(Thanh tra)- Đó là nhận định của các chuyên gia tại Hội thảo về cam kết quốc tế của Việt Nam liên quan đến phòng, chống tác hại của rượu, bia và khuyến nghị của các tổ chức phi Chính phủ đối với dự án Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia do Bộ Y tế tổ chức ngày 8/11, tại Hà Nội.
Theo Bộ Y tế, Chương trình nghị sự phát triển bền vững đến năm 2030 đã được lãnh đạo của 154 quốc gia thành viên (trong đó có Việt Nam) thông qua trong Kỳ họp lần thứ 70 của Đại Hội đồng Liên hợp quốc vào năm 2015 tại New York, gồm 17 mục tiêu phát triển bền vững (SDGs) với 169 chỉ tiêu, xoay quanh khía cạnh giúp phát triển con người bền vững, đó là: Xã hội, môi trường và kinh tế. Trong đó, Việt Nam đã cam kết mục tiêu phát triển bền vững số 3.4: Giảm 20 - 25% tỷ lệ tử vong trước 70 tuổi do các bệnh không lây nhiễm (NCDs) thông qua dự phòng và điều trị, nâng cao sức khỏe tinh thần và thể chất đến năm 2030.
Tại mục tiêu phát triển bền vững số 3.5, Việt Nam cam kết giảm 10% tỷ lệ sử dụng rượu, bia ở mức nguy hại vào năm 2030.
Trong khi đó, thống kê cho thấy, hiện nay mức độ tiêu thụ rượu, bia tại Việt Nam đang ở mức báo động với mức tiêu thụ rượu, bia bình quân đầu người (trên 15 tuổi cả hai giới) quy đổi theo cồn nguyên chất là 8,3 lít năm 2016. Đặc biệt là tỷ lệ uống rượu, bia ở mức nguy hại đang ở mức cao, cụ thể: 44,2% nam giới và 1.2% nữ giới sử dụng rượu, bia ở mức có hại (tức là trong 30 ngày qua có ít nhất 1 lần uống từ 60g cồn trở lên).
Tại hội thảo, ông Nguyễn Huy Quang,Vụ trưởng Vụ Pháp chế (Bộ Y tế) cho biết, dự thảo Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia đang chịu rất nhiều tác động. Trong khi đó, việc sử dụng rượu, bia đang là trở ngại lớn trong việc đạt được 13 trong tổng số 17 mục tiêu và 52 chỉ tiêu phát triển bền vững. Sử dụng rượu, bia là trở ngại cho sự phát triển bởi chúng hủy hoại nguồn nhân lực và cản trở sự phát triển bền vững của con người.
Theo thống kê, mỗi năm các doanh nghiệp sản xuất bia, rượu đóng góp cho kinh tế trong nước khoảng 50 nghìn tỷ đồng, tuy nhiên, Chính phủ phải bỏ ra tới 65 nghìn tỷ đồng/năm để khắc phục hậu quả do rượu bia gây ra. Không chỉ gây hệ lụy về mặt kinh tế, rượu bia còn gây hệ lụy lớn đến xã hội. Việc sử dụng rượu bia là một trong ba nguyên nhân hàng đầu làm tăng tỷ lệ tai nạn giao thông ở nam giới độ tuổi từ 15 - 49 (chiếm 36,2% ở nam giới, 0,7% ở nữ giới)...
Không những thế, rượu bia còn gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức khỏe người dân. Cụ thể, rượu bia là nguyên nhân gây ra của 30 mã bệnh tật; nguyên nhân cấu thành của 200 mã bệnh…
“Do đó, việc ban hành Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia là một công cụ pháp lý mạnh mẽ nhất để thực hiện các cam kết của Việt Nam về phát triển bền vững”, ông Nguyễn Huy Quang nhấn mạnh.
Thời gian qua, kiến nghị của các tổ chức trong nước và quốc tế hoạt động trong lĩnh vực bảo vệ sức khỏe cộng đồngnhư: Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc, Tổ chức Y tế thế giới, Liên minh Chính sách đồ uống có cồn toàn cầu, Tổ chức Nhịp cầu sức khỏe (HealthBridge Canada) … đã gửi tới lãnh đạo Quốc hội, Chính phủ, Bộ Y tế trong về dự thảo Luật Phòng, chống tác hại rượu bia của Việt Nam.
Cũng trong vòng 3 tháng qua, kể từ khi Dự thảo Luật Phòng chống tác hại của rượu bia được lấy ý kiến rộng rãi, đã có tổng cộng 10 thư kiến nghị/góp ý của 6 tổ chức trong nước và quốc tế gửi tới lãnh đạo Quốc hội, Chính phủ.
Các tổ chức khuyến nghị kêu gọi Chính phủ thực thi các chính sách phòng, chống tác hại rượu bia hiệu quả/tốt nhất được Tổ chức Y tế thế giới khuyến cáo. Bên cạnh đó là các góp ý cụ thể của một số tổ chức đối với dự thảo Luật về tên Luật, về kiểm soát, quảng cáo, khuyến mại, tài trợ: Các chính sách phòng chống tác hại rượu bia hiệu quả/tốt nhất cần được củng cố trong dự thảo Luật, cụ thể là quy định về cấm quảng cáo, khuyến mại tài trợ, quy định hạn chế tính có sẵn của mặt hàng rượu bia và sự tiếp cận với đối tượng dưới 18 tuổi, ngoài những quy định hiện nay được đề cập trong dự thảo, cần bổ sung hoặc điều chỉnh.
Về điều kiện tài chính bảo đảm thực thi Luật, kiến nghị cũng nêu rõ, cần có nguồn kinh phí bền vững để thực thi Luật, đưa Luật vào cuộc sống và tổ chức nguồn kinh phí theo hình thức tạo quỹ nâng cao sức khoẻ bằng trích phần trăm thuế tiêu thụ đặc biệt mặt hàng rượu bia, thực hiện quản lý theo đúng nguyên tắc khoa học, lập và phát triển quỹ cho triển khai phòng chống tác hại rượu bia trong nội dung của phòng chống bệnh không lây nhiễm và chăm sóc sức khoẻ ban đầu.
Phương Anh
