Bộ Nội vụ đang lấy ý kiến đối với hồ sơ dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024, trong đó có nội dung đáng chú ý là đề xuất làm rõ cách quy đổi thời gian đóng bảo hiểm xã hội có tháng lẻ khi tính hưởng lương hưu.

Đề xuất quy định chi tiết cách quy đổi thời gian đóng bảo hiểm xã hội có tháng lẻ khi tính hưởng các chế độ. Ảnh minh họa: BHXHVN

Theo dự thảo, khoản 6 Điều 5 của Luật bảo hiểm xã hội năm 2024 sẽ được sửa đổi theo hướng quy định cụ thể hơn về thời gian đóng bảo hiểm xã hội chưa tròn năm. Khi xác định mức hưởng, phần thời gian đóng bảo hiểm xã hội có tháng lẻ sẽ được quy đổi theo từng nhóm.

Cụ thể, thời gian đóng bảo hiểm xã hội lẻ từ 1 tháng đến 3 tháng được tính bằng một phần tư năm, tương ứng 0,25 năm. Trường hợp có từ 4 tháng đến 6 tháng lẻ được tính bằng nửa năm, tương ứng 0,5 năm.

Nếu có từ 7 tháng đến 9 tháng lẻ, thời gian này được tính bằng ba phần tư năm, tương ứng 0,75 năm. Với phần tháng lẻ từ 10 tháng đến 11 tháng, người lao động được tính bằng một năm.

Quy định nhằm tạo căn cứ thống nhất cho cơ quan bảo hiểm xã hội khi giải quyết chế độ, nhất là với những trường hợp người lao động có thời gian tham gia bảo hiểm xã hội không tròn năm.

Trên thực tế, quá trình làm công, chuyển nơi làm, nghỉ gián đoạn, tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc rồi chuyển sang bảo hiểm xã hội tự nguyện hoặc ngược lại có thể khiến tổng thời gian đóng của người lao động xuất hiện các tháng lẻ.

Nếu không quy định rõ cách làm tròn hoặc quy đổi, quá trình tính toán quyền lợi dễ phát sinh cách hiểu khác nhau. Người lao động cũng khó tự xác định quyền lợi dự kiến của mình khi tra cứu thời gian tham gia bảo hiểm xã hội.

Về điều kiện hưởng và mức hưởng, đối với điều kiện hưởng lương hưu và trợ cấp tuất hằng tháng, thời gian đóng bảo hiểm xã hội tối thiểu vẫn tính theo năm, trong đó một năm phải đủ 12 tháng.

Điều này có nghĩa, phần tháng lẻ không được dùng để thay thế yêu cầu đủ năm đóng bảo hiểm xã hội khi xác định điều kiện hưởng các chế độ dài hạn này.

Trong khi đó, khi tính mức hưởng chế độ, phần thời gian đóng lẻ sẽ được quy đổi theo các mốc 0,25 năm, 0,5 năm, 0,75 năm hoặc một năm như dự thảo nêu.

Cách thiết kế này giúp tách bạch hai vấn đề: đủ điều kiện hưởng chế độ là một căn cứ; mức hưởng cụ thể sau khi đã đủ điều kiện lại là một căn cứ khác.

Theo cơ quan soạn thảo, bổ sung quy định chi tiết về thời gian đóng bảo hiểm xã hội có tháng lẻ sẽ xử lý được phần thời gian tham gia chưa tròn năm, bảo đảm quyền lợi của người tham gia và giảm vướng mắc trong khâu thực hiện. 

Khi quy định đã cụ thể, cơ quan giải quyết chế độ có cơ sở áp dụng thống nhất trên phạm vi cả nước.

Nội dung này nằm trong nhóm sửa đổi được đưa vào dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật bảo hiểm xã hội năm 2024.

Ngoài quy định về thời gian đóng bảo hiểm xã hội có tháng lẻ, dự thảo còn đề xuất sửa đổi một số nội dung liên quan đến đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội, chính sách hỗ trợ người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện, tổ chức và hoạt động của Hội đồng quản lý bảo hiểm xã hội, cũng như chức năng của cơ quan bảo hiểm xã hội.