(Thanh tra) - Trong 2 ngày 29 - 30/10, tại Thái Nguyên, Bảo hiểm xã hội (BHXH) Việt Nam tổ chức Hội thảo chia sẻ kinh nghiệm khai thác và đề xuất giải pháp phát triển đối tượng tham gia BHXH tự nguyện.
Đối tượng tham gia còn thấp so với tiềm năng
Phát biểu tại hội thảo, Phó Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam Trần Đình Liệu cho biết, mặc dù đã đầu tư nhiều công sức, tuy nhiên, công tác phát triển đối tượng tham gia BHXH tự nguyện còn thấp so với tiềm năng.
Tính đến 30/9/2018, số đối tượng tham gia BHXH tự nguyện là 189.502 người, đạt 57,2% so với kế hoạch giao.
Một số địa phương thực hiện tốt công tác phát triển đối tượng tham gia BHXH tự nguyện như: Điện Biên, Quảng Bình, Cao Bằng, Hải Dương, Thừa Thiên - Huế, Ninh Bình. Trong đó, tỉnh Hải Dương đang đứng đầu với 10.870 người tăng mới.
Tuy nhiên, đến nay có tới 48 địa phương giảm đối tượng so với năm 2017, nguyên nhân chủ yếu một số đối tượng tham gia nghỉ hưởng chế độ BHXH hoặc chuyển đối tượng theo quy định; người tham gia chưa hiểu đầy đủ về chính sách; có thu nhập thấp, không ổn định; chưa có thói quen tham gia BHXH khi còn trẻ để hưởng lương hưu khi về già; chưa giao chỉ tiêu cụ thể cho từng đại lý thu. Như vậy, từ này đến hết năm 2018, số người còn phải phát triển là 141.730 người được xem là nhiệm vụ khá khó khăn đối với địa phương.
Với kinh nghiệm của BHXH, Bưu điện các tỉnh, thành phố, nhất là BHXH, Bưu điện các quận, huyện, thị xã, Phó Tổng Giám đốc tin tưởng rằng, công tác mở rộng đối tượng tham gia BHXH tự nguyện sẽ phát triển xứng đáng với tiềm năng.
Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty Bưu điện Việt Nam Nguyễn Minh Đức nhấn mạnh, việc phối hợp với ngành BHXH phát triển đối tượng tham gia BHXH tự nguyện luôn là nhiệm vụ quan trọng của ngành Bưu điện. Là một kênh đại lý lớn của ngành BHXH trong việc tuyên truyền, vận động người dân tham gia BHXH tự nguyện, thời gian qua, ngành Bưu điện đã tổ chức các Hội nghị tuyên truyền theo hình thức thương mại ở 20 tỉnh, thành phố.
Tính đến 26/10/2018, ngành Bưu điện đã tổ chức được 336 Hội nghị tuyên truyền về chính sách BHXH tự nguyện, qua đó vận động gần 8.000 người tham gia.
Năm 2019, ngành Bưu điện cũng đặt mục tiêu tổ chức hơn 8.780 hội nghị tuyên truyền, vận động, thêm mới 219.600 người tham gia BHXH tự nguyện.
Nhiều "kế" phát triển đối tượng BHXH tự nguyện
Tại Hội thảo, đa số các ý kiến tham luận đều đồng quan điểm rằng, việc phát triển đối tượng tham gia BHXH tự nguyện là nhiệm vụ quan trọng, được ưu tiên hàng đầu. Những địa phương thực hiện tốt công tác phát triển BHXH tự nguyện đều nhận được sự vào cuộc tích cực của chính quyền địa phương, cũng như sự phối hợp của các ban, ngành, đoàn thể liên quan. Đặc biệt, đội ngũ cán bộ đại lý thu, cộng tác viên ở cơ sở đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc tuyên truyền, thuyết phục và vận động nhân dân tham gia vào chính sách an sinh xã hội bền vững.
Đại diện Bưu điện tỉnh Ninh Bình cho biết, để phát triển BHXH tự nguyện hiệu quả, Bưu điện tỉnh chọn giải pháp chủ yếu là tổ chức các hội nghị tuyên truyền, vận động ở các thôn, xóm, xã, phường. Đối tượng hướng đến là những người trong độ tuổi lao động, có thu nhập ổn định. Để mời được những đối tượng này đến tham dự hội nghị, Bưu điện tỉnh phối hợp với chính quyền địa phương phát giấy mời, nhằm tạo niềm tin cho nhân dân. Sau đó, nhân viên Bưu điện ở các đại lý xã, thôn sẽ cùng các hội, đoàn thể đến từng nhà người dân để tư vấn trước cho họ về sự ưu việt của chính sách...
