiếm tỷ lệ khiêm tốn, nên vẫn gây ra tình trạng lộn xộn trên thị trường.

Để nâng cao hiệu quả chương trình TTS đồng thời giải quyết vấn đề khập khiễng kỹ năng, ông Thành cho rằng cần phải làm 3 việc: Thứ nhất là cải thiện tính minh bạch của thị trường, cung cấp nhiều thông tin hơn cho các bên liên quan, đặt biệt TTS. Thứ 2, nâng cao vai trò của VAMAS trong việc chủ động hỗ trợ doanh nghiệp thành viên về các dịch vụ hành chính và giám sát quy tắc ứng xử, chất lượng hoạt động của các doanh nghiệp thành viên thông qua hệ thống xếp hạng hiện có. Thứ 3, khuyến khích doanh nghiệp phái cử đưa ra tầm nhìn rộng hơn về chương trình TTS, phát triển thương hiệu thông qua uy tín và chất lượng, đồng thời cải thiện hệ thống tuyển dụng, tiếp cận trực tiếp tới các ứng viên tiềm năng nhằm thu hẹp vai trò của trung gian.


Hải Hà

Ý kiến bình luận:

Ý kiến của bạn sẽ được xét duyệt khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu.

Hiện chưa có bình luận nào, hãy trở thành người đầu tiên bình luận cho bài biết này!

Tin cùng chuyên mục

Tin mới nhất

Xem thêm