Nhân chứng lịch sử kể lại trận đánh ở Cồn Tiên. Ảnh: LHC

Sự kiện nhằm thu thập, đối chiếu dữ liệu lịch sử và nhân chứng, làm cơ sở xây dựng phương án mở rộng tìm kiếm hài cốt liệt sĩ trong khuôn khổ “Chiến dịch 500 ngày đêm”.

Hội thảo có sự tham dự của Thiếu tướng Đoàn Quang Hòa, Cục trưởng Cục Chính sách - Xã hội, Chánh Văn phòng Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ; Thiếu tướng Lê Văn Trung, Phó Chính ủy, Trưởng ban Chỉ đạo Quân khu 4; cùng đại diện các cơ quan, đơn vị trực thuộc Bộ Quốc phòng và Quân khu 4.

Về phía lãnh đạo tỉnh Quảng Trị có Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Trần Vũ Khiêm; Đại tá Phan Thắng, Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lê Văn Bảo - Trưởng ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tỉnh chủ trì hội thảo.

Cùng dự có lãnh đạo các sở, ngành, lực lượng vũ trang địa phương, các cựu chiến binh, nhân chứng lịch sử từng trực tiếp chiến đấu tại chiến trường Cồn Tiên, thân nhân liệt sĩ cùng các hộ dân có diện tích đất liên quan đến khu vực tìm kiếm, quy tập.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lê Văn Bảo - Trưởng ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tỉnh chủ trì hội thảo. Ảnh: LHC

Dự báo còn khoảng 80 - 90 hài cốt liệt sĩ chưa được quy tập

Theo báo cáo đề dẫn và ý kiến tham luận của các nhân chứng, lịch sử kháng chiến chống Mỹ giai đoạn 1965 - 1968 ghi dấu trận tiến công oanh liệt vào căn cứ Cồn Tiên rạng sáng ngày 8/5/1967.

Trận đánh then chốt của Tiểu đoàn 4 (Trung đoàn 812, Sư đoàn 324) cùng các đơn vị phối hợp đã thể hiện tinh thần kiên cường, dũng cảm, góp phần quan trọng làm phá sản hoàn toàn tham vọng thiết lập hàng rào điện tử McNamara của đối phương.

Tuy nhiên, cuộc đụng độ diễn ra vô cùng ác liệt khiến đơn vị chịu nhiều tổn thất; nhiều cán bộ, chiến sĩ hy sinh tại trận địa chưa thể đưa ra ngoài và sau đó bị địch thu gom, chôn cất tập thể.

Số liệu thống kê từ Ban Chỉ huy Quân sự huyện Gio Linh (cũ) cho thấy, trong giai đoạn từ năm 1992 đến năm 2022, các lực lượng đã nỗ lực quy tập được 83 hài cốt liệt sĩ tại khu vực Cồn Tiên. Mặc dù vậy, từ kết quả khảo sát thực địa kết hợp đối chiếu hồ sơ quân sự và lời kể của các cựu chiến binh, cơ quan chuyên môn nhận định hiện vẫn còn khoảng 80 đến 90 hài cốt liệt sĩ tại khu vực này chưa được tìm thấy, đòi hỏi phải nhanh chóng khoanh vùng và triển khai tìm kiếm quy mô lớn.

"Làm đến đâu chắc đến đó", sớm đưa các liệt sĩ về với đồng đội

Phát biểu tại hội thảo, Thiếu tướng Đoàn Quang Hòa ghi nhận sự chuẩn bị nghiêm túc, chu đáo cùng quyết tâm chính trị cao của Quân khu 4 và tỉnh Quảng Trị trong việc thu thập, xác minh thông tin để hoàn thiện hồ sơ thực địa. Chánh Văn phòng Ban Chỉ đạo quốc gia đề nghị các lực lượng chức năng sớm tiến hành khoanh vùng, kết luận địa bàn theo đúng phương châm “dễ, rõ làm trước, làm đến đâu chắc đến đó”.

Thiếu tướng Đoàn Quang Hòa - Chánh Văn phòng Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Ảnh: LHC

Đồng thời, Thiếu tướng Đoàn Quang Hòa lưu ý ban chỉ đạo địa phương cần tiếp thu tối đa các ý kiến đóng góp, hệ thống hóa và đối chiếu tỉ mỉ thông tin từ cựu chiến binh với dữ liệu thực địa nhằm xác định chính xác các tọa độ nghi vấn trước khi tổ chức thăm dò, khai quật. Các cơ quan chuyên trách của Bộ Quốc phòng và Quân khu 4 sẽ tiếp tục đồng hành, hỗ trợ tháo gỡ khó khăn về mặt dữ liệu, kiên trì bám sát địa bàn tìm kiếm cho đến khi không còn thông tin về mộ liệt sĩ.

Thống nhất 6 nhiệm vụ trọng tâm triển khai thực địa

Phát biểu kết luận và tổng thuật hội thảo, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lê Văn Bảo nhấn mạnh giá trị to lớn của 9 bài tham luận trực tiếp cùng hệ thống tư liệu trong kỷ yếu. Trên cơ sở đó, Ban Chỉ đạo tỉnh đã thống nhất 6 nội dung trọng tâm để khẩn trương bắt tay vào thực hiện trong thời gian tới.

Trước hết, địa phương sẽ triển khai lập lại toàn bộ bản đồ khu vực Cồn Tiên trên một hệ tọa độ quy chiếu thống nhất nhằm xác định chuẩn xác các hướng tuyến và vị trí thăm dò, khai quật. Cùng với đó, Ban Chỉ đạo tỉnh sẽ báo cáo Ban Chỉ đạo quốc gia và Quân khu 4 xem xét chủ trương mở rộng các vị trí nghi vấn với tinh thần trách nhiệm, thận trọng, khẩn trương và đúng quy định pháp luật.

Để công tác tìm kiếm đạt hiệu quả thực chất, tỉnh sẽ thành lập tổ nghiên cứu chuyên sâu trực tiếp giúp việc cho ban chỉ đạo xử lý các nguồn tin phức tạp. Song song với đó, các cơ quan chuyên môn tiếp tục rà soát, chuẩn hóa hồ sơ, danh sách trích ngang của các liệt sĩ thuộc Sư đoàn 324 và các đơn vị phối hợp tham chiến.

Tỉnh cũng đề nghị cấp trên tiếp tục hướng dẫn, hỗ trợ nguồn lực để triển khai thắng lợi cao điểm “Chiến dịch 500 ngày đêm” tại Cồn Tiên; đồng thời kêu gọi các cơ quan báo chí Trung ương và địa phương đẩy mạnh tuyên truyền nhằm tiếp nhận thêm nhiều manh mối, thông tin từ đồng đội và Nhân dân cả nước.