Nhà ông Tú đang bị ngân hàng yêu cầu phát mại

 Mất nhà, mang nợ

Ông Lê Anh Tụ là chủ nhân căn nhà tại địa chỉ 57/188 Quán Thánh (Hà Nội) có nhu cầu vay mấy trăm triệu đồng, nhưng cầm sổ đỏ đi hết NH này đến NH khác đều không vay được. Một hôm, ông Tụ nhận được điện thoại của chị Lê Thị Phương Nga, cán bộ tín dụng NH Thương mại cổ phần Công thương Việt Nam (Vietinbank) - Chi nhánh Hà Nội và bà Lê Thị Mai Anh, Giám đốc Cty Cổ phần HMA, đồng thời là Phó Giám đốc Cty Cổ phần Đầu tư sản xuất thương mại Việt Thành (Cty Việt Thành) hẹn gặp hứa vay giúp được tiền. Sau nhiều lần trao đổi, chị Nga đã tư vấn cho ông Tụ rằng, muốn vay được tiền NH phải nhờ doanh nghiệp và bà Mai Anh sẽ đứng ra làm thủ tục vay hộ.

Tháng 5/2010, ông Tụ được gọi ra ký ‎vào một văn bản có tên là: “Hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất của bên thứ ba để vay vốn NH”. Theo hợp đồng này, bên vay là Cty Việt Thành, địa chỉ tại số 39, phố 8/3, phường Minh Khai, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội. Bên nhận thế chấp là Vietinbank - Chi nhánh Hà Nội.

Với văn bản này, Cty Việt Thành đã thế chấp sổ đỏ của ông Tụ cho NH để vay tổng số tiền lên đến 3,9 tỷ đồng. Ở đây cũng nói rõ, mọi giao dịch giữa Cty Việt Thành và NH đều không được thông báo cho bên bảo lãnh thế chấp là ông Tụ. Chỉ đến khi sau nhiều lần đốc thúc Cty Việt Thành trả nợ không được, Vietinbank Chi nhánh Hà Nội mới gửi thông báo cho ông Tụ về việc phát mại ngôi nhà của ông. Thông báo ghi rõ: “yêu cầu ông, bà có mặt tại nhà vào lúc 9h00, ngày thứ Ba, ngày 7/2/2012, để làm việc về việc phát mại tài sản bảo đảm mà ông bà thế chấp cho NH để đảm bảo cho các khoản vay của Cty Việt Thành”.

Ông Tụ bàng hoàng, bởi khoản vay mà ông chính thức được nhận là 850 triệu đồng, nhưng bằng sổ đỏ của căn nhà có địa chỉ tại 57/188 Quán Thánh mà ông đem thế chấp thông qua Cty Việt Thành, số tiền vay NH lên đến 3,9 tỷ đồng. Tệ hơn nữa, số tiền chênh lệch mà Cty Việt Thành vay mà ông không hề biết, giờ cũng đổ cả lên đầu ông khi Cty này không còn khả năng trả nợ.

Lật lại hồ sơ giấy tờ, ông Tụ lại… ngã ngửa bởi giấy trắng mực đen việc ông đã đồng ý cho Cty Việt Thành dùng sổ đỏ nhà mình để vay tiền NH.

Công lý về ai?   
                    
Chúng tôi đã có buổi làm việc với lãnh đạo Vietinbank Chi nhánh Hà Nội. Với hợp đồng khá chặt chẽ từ phía NH, toàn bộ chu trình của hoạt động tín dụng này không sai về mặt pháp luật. Phó Giám đốc Vietinbank Chi nhánh Hà Nội tự tin khẳng định: “Thủ tục thế chấp tài sản chúng tôi làm đúng quy định của Nhà nước và NH. Các văn bản đều qua công chứng và có đăng ký ‎đầy đủ”.

Quả thực về hình thức với hợp đồng thế chấp tài sài cho bên thứ ba để vay vốn NH mà ông Tụ cũng như nhiều gia đình khác đã ký là không có gì sai sót. Nhưng bên thứ ba vay để làm gì và sử dụng có đúng mục đích không lại là chuyện khác. PV đã đề nghị lãnh đạo Vietinbank Chi nhánh Hà Nội cung cấp các văn bản liên quan đến việc vay và sử dụng vốn của Cty Việt Thành, tuy nhiên phía NH từ chối với lý do bảo mật thông tin của khách hàng. Song, điều kỳ lạ ở chỗ, chính ông Tụ là người đứng ra ký bảo lãnh cho Cty Việt Thành vay vốn cũng bị NH từ chối cung cấp các văn bản này. Chúng tôi cũng đề nghị gặp cán bộ tín dụng Lê Thị Phương Nga nhưng không được.

Theo một cán bộ điều tra của Công an TP Hà Nội, do khó tiếp cận nguồn vốn một cách hợp pháp, nhiều người đã chọn cách thông qua “cò”. Và, đúng như trường hợp của ông Tụ, “cò” sẽ ép người muốn vay vốn phải ủy quyền việc quản lý, định đoạt tài sản thế chấp dưới hình thức như ủy quyền cầm cố, chuyển nhượng sổ đỏ.

Khi đã có sổ đỏ trong tay và hợp đồng thế chấp, “cò” thông qua quan hệ không minh bạch với một số cán bộ tín dụng của NH, thế chấp tài sản của người khác để vay tiền. Chủ sở hữu thực sự chỉ có nhu cầu vay vốn với số lượng tiền vừa phải, nhưng “cò” lại lợi dụng giấy tờ để vay một khoản tiền lớn hơn rất nhiều lần. Như vậy, chúng sẽ chiếm đoạt số tiền chênh lệch và đẩy trách nhiệm thanh toán với NH cho chủ tài sản.

Ở đây, cán bộ tín dụng đã làm việc chưa đến nơi đến chốn, thậm chí một số còn thông đồng với “cò” để trục lợi bất chính.

Khi xảy ra tranh chấp, NH đòi tiền và yêu cầu phát mại tài sản thế chấp hoặc có đơn khởi kiện giải quyết tranh chấp dân sự lên tòa án. Tuy nhiên, vấn đề ở chỗ các hợp đồng dân sự từ lúc ủy quyền đến lúc thế chấp vay NH có sự gian dối. Dư luận đặt ra câu hỏi: Nếu mọi hoạt động tín dụng giữa ba bên là trong sáng, thì tại sao mỗi lần giải ngân, NH không yêu cầu người đứng ra bảo lãnh cũng đến k‎ý vào hồ sơ vay vốn? Nếu mọi giao dịch được minh bạch thì liệu những lắt léo kia có đất diễn hay không?

Theo quy định của pháp luật, giao dịch trong trường hợp có gian dối là vô hiệu. Pháp luật rồi sẽ phân xử, nhưng làm gì để ngăn chặn những trường hợp tương tự vẫn chưa có câu trả lời.

Được biết, có 8 nạn nhân như ông Tụ đã đồng loạt làm đơn tố cáo bà Lê Thị Mai Anh và Cty Việt Thành ra cơ quan pháp luật về hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản với tổng số tiền lên đến gần 32 tỷ đồng. Chúng tôi sẽ tiếp tục thông tin đến bạn đọc vụ việc này.

                                                                                               Trung Nguyên