Lực lượng kiểm lâm huyện Chư Prông (Gia Lai) tịch thu gỗ khai thác trái phép

>>Kỳ V: Phá rừng ngày càng tinh vi, liều lĩnh
>>Kỳ IV: Tử thần mang tên cưa lốc!
>>Kỳ III: Gia Lai - Tan hoang rừng vì lò sấy thuốc lá
>>Kỳ II: Bắc Kạn - Phía sau hệ lụy phá rừng
>>Kỳ I: Nóng chuyện đốt rừng tại Hà Tĩnh

"Rút ruột" rừng xanh

Nhắc đến Tây Nguyên, người ta thường nghĩ ngay đến những cánh rừng đại ngàn hoang vu và huyền bí, nơi các tộc người gắn bó với rừng từ đời này sang đời khác, họ đã tạo nên những nét văn hóa đặc sắc, mang đậm dấu ấn bản địa mà không nơi nào có được. Thế nhưng, gỗ rừng - một “món lời” vô cùng, đang được tận thu khai thác vô tội vạ, khiến nhiều cánh rừng ở Tây Nguyên cứ thế bị mai một, thậm chí có những nơi đã bị xóa sổ.

Với nhiều “chiêu thức” hoạt động khác nhau, như núp bóng các tổ chức, đơn vị được cấp phép khai thác tận thu, tận dụng gỗ trong việc chuyển đổi rừng nghèo sang trồng cao su, xây dựng các công trình giao thông, thủy lợi, thủy điện để khai thác vượt phạm vi, quá số lượng, không đúng chủng loại, các đối tượng lâm tặc phá rừng một cách không thương tiếc nhằm trục lợi… Hoạt động này tập trung chủ yếu ở 3 tỉnh Gia Lai, Kon Tum và Đắk Lắk. Lâm tặc triệt hạ gỗ quí, hiếm ở những cánh rừng lân cận rồi trà trộn với gỗ tận thu, khiến việc kiểm tra, kiểm soát, phát hiện bắt giữ của cơ quan chức năng gặp rất nhiều khó khăn. Một số điểm nóng về nạn khai thác, vận chuyển lâm sản trái phép phải kể đến là: Xã Mo Ray, huyện biên giới Sa Thầy (Kon Tum); các xã Ia Dom, Ia Nan, huyện biên giới Đức Cơ; các xã Ia Púch, Ia Mơr, huyện biên giới Chư Prông (Gia Lai) và khu vực Vườn Quốc gia Yok Đôn, huyện Buôn Đôn (Đắk Lắk).

Gỗ trắc vừa bị đốn hạ ở rừng đặc dụng Dak Uy (tỉnh Kon Tum)

Tại những điểm nóng này, lợi dụng các dự án, công trình đang triển khai xây dựng, các đối tượng phá rừng mang cả phương tiện, máy móc hiện đại vào khai thác rồi tập kết gỗ rải rác trong rừng với số lượng lớn lên đến hàng chục ngàn m³. Ở khu vực biên giới tỉnh Đắk Nông, mặc dù tình trạng vi phạm lâm luật chủ yếu rơi vào nhóm đối tượng chặt phá rừng làm nương rẫy, song số lượng gỗ lậu “hiện diện” tại một số doanh nghiệp chế biến lâm sản không phải là ít. Như vậy có thể thấy, để đối phó với nhiều “chiêu thức” khác nhau của "lâm tặc" thì thời gian qua, lực lượng chức năng các tỉnh Tây Nguyên đã phải gồng mình chống đỡ khá vất vả.

Chung tay bảo vệ rừng

Nguồn lợi từ rừng mang lại quá lớn nên các đối tượng lâm tặc sẵn sàng sử dụng “hàng nóng” để chống trả lại lực lượng chức năng. Do vậy, việc ngăn chặn cần có sự chung tay góp sức của nhiều cơ quan, ban, ngành.

