Ngày 29/9, Bộ Dân tộc và Tôn giáo tổ chức Hội nghị sơ kết 2 năm thực hiện Quyết định số 1567/QĐ-TTg ngày 12/12/2024 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường thực thi Công ước xóa bỏ mọi hình thức phân biệt chủng tộc (Công ước CERD) và triển khai các khuyến nghị của Ủy ban CERD.

Việt Nam đã đạt được các tiến bộ quan trọng trong thúc đẩy quyền cho người dân tộc thiểu số. Ảnh minh họa: Làng Văn hóa Du lịch các dân tộc Việt Nam

Nhiều kế hoạch hành động cụ thể

Thứ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Y Thông nhấn mạnh, Việt Nam là quốc gia thống nhất của 54 dân tộc anh em, trong đó chính sách nhất quán của Đảng và Nhà nước là bảo đảm nguyên tắc bình đẳng, đoàn kết, tôn trọng và tương trợ lẫn nhau cùng phát triển. Việt Nam luôn tích cực củng cố khung pháp lý, bảo đảm các quyền cơ bản của đồng bào dân tộc thiểu số.

Việc Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1567/QĐ-TTg ngày 12/12/2024 cùng các kế hoạch hành động cụ thể của các bộ, ngành trong năm 2025 là bước đi thiết thực nhằm hiện thực hóa các nghĩa vụ quốc tế.

Thứ trưởng Y Thông nhấn mạnh, hội nghị sơ kết là diễn đàn thực chất để các cơ quan nhìn nhận khách quan những kết quả đạt được, thẳng thắn chỉ ra các khó khăn, vướng mắc, từ đó đề ra định hướng, giải pháp đồng bộ cho giai đoạn tiếp theo và chuẩn bị chu đáo cho các đợt đối thoại, báo cáo định kỳ quốc tế.

Đại diện cho tổ chức đồng hành, bà Federica Dispenza, Trợ lý Trưởng Đại diện Thường trú UNDP tại Việt Nam, bày tỏ sự đánh giá cao đối với cam kết chủ động và nhất quán của Việt Nam trong việc nỗ lực thực thi Công ước CERD.

Bà Federica Dispenza nhấn mạnh, tinh thần cốt lõi của Chương trình nghị sự 2030 vì sự phát triển bền vững là không để ai bị bỏ lại phía sau, do đó, việc thúc đẩy quyền và nâng cao vị thế cho các nhóm yếu thế, cộng đồng dân tộc thiểu số luôn là ưu tiên hàng đầu.

Trên cơ sở đó, đại diện UNDP ghi nhận những bước tiến lớn của Việt Nam trong việc ban hành kế hoạch hành động quốc gia cũng như chuẩn bị các báo cáo định kỳ trước cơ quan điều ước quốc tế.

Đồng thời, bà Federica Dispenza khuyến nghị quá trình thực hiện trong thời gian tới cần tiếp tục chú trọng thu hẹp khoảng cách phát triển kinh tế - xã hội, bảo tồn bản sắc văn hóa bản địa và mở rộng sự tham gia có ý nghĩa của người dân tộc thiểu số vào quá trình hoạch định chính sách, với cam kết UNDP sẽ luôn đồng hành và hỗ trợ kỹ thuật chặt chẽ cùng Việt Nam.

Hội nghị sơ kết 2 năm thực hiện Quyết định số 1567/QĐ-TTg ngày 12/12/2024 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường thực thi Công ước CERD. Ảnh: Bộ Dân tộc và Tôn giáo

Cụ thể hóa các mục tiêu bảo đảm quyền con người, phát triển kinh tế vùng đồng bào

Đại diện địa phương, bà Nguyễn Đài Thy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Tây Ninh chia sẻ, Tây Ninh là địa bàn chiến lược vùng Đông Nam Bộ, nơi hội tụ 21 thành phần dân tộc thiểu số cùng nhiều tôn giáo lớn cùng chung sống hòa thuận, đoàn kết.

Việc triển khai Quyết định số 1567/QĐ-TTg đã tạo cơ sở quan trọng giúp địa phương cụ thể hóa các mục tiêu bảo đảm quyền con người, thúc đẩy phát triển kinh tế vùng đồng bào và bảo tồn các giá trị di sản văn hóa đặc sắc.

Cho biết cụ thể hơn, Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo Tây Ninh Trương Thị Phương Thảo thông tin, tỉnh có 17 dân tộc thiểu số với 35.589 người, chiếm khoảng 1,12% dân số.

Trong thời gian từ 2024 đến 2026, tỉnh tổ chức hơn 50 lớp tập huấn về quyền con người và Công ước CERD cho hơn 3.500 lượt cán bộ cơ sở, già làng, người có uy tín và người dân.

Thực hiện khuyến nghị của Ủy ban CERD về hoàn thiện hệ thống dữ liệu, Tây Ninh đang xây dựng nền tảng số về các dân tộc thiểu số, số hóa thông tin về độ tuổi, việc làm, thu nhập, giáo dục và y tế của từng hộ. Dữ liệu hướng tới bảo đảm “đúng, đủ, sạch, sống”, đóng góp vào hệ thống dữ liệu quốc gia.

Trong khi đó, tại Đắk Lắk, Phó Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo Lê Ngọc Vinh cho biết tỉnh đã hỗ trợ hơn 6.600 hộ, nhóm hộ phát triển sản xuất. Nhờ đó, tỷ lệ hộ nghèo trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giảm từ 27,49% cuối năm 2021 xuống còn 12,44% cuối năm 2025.

Giai đoạn 2026-2030, tỉnh Đắk Lắk dự kiến hỗ trợ 481 dự án cho 7.278 hộ, nhóm hộ; xây dựng 20 xã điểm và phấn đấu giảm hộ nghèo dân tộc thiểu số từ 3% trở lên mỗi năm.

Các đại biểu cũng trao đổi về hoàn thiện hệ thống dữ liệu, nâng cao năng lực thực thi chính sách, tăng khả năng tiếp cận quyền của người dân tộc thiểu số và củng cố cơ chế phối hợp giữa các cơ quan, qua đó phục vụ việc thực hiện Quyết định 1567/QĐ-TTg và xây dựng Báo cáo quốc gia về thực hiện Công ước CERD.

Nhờ những nỗ lực triển khai của cả hệ thống chính trị, Việt Nam đã đạt được các tiến bộ quan trọng trong thúc đẩy quyền cho người dân tộc thiểu số, đặc biệt là với các quyền như quyền tham gia các hoạt động quản lý nhà nước, quản lý xã hội. Người dân tộc thiểu số được tham gia vào các hoạt động quản lý nhà nước, quản lý xã hội một cách trực tiếp hoặc thông qua đại diện theo những quy định cụ thể, rõ ràng...; khẳng định cam kết của Việt Nam trong thực hiện quyền và nghĩa vụ của quốc gia thành viên Công ước CERD.