Bưu điện tỉnh cũng luôn yêu cầu nhân viên đại lý không được trích dẫn các văn bản, nghị định, thông tư mà phải nói với người dân bằng sự chân thành và nhấn mạnh tính ưu việt và nhân văn sâu sắc của chính sách BHXH tự nguyện “với việc tham gia BHXH tự nguyện thì Nhà nước mong muốn bà con luôn sống thọ để được hưởng chế độ an sinh bền vững, độc lập về tài chính khi về già, giảm gánh nặng cho gia đình và xã hội”.
Chia sẻ kinh nghiệm trong phát triển đối tượng tham gia BHXH tự nguyện, theo đại diện BHXH tỉnh Nghệ An, nhân viên đại lý thu và cơ quan bảo hiểm phải “bám làng, bám dân”, gặp gỡ, tiếp xúc với các nhóm đối tượng tiềm năng để tư vấn cho người dân hiểu được những lợi ích khi tham gia BHXH tự nguyện.
Là đơn vị có thành tích tốt nhất về phát triển BHXH tự nguyện ở khu vực phía Bắc, đại diện BHXH tỉnh Hải Dương cho biết, điều quan trọng là phải thực hiện hiệu quả 3 giải pháp, đó là: Mở rộng đại lý thu để phát huy sức mạnh của từng hệ thống (Hội Nông dân, Hội Phụ nữ, ngành Y tế, Mặt trận Tổ quốc, Bưu điện, UBND xã…); triển khai giao chỉ tiêu cụ thể cho BHXH huyện để BHXH huyện giao chỉ tiêu đến các đại lý thu, trong đó yêu cầu mỗi tháng mỗi đại lý phải vận động được tối thiếu 1 đối tượng tham gia mới; cần đa dạng các hình thức tuyên truyền, hướng tới từng đối tượng tiềm năng.
Với phương châm “mỗi cán bộ BHXH là một tuyên truyền viên tích cực trong công tác tuyên truyền BHXH, BHYT đến toàn xã hội”, Phó Giám đốc BHXH huyện Thạch An, tỉnh Cao Bằng, bà Đàm Thị Phương Thảo chia sẻ, cá nhân trực tiếp rà soát các đối tượng có tiềm năng như: Những người đến cơ quan bảo hiểm, người có nhu cầu thanh toán BHXH 1 lần, người đang hưởng BH thất nghiệp, những viên chức có người thân làm kinh doanh nhỏ lẻ, từ đó, trực tiếp gặp và tư vấn bằng thái độ giao tiếp lịch sự, ngắn gọn, dễ nghe, dễ hiểu, đặc biệt nhấn mạnh những quyền lợi khi tham gia BHXH tự nguyện gồm: Hưởng lương hưu hàng tháng, hưởng chế độ tử tuất, thẻ BHYT, trợ cấp 1 lần khi nghỉ hưu, được Nhà nước hỗ trợ mức đóng, tính đến nay, cá nhân bà Thảo đã phát triển tăng mới được 52 đối tượng tham gia BHXH tự nguyện.
Có thể thấy, trong phát triển đối tượng tham gia BHXH tự nguyện, mỗi địa phương có những giải pháp, kinh nghiệm khác nhau, nhưng đều có điểm chung là nhấn mạnh đến mạng lưới cán bộ, cộng tác viên tại cơ sở; đồng thời trực tiếp gặp gỡ, tiếp xúc, trao đổi, tư vấn thuyết phục người dân...
Bên cạnh việc chia sẻ kinh nghiệm phát triển đối tượng tham gia BHXH tự nguyện, đại diện Ban Thu và một số BHXH các tỉnh, thành phố đã báo cáo kinh nghiệm rà soát, xác định đối tượng tham gia BHXH bắt buộc theo dữ liệu của cơ quan Thuế để phát triển đối tượng tham gia BHXH bắt buộc, đồng thời phát hiện những đơn vị có dấu hiệu vị phạm như: Nợ đọng BHXH, không tham gia BHXH hoặc tham gia không đầy đủ số người lao động và mức đóng BHXH không đúng theo quy định để kịp thời xử lý.
Trần Kiên