Theo báo cáo mới nhất của UBND tỉnh Gia Lai, trong 7 tháng đầu năm 2012, trên địa bàn xảy ra 897 vụ vi phạm Luật Bảo vệ và Phát triển rừng, tăng 211 vụ so với cùng kỳ năm 2011. Trong đó, tập trung chủ yếu là tình trạng buôn bán, vận chuyển, cất giấu lâm sản trái phép (765 vụ), phá rừng (50 vụ), khai thác gỗ và lâm sản (25 vụ)…

Ở khu vực biên giới tỉnh Đắk Nông, cơ quan chức năng tỉnh đã phát hiện xử lý trên 2.000m³ gỗ các loại vượt quá chỉ tiêu so với giấy phép được cấp, tập trung tại huyện Đắk Min...

Để hạn chế tình trạng rừng tiếp tục chảy máu, ông Đào Xuân Liên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai cho biết, tỉnh đã yêu cầu các cơ quan chức năng trong thời gian tới cần tập trung đánh giá lại các dự án liên quan đến rừng và đất rừng từ năm 2006 đến nay; rà soát tình hình lấn chiếm đất rừng ở các địa phương và chủ rừng; kiểm tra các cơ sở chế biến gỗ đã tạm dừng nhưng vẫn hoạt động; tăng cường kiểm tra khu vực biên giới… Đặc biệt, cơ quan chức năng không được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trên diện tích đất lâm nghiệp.

Còn ông Nguyễn Hữu Hải, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Kon Tum khẳng định: “Hiện nay, việc xử lý các hành vi phá rừng chưa nghiêm, trong khi đó lại có nhiều quy định chồng chéo, nên địa phương không biết xử lý theo hướng nào. Theo quy định, việc khai thác gỗ trắc trên 5m³ mới bị xử lý hình sự, lâm tặc biết quy định đó nên cứ thế khai thác dưới 5m³”.

Nhiều loại gỗ quý được cơ quan chức năng tỉnh Gia Lai phát hiện và tịch thu

Ông Hải đề nghị, khi xử lý khai thác gỗ quý trái phép phải xử lý theo Điều 189 Bộ luật Hình sự: Trị giá gỗ trên 50 triệu đồng sẽ bị xử lý hình sự. Mặc dù TAND Tối cao cho phép xử theo cách này, nhưng hiện nay, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn vẫn chưa đồng ý.

Ông Nguyễn Đức Luyện, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Nông đưa ra biện pháp: “Cần phải tổng rà soát lại toàn bộ diện tích rừng để xác định rõ đã mất bao nhiêu và còn bao nhiêu để giữ. Bởi trên thực tế, nhiều nơi rừng không còn nữa nhưng trên giấy tờ vẫn có, làm cho địa phương khó khăn trong việc xác định diện tích rừng bị phá. Bên cạnh đó, phải đẩy nhanh việc cổ phần hóa các công ty lâm nghiệp, vì hiện nay, các công ty này không đủ năng lực bảo vệ rừng”.

Tại hội nghị sơ kết công tác đấu tranh chống buôn lậu, vận chuyển lâm sản trái phép của lực lượng Bộ đội Biên phòng (BĐBP) 8 tỉnh miền Trung, Tây Nguyên và tỉnh Bình Phước diễn ra tại TP Buôn Ma Thuột (Đắk Lắk) vừa qua, Thiếu tướng Nguyễn Cảnh Hiền, Phó Tư lệnh BĐBP đã chỉ đạo các đơn vị trong tuyến tiếp tục đẩy mạnh công tác đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại nói chung và khai thác, vận chuyển lâm sản trái phép nói riêng. Các đơn vị BĐBP cần phải xem đây là nhiệm vụ hết sức quan trọng, phải chủ động xây dựng kế hoạch đấu tranh, sử dụng đồng bộ các biện pháp công tác biên phòng, tăng cường tuần tra, kiểm soát chặt chẽ biên giới, nhất là các cửa khẩu, khu kinh tế cửa khẩu, các đường tiểu ngạch.

Trung Đức