Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ phát biểu

Theo Tổng cục Trưởng Tổng cục Hải quan Nguyễn Văn Cẩn, số container phế liệu đang lưu giữ tại cảng trên toàn quốc tính đến ngày 25/1/2019 là 24.184 container, trong đó số lượng container lưu giữ chưa quá 30 ngày kể từ ngày đến cửa khẩu là 7.579 container; số container lưu giữ từ 30 - 90 ngày kể từ ngày đến cửa khẩu là 6.733 container; số lượng container tồn đọng trên 90 ngày kể từ ngày đến cửa khẩu là 9.872 container.

Số liệu các container phế liệu đang lưu giữ tại cảng Hải Phòng tính đến 25/1/2019 là 6.660 container, trong đó số lượng container chưa quá 30 ngày kể từ ngày đến cử khẩu là 1.008 container; số lượng container từ 30-90 ngày kể từ ngày đến cửa khẩu là 238 container; số lượng container tồn đọng trên 90 ngày là 5.414 container.

Đối với các container dưới 90 ngày , các doanh nghiệp vẫn đang tiếp tục thực hiện thủ tục hải quan để thông quan theo đúng quy định.

Đối với các container tồn đọng trên 90 ngày, cơ quan hải quan đã và đang tiếp tục thực hiện thủ tục thông báo tìm chủ hàng theo quy định và có 3.085 container đã quá hạn thông báo tìm chủ hàng theo quy định nhưng chưa có người đến nhận.

Đối với các container phế liệu lưu giữ ở cảng quá 90 ngày nhưng chưa có người đến nhận, Tổng cục Hải quan đã có Văn bản số 406/TCHQ-GSQL hướng dẫn các đơn vị thực hiện.

Các lô hàng đã về đến cửa khẩu trước ngày 29/10/2018 thì cơ quan hải quan áp dụng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường ban hành kèm theo Thông tư số 08, 09/2018/TT-BTNMT của Bộ Tài nguyên và Môi trường (TN&MT) để xem xét giải quyết thủ tục hải quan theo đúng quy định và hiện nay các doanh nghiệp đã và đang thực hiện thủ tục hải quan để thông quan.

Hiện nay, trung bình mỗi tuần có khoảng hơn 2 nghìn container phế liệu nhập khẩu vào Việt Nam, đồng thời cũng có khoảng hơn 2 nghìn containaer được cơ quan hải quan giải quyết thủ tục thông quan theo đúng quy định.

Thời gian qua, Bộ Tài chính (Tổng cục Hải quan) tăng cường công tác quản lý phế liệu nhập khẩu và triển khai các biện pháp ngăn chặn từ xa khi hàng vẫn còn trên tàu, không cho phép dỡ hàng xuống cảng đối với các hàng hóa là chất thải, phế liệu không đủ điều kiện nhập khẩu.

Các doanh nghiệp đã chủ động chỉ nhập vào Việt Nam các lô hàng phế liệu đáp ứng các điều kiện quy định của pháp luật để được cơ quan hải quan xem xét giải quyết thủ tục thông quan.

Việc này, cho thấy các biện pháp tăng cường quản lý, phế liệu nhập khẩu của cơ quan hải quan thời gian qua đã góp phần vào việc ngăn chặn chất thải, phế liệu không đáp ứng các điều kiện quy định vào Việt Nam.

Tổng cục Hải quan đã chỉ đạo các đơn vị có liên quan tiến hành đánh giá tổng thể tình hình xuất phập khẩu phế liệu của trên 250 doanh nghiệp.

Quá đó, xác định 44 doanh nghiệp có dấu hiệu nghi vấn gian lận về sửa chữa, làm giả hồ sơ, nhập lại số lượng được cấp phép trong hoạt động nhập phế liệu, trong đó có 21 doanh nghiệp có dấu hiệu vi phạm số lượng lớn. Hiện cơ quan hải quan đang tiếp tục tổ chức điều tra xác minh theo chức năng, nhiệm vụ.

Trên cơ sở điều tra, sau khi trao đổi, thống nhất với Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao, Cục Điều tra buôn lậu thuộc Tổng cục Hải quan đã ra 4 quyết định khởi tố 4 vụ án Vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới, tiền tệ qua biên giới, theo Điều 189, Bộ Luật Hình sự năm 2015.

Theo phản ánh của các đơn vị có nhiều lô hàng phế liệu nhập khẩu thông quan chậm.

Từ khi triển khai thực hiện Thông tư số 08, 09/2018/TT-BTNMT của Bộ TN&MT, phải chờ thông báo kết quả kiểm tra Nhà nước về chất lượng do Sở TN&MT nơi có nhà máy, cơ sở sản xuất đồng ý, các đơn vị nhập khẩu có lô hàng phế liệu mới được thông quan.

Qua theo dõi các cơ quan hải quan thì thời gian các Sở TN&MT ra thông báo kết quả kiểm tra Nhà nước về chất lượng tính từ thời điểm lấy mẫu để kiểm tra mất rất nhiều thời gian, có nhiều trường hợp phát sinh hơn 30 ngày mới có kết quả nên đã làm ảnh hưởng đến thời gian thông quan hàng hóa, phát sinh rất nhiều chi phí cho doanh nghiệp.

Do vậy, để đảm đảo thực hiện thống nhất, giảm thời gian thông quan, tránh phát sinh chi phí cho doanh nghiệp, Bộ Tài chính đã có Công văn 6642/TCHQ-GSQL đề nghị Bộ TN&MT hướng dẫn Sở TN&MT thực hiện theo một trong 2 phương  án: Giao việc phối hợp kiểm tra, lấy mẫu cho Sở TN&MT tại cửa khẩu; Sở TN&MT nơi có nhà máy, cơ sở sản xuất căn cứ kết quả đánh giá sự phối hợp của tổ chức giám định được chỉ định và hô sơ đăng ký kiểm tra chất lượng hàng hóa nhập khẩu của doanh nghiệp để ra thông báo kết quả kiểm tra chất lượng hàng hóa nhập khẩu.

Đến nay Bộ Tài chính vẫn chưa nhận được ý kiến trả lời của Bộ TN&MT.

Ngày 13/11/2018, Văn phòng Chính phủ có Công văn số 10978/VPCP-KTTH thông báo ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ Trịnh Đình Dũng về việc giao Bộ TN&MT, Bộ Công thương, Bộ Giao thông Vận tải xem xét, xử lý ý kiến của Bộ Tài chính theo thẩm quyền và các quy định của pháp luật; trường hợp vượt thẩm quyền, báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét, giải quyết.

Để giải quyết nút thắt về việc thông quan các lô hành nhập khẩu phế liệu, Tổ Công tác của Thủ tướng Chính phủ đã đi kiểm tra tại Chi cục Hải quan khu vực III.

Qua công tác kiểm tra, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Mai Tiến Dũng hỏi cán bộ Chi cục Hải quan khu vực III mở ngày 23/01/2019 xem các lô hàng nhập khẩu. Sau gần 1 giờ cán bộ, Chi cục Hải quan khu vực III vẫn không mở ra được

Tại buổi làm việc, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Mai Tiến Dũng yêu cầu: Bộ Tài chính phối hợp với Bộ TN&MT làm tốt công tác các thủ tục hành chính về thông quan các lô hành nhập khẩu phế liệu, tránh tình trạng các lô hàng tồn đọng tại các của khẩu; tạo điều kiện cho các doanh nghiệp nhập khẩu phế liệu sử dụng làm nguyên liệu sản xuất, tránh phát sinh chi phí cho doanh nghiệp.

Kim Thành