Tại Cà Mau, nhiều tuyến đường bê tông đầu tư từ các giai đoạn trước đã xuống cấp, quy mô nhỏ hẹp, chưa đáp ứng tải trọng, nhu cầu lưu thông, kết nối hàng hóa. Ảnh: A.X

Cà Mau đặt mục tiêu hoàn thiện 4.089 tuyến giao thông nông thôn, dài khoảng 8.470km

Nghị quyết số 16-NQ/TU xác định phát triển GTNT là nhiệm vụ trọng tâm, ưu tiên hàng đầu của cả hệ thống chính trị. Theo đánh giá của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Cà Mau, bên cạnh kết quả đầu tư trong những năm qua, GTNT Cà Mau vẫn còn những điểm nghẽn, hạn chế. Nhiều tuyến đường đất đen chưa được cứng hóa; vào mùa mưa, triều cường dâng cao gây ngập úng, lầy lội, chia cắt giao thông. Một số tuyến đường bê tông được đầu tư từ các giai đoạn trước đã xuống cấp, quy mô nhỏ hẹp, chưa đáp ứng tải trọng và nhu cầu lưu thông, kết nối hàng hóa.

Nghị quyết 16-NQ/TU đặt mục tiêu hoàn thiện hệ thống GTNT thông suốt, đồng bộ, an toàn từ trung tâm tỉnh, xã đến 100% khóm, ấp. Phấn đấu đến năm 2030, 100% khóm, ấp trên địa bàn tỉnh có đường bê tông GTNT thông suốt, hiện đại, phục vụ đời sống Nhân dân, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm quốc phòng - an ninh.

Để thực hiện mục tiêu này, Nghị quyết xác định đầu tư có trọng tâm, trọng điểm, ưu tiên địa bàn khó khăn, các tuyến có tính kết nối và phục vụ trực tiếp đời sống, sản xuất của Nhân dân. Việc đầu tư được thực hiện theo nguyên tắc “đường đến đâu, cầu đến đó”, bảo đảm kết nối đồng bộ, liên hoàn; không phân bổ vốn bình quân theo địa giới hành chính, không đầu tư dàn trải, lãng phí, đồng thời bảo đảm công khai, minh bạch, khách quan, tuyệt đối không để xảy ra tiêu cực, lợi ích nhóm.

Tình trạng sạt lở, sụt lún cũng làm ảnh hưởng tới hệ thống nhiều tuyến đường khóm, ấp tại Cà Mau. Ảnh: A.X

Theo Nghị quyết, mục tiêu được phân kỳ thực hiện trong 2 giai đoạn. Giai đoạn 2026 - 2027, tỉnh ưu tiên dứt điểm các tuyến có nền sẵn và hoàn thiện nền đất đen mới. Cụ thể, cứng hóa mặt đường bê tông 100% các tuyến đã có nền đất đen hoàn chỉnh, đủ điều kiện thi công, với khoảng 1.251 tuyến, tổng chiều dài khoảng 2.160km. Đồng thời, hoàn thành đắp nền đất đen và hệ thống cống ngang đường đối với toàn bộ các tuyến chưa có nền, khoảng 815 tuyến, tổng chiều dài khoảng 1.437km; xây dựng mới và sửa chữa khoảng 738 cầu GTNT và 8.064 cống các loại.

Giai đoạn 2028 - 2030, tỉnh tập trung hoàn tất cứng hóa đường GTNT đến 100% khóm, ấp và nâng cấp, mở rộng kết nối. Theo đó, nâng cấp khoảng 538 tuyến đường hư hỏng, xuống cấp, ngập nước, với tổng chiều dài khoảng 1.072km; nâng cấp, mở rộng khoảng 1.485 tuyến có tính chất kết nối liên xã, kết nối đường tỉnh, quốc lộ, với tổng chiều dài khoảng 3.801km. Đồng thời, cứng hóa mặt đường bê tông 100% các tuyến đã hoàn thiện nền đất đen ở giai đoạn 1, bảo đảm hoàn thành mục tiêu 100% khóm, ấp có đường bê tông kết nối thông suốt; xây dựng mới và sửa chữa khoảng 2.104 cầu GTNT và 14.910 cống trên các tuyến triển khai.

Tổng cộng, Nghị quyết dự kiến thực hiện khoảng 4.089 tuyến, với tổng chiều dài khoảng 8.470km. Tổng nhu cầu kinh phí xây dựng GTNT giai đoạn 2026 - 2030 khoảng 14.048 tỷ đồng, gồm khoảng 12.397 tỷ đồng ngân sách Nhà nước, 1.421 tỷ đồng vận động xã hội hóa và 230 tỷ đồng Nhân dân đóng góp xây dựng cống ngang đường.

Giai đoạn 2026 - 2027, tỉnh Cà Mau sẽ cứng hóa mặt đường bê tông 100% các tuyến đã có nền đất đen hoàn chỉnh, đủ điều kiện thi công, với khoảng 1.251 tuyến, tổng chiều dài khoảng 2.160km. Ảnh minh họa: Chu Tuấn

Cụ thể hóa mục tiêu bằng các giải pháp triển khai

Để hiện thực hóa mục tiêu của Nghị quyết số 16-NQ/TU, UBND tỉnh Cà Mau đã ban hành kế hoạch thực hiện theo hướng đồng bộ, có trọng tâm, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp và khả năng cân đối nguồn lực. Trong đó, tiếp tục quán triệt nguyên tắc “đường đến đâu, cầu đến đó”, ưu tiên các tuyến có tính kết nối, phục vụ trực tiếp đời sống, sản xuất; không phân bổ vốn bình quân, tránh đầu tư dàn trải.

Song song đó, UBND tỉnh Cà Mau cũng ban hành Đề án xây dựng GTNT giai đoạn 2026 - 2030 để cụ thể hóa các giải pháp từ rà soát, lựa chọn công trình đến huy động nguồn lực. UBND cấp xã có trách nhiệm rà soát, cập nhật các tuyến GTNT vào quy hoạch chung xây dựng xã, bảo đảm kết nối với hệ thống đường tỉnh, quốc lộ và hạ tầng thủy lợi; lập danh mục công trình theo thứ tự ưu tiên và tổ chức họp dân theo từng tuyến.

Cùng với nguồn lực Nhà nước, Đề án xác định việc huy động sự tham gia của cộng đồng và nguồn lực xã hội là giải pháp quan trọng. Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh phối hợp các tổ chức chính trị - xã hội vận động người dân hiến đất, di dời công trình, đóng góp ngày công, kinh phí; đồng thời vận động các tổ chức, cá nhân hỗ trợ xây dựng cầu GTNT.

Việc triển khai cũng được đặt trong yêu cầu công khai, minh bạch để người dân biết, bàn, làm, kiểm tra và giám sát. Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng được thành lập để theo dõi chất lượng, tiến độ và việc quản lý, sử dụng nguồn vốn đóng góp.

Sau đầu tư, UBND cấp xã tiếp nhận, quản lý và bố trí kinh phí duy tu, sửa chữa theo phân cấp. Tại từng khóm, ấp sẽ thành lập “Tổ tự quản đường GTNT”, phối hợp vệ sinh, phát quang, bảo vệ công trình và góp phần ngăn ngừa xe quá tải gây hư hỏng đường.

Những giải pháp này cho thấy mục tiêu đưa đường bê tông đến 100% khóm, ấp tại Cà Mau không chỉ được cụ thể hóa bằng quy mô đầu tư, mà còn gắn với việc lựa chọn đúng công trình, huy động sự tham gia của người dân, tăng cường giám sát và bảo đảm công trình được quản lý, duy tu sau đầu tư